Νέα δυναμική αποκτά το διπλωματικό μέτωπο για τη Γάζα, καθώς ο Ντόναλντ Τραμπ φέρεται να ασκεί πιέσεις στον Μπενιαμίν Νετανιάχου προκειμένου να εγκαταλείψει τις καθυστερήσεις και να προχωρήσει στην εφαρμογή του αμερικανικού ειρηνευτικού σχεδίου.
Σύμφωνα με τις αποκλειστικές πληροφορίες του Axios, ο Αμερικανός πρόεδρος έθεσε το ζήτημα απευθείας στον Ισραηλινό πρωθυπουργό κατά τη διάρκεια τηλεφωνικής επικοινωνίας την Πέμπτη 5 Νοεμβρίου. Στόχος της Ουάσινγκτον είναι να περάσει η συμφωνία από τις πολιτικές διακηρύξεις στην επόμενη, εξαιρετικά δύσκολη φάση της εφαρμογής της.
Η εξέλιξη αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς το σχέδιο παρέμενε ουσιαστικά παγωμένο επί μήνες, εν μέσω της προεκλογικής περιόδου στο Ισραήλ.
Το τηλεφώνημα Τραμπ που αλλάζει τα δεδομένα – Στο τραπέζι η εφαρμογή της συμφωνίας
Στην κρίσιμη τηλεφωνική συνομιλία συμμετείχαν, σύμφωνα με το δημοσίευμα, εκτός από τους δύο ηγέτες, ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, ο Τζάρεντ Κούσνερ και ο ειδικός απεσταλμένος του Λευκού Οίκου Στιβ Γουίτκοφ.
Το μήνυμα της αμερικανικής πλευράς ήταν σαφές: η διαδικασία δεν μπορεί να παραμένει επ’ αόριστον σε εκκρεμότητα και απαιτούνται συγκεκριμένα βήματα για την υλοποίηση του σχεδίου.
Η συνομιλία χαρακτηρίστηκε εποικοδομητική από πηγή που επικαλείται το Axios, ενώ φέρεται να συζητήθηκαν και οι εξελίξεις γύρω από τον πόλεμο στο Ιράν.
Αφοπλισμός της Χαμάς και νέα διοίκηση στη Γάζα – Τα δύσκολα σημεία του σχεδίου
Το αμερικανικό σχέδιο προβλέπει βαθιές αλλαγές στο μεταπολεμικό καθεστώς της Γάζας.
Στον πυρήνα του βρίσκονται τρεις βασικές προϋποθέσεις:
-
Ο αφοπλισμός της Χαμάς και των ένοπλων οργανώσεων.
-
Η αποστρατιωτικοποίηση της Λωρίδας της Γάζας.
-
Η μεταβίβαση της διοίκησης σε νέα παλαιστινιακή τεχνοκρατική κυβέρνηση.
Πρόκειται για μια εξαιρετικά δύσκολη διαδικασία, καθώς το Ισραήλ εξακολουθεί να εκφράζει σοβαρές επιφυλάξεις για το κατά πόσο η Χαμάς θα εγκαταλείψει πραγματικά τον οπλισμό της.
Ο Νετανιάχου εμφανίζεται ιδιαίτερα επιφυλακτικός απέναντι στις δεσμεύσεις της οργάνωσης, θεωρώντας ότι υπάρχει κίνδυνος να ανασυγκροτήσει τις στρατιωτικές της δυνατότητες.
Από την άλλη πλευρά, η αμερικανική κυβέρνηση επιδιώκει να διασφαλίσει ότι η συμφωνία θα προχωρήσει σταδιακά, με επαληθεύσιμα βήματα και χωρίς να παραβλέπονται οι ισραηλινές ανησυχίες για την ασφάλεια.
Η παρέμβαση Τόνι Μπλερ και οι νέες διπλωματικές κινήσεις
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η επίσκεψη του πρώην πρωθυπουργού της Βρετανίας Τόνι Μπλερ στο Ισραήλ, μία ημέρα μετά την επικοινωνία Τραμπ – Νετανιάχου.
Ο Μπλερ, ο οποίος συμμετέχει στο Συμβούλιο Ειρήνης, συναντήθηκε τόσο με τον Ισραηλινό πρωθυπουργό όσο και με τον Γκάντι Άιζενκοτ, πολιτικό αντίπαλό του που επιχειρεί να σχηματίσει νέα κυβέρνηση.
Σύμφωνα με τις πληροφορίες, ο πρώην Βρετανός πρωθυπουργός επιχείρησε να πείσει την ισραηλινή πολιτική ηγεσία να δώσει μια πραγματική ευκαιρία στο ειρηνευτικό σχέδιο.
Η κινητικότητα αυτή δείχνει ότι η Ουάσινγκτον δεν περιορίζεται πλέον σε διπλωματικές επαφές, αλλά επιχειρεί να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για να ξεκινήσει η επόμενη φάση της συμφωνίας.
Στο τραπέζι και η ανοικοδόμηση της Γάζας – Δισεκατομμύρια δολάρια για την επόμενη ημέρα
Παράλληλα, το αμερικανικό σχέδιο περιλαμβάνει και την οικονομική ανασυγκρότηση της κατεστραμμένης περιοχής.
Τον Σεπτέμβριο παρουσιάστηκε ένα αρχικό πρόγραμμα αποκατάστασης διάρκειας έξι μηνών, συνολικού ύψους 2,45 δισεκατομμυρίων δολαρίων, με 66 επιμέρους έργα.
Ωστόσο, η ανοικοδόμηση συνδέεται με την πρόοδο στον αφοπλισμό και τη δημιουργία νέου διοικητικού μηχανισμού. Η αμερικανική πλευρά θεωρεί ότι δεν μπορεί να υπάρξει ουσιαστική ανασυγκρότηση χωρίς να έχουν προηγηθεί συγκεκριμένες εγγυήσεις ασφαλείας.
Το μεγάλο ερώτημα είναι εάν οι εμπλεκόμενες πλευρές θα αποδεχθούν τους όρους που απαιτούνται για να περάσει το σχέδιο στην πράξη.
Ο Τραμπ θέλει να κλείσει το μέτωπο της Γάζας – Αβέβαιη η επόμενη ημέρα
Η νέα παρέμβαση του Αμερικανού προέδρου αποκαλύπτει την πρόθεσή του να ξεμπλοκάρει μια διαδικασία που παραμένει εξαιρετικά περίπλοκη.
Για τον Νετανιάχου, όμως, η εξίσωση είναι δύσκολη: από τη μία βρίσκονται οι πιέσεις της Ουάσινγκτον και από την άλλη οι εσωτερικές πολιτικές αντιδράσεις και οι ανησυχίες για την ασφάλεια του Ισραήλ.
Η πρώτη φάση της συμφωνίας είχε οδηγήσει σε κατάπαυση του πυρός και στην απελευθέρωση των τελευταίων 20 εν ζωή ομήρων που είχαν απαχθεί στις επιθέσεις της 7ης Οκτωβρίου 2023.
Τώρα, η επόμενη φάση θεωρείται πολύ πιο απαιτητική, καθώς αφορά το μέλλον ολόκληρης της Λωρίδας της Γάζας.
Ο Τραμπ πιέζει για πρόοδο, ο Νετανιάχου καλείται να πάρει δύσκολες αποφάσεις και η διεθνής διπλωματία βρίσκεται μπροστά σε μια κρίσιμη δοκιμασία. Το ερώτημα παραμένει εάν αυτή τη φορά το ειρηνευτικό σχέδιο θα αποκτήσει πραγματική υπόσταση ή θα εγκλωβιστεί ξανά στις αντιπαραθέσεις που απειλούν να τινάξουν στον αέρα κάθε προσπάθεια αποκλιμάκωσης.