Πακιστάν, Κατάρ και Σαουδική Αραβία πιέζουν Trump για συνθηκολόγηση...

 Εντονη διπλωματική κινητικότητα για επανέναρξη των συνομιλιών - Το Ιράν απέρριψε ως ανακριβείς τις πληροφορίες περί αποδοχής σχεδίου για την επαναλειτουργία των Στενών του Hormuz - Αποκάλυψη για δραματικό τηλεφώνημα της ηγεσίας

της Σαουδικής Αραβίας στον Αμερικανό πρόεδρο για αποκλιμάκωση της κρίσης. 

Νέες διπλωματικές πρωτοβουλίες βρίσκονται σε εξέλιξη με στόχο την αποκλιμάκωση της κρίσης μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν, μετά την απόφαση του προέδρου των ΗΠΑ Donald Trump να αναστείλει τα σχεδιαζόμενα στρατιωτικά πλήγματα κατά του Ιράν, πιεζόμενος από κράτη του Περσικού Κόλπου.
Πακιστάν, Κατάρ και Σαουδική Αραβία αναδεικνύονται σε βασικούς διαμεσολαβητές, επιδιώκοντας να οδηγήσουν τις δύο πλευρές πίσω στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.
Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές του Πακιστάν, τις οποίες επικαλείται το πρακτορείο Anadolu, επικρατεί «συγκρατημένη αισιοδοξία» ότι οι διαπραγματεύσεις μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης θα επαναληφθούν σύντομα, ενώ οι μεσολαβητές αναμένουν θετικές εξελίξεις έως το τέλος της εβδομάδας.
Όπως αναφέρουν οι ίδιες πηγές, Πακιστάν και Κατάρ, σε συνεργασία με περιφερειακούς εταίρους, βρίσκονται σε συνεχή επικοινωνία τόσο με την Ουάσιγκτον όσο και με την Τεχεράνη, επιδιώκοντας την επανεκκίνηση του διαλόγου, αφού προηγουμένως κατάφεραν να πείσουν τον Donald Trump να αναβάλει νέα στρατιωτική επίθεση κατά του Ιράν.
Σημαντικό ρόλο στις εξελίξεις διαδραμάτισε και η Σαουδική Αραβία.
Τα Στενά του Hormuz αναδεικνύονται στο βασικό διαπραγματευτικό ζήτημα στις προσπάθειες επανεκκίνησης του διαλόγου μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν, καθώς οι μεσολαβητές επιχειρούν να επαναφέρουν στο τραπέζι το 14 σημείων Μνημόνιο Κατανόησης (MoU) που είχε διαμορφωθεί μεταξύ των δύο πλευρών.
Την αποκάλυψη έκανε ο εκπρόσωπος της Επιτροπής Εθνικής Ασφάλειας και Εξωτερικής Πολιτικής του ιρανικού κοινοβουλίου, Hassan Ghashghavi τη Κυριακή 2 Αυγούστου υπογραμμίζοντας ότι το μέλλον της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Hormuz αποτελεί τον πυρήνα των διαβουλεύσεων.
«Το κεντρικό ζήτημα και το κλειδί της υπόθεσης είναι τα Στενά του Hormuz», δήλωσε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι βρίσκονται σε εξέλιξη συνομιλίες και ότι υπάρχει το ενδεχόμενο η ιρανική αντιπροσωπεία να επιστρέψει στο Μουσκάτ, όπου είχαν πραγματοποιηθεί προηγούμενοι γύροι διαπραγματεύσεων.
Σύμφωνα με τον Ghashghavi, οι διαμεσολαβητές επιδιώκουν να επαναφέρουν σε ισχύ το πλαίσιο συμφωνίας που είχε διαμορφωθεί πριν από τη νέα κλιμάκωση της έντασης μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης.
Το συγκεκριμένο 14 σημείων Μνημόνιο Κατανόησης θεωρείται από διπλωματικές πηγές η βάση πάνω στην οποία θα μπορούσε να οικοδομηθεί μια νέα διαδικασία αποκλιμάκωσης, με αιχμή τόσο την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας όσο και το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.

Είναι ανόητης, κούφιες οι απειλές του...

Με ειρωνικά σχόλια υποδέχθηκαν τα ιρανικά μέσα ενημέρωσης(2/8)  τις νέες δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου Donald Trump, ο οποίος υποστήριξε ότι έχουν τεθεί οι βάσεις για μια νέα συμφωνία με την Τεχεράνη, υπό την προϋπόθεση ότι θα διασφαλιστεί η πλήρης επαναλειτουργία των Στενών του Ηοrmuz για τη διεθνή ναυσιπλοΐα.
«Ο ανόητος Trump ξέμεινε από καύσιμα» και «Ο Trump υποχώρησε για ακόμη μία φορά από τις κενές απειλές του» ήταν μερικοί από τους χαρακτηριστικούς τίτλους και τα σχόλια που κυριάρχησαν στον ιρανικό Τύπο την Κυριακή 2 Αυγούστου, σχολιάζοντας την αλλαγή στάσης της Ουάσιγκτον μετά την πρόσφατη αποκλιμάκωση της έντασης.

Διαπραγματεύσεις Ιράν και  Ομάν για το νέο μοντέλο διαχείρισης του Hormuz  - Οι δύο διαδρομές 

Σύμφωνα με την αμερικανική εφημερίδα Wall Street Journal, οι μεσολαβητές εργάζονται για την εφαρμογή ενός νέου μηχανισμού που θα επιτρέψει την ασφαλή επαναλειτουργία της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ηormuz
Το σχέδιο προβλέπει τη δημιουργία ενός νέου πλαισίου διαχείρισης της κυκλοφορίας των εμπορικών πλοίων στο στρατηγικό πέρασμα, το οποίο συνορεύει με το Ιράν στα βόρεια και το Ομάν στα νότια.
Ωστόσο, σύμφωνα με το δημοσίευμα, παραμένει αδιευκρίνιστο ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα των διαπραγματεύσεων: ο τρόπος με τον οποίο θα καθοριστεί το καθεστώς των τελών ή των χρεώσεων για τα πλοία που θα διέρχονται από τα Στενά.
Παράλληλα, το ιρανικό πρακτορεία Entekhab, αναφερόμενο επίσης στο δημοσίευμα της Wall Street Journal, αναφέρει ότι στόχος των συνομιλιών είναι η διαμόρφωση ενός νέου μοντέλου διαχείρισης της ναυσιπλοΐας, χωρίς ωστόσο να έχουν δοθεί στη δημοσιότητα περισσότερες τεχνικές λεπτομέρειες.
Την ίδια ώρα, ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών του Ιράν, Esmail Baghaei, επιβεβαίωσε ότι οι διαπραγματεύσεις με το Ομάν συνεχίζονται, διευκρινίζοντας όμως ότι αφορούν έναν νέο μηχανισμό διέλευσης μέσω των Στενών του Hormuz.
Σε συνέντευξή του στο ιρανικό δίκτυο SNN, ο Baghaei ανέφερε ότι εξετάζεται μια διαδρομή που «δεν είναι ούτε βόρεια ούτε νότια», χωρίς να δώσει περισσότερες διευκρινίσεις για τα χαρακτηριστικά της.
Ο ίδιος υποστήριξε ότι η επαναλειτουργία των Στενών αποτελεί διαφορετικό ζήτημα από τις συνομιλίες με το Ομάν, αποδίδοντας το κλείσιμο της θαλάσσιας οδού στις ενέργειες των Ηνωμένων Πολιτειών.
«Το άνοιγμα των Στενών του Hormuz είναι ξεχωριστό θέμα από τις διαπραγματεύσεις μας με το Ομάν, καθώς το κλείσιμο των Στενών συνδέεται με την παραβίαση των αμερικανικών δεσμεύσεων», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Σύμφωνα με τον Baghaei, οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν επέτρεψαν την αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας εντός του χρονοδιαγράμματος που προέβλεπε το Μνημόνιο Κατανόησης (MoU) και προχώρησαν σε στρατιωτικές ενέργειες εναντίον του Ιράν πριν από την εκπνοή της συμφωνημένης προθεσμίας.

Η κρίσιμη παρέμβαση της Σαουδικής Αραβίας

Σύμφωνα με πληροφορίες που είχαν δημοσιοποιηθεί τις προηγούμενες ημέρες, ο διάδοχος του σαουδαραβικού θρόνου Mohammed bin Salman επικοινώνησε προσωπικά με τον Αμερικανό πρόεδρο, ζητώντας του να μην προχωρήσει σε μεγάλης κλίμακας στρατιωτικά πλήγματα εναντίον του Ιράν. Το Ριάντ εξέφρασε έντονη ανησυχία ότι μια ευρεία στρατιωτική σύγκρουση θα αποσταθεροποιούσε ολόκληρη την περιοχή του Περσικού Κόλπου, θα απειλούσε τις ενεργειακές υποδομές και θα έθετε σε κίνδυνο τις τεράστιες επενδύσεις που υλοποιούνται στο πλαίσιο του προγράμματος Vision 2030.

Παράλληλα, ο αρχηγός του πακιστανικού στρατού, στρατάρχης Asim Munir, ο οποίος συμμετέχει ενεργά στις προσπάθειες διαμεσολάβησης, είχε το Σάββατο (1/8) τηλεφωνική επικοινωνία με τον υπουργό Εξωτερικών του Ιράν Abbas Araghchi, με αντικείμενο τη μείωση της έντασης και την επιστροφή στις διαπραγματεύσεις.
Οι ίδιες πηγές αναφέρουν ότι Ηνωμένες Πολιτείες και Ιράν ανταλλάσσουν ήδη μηνύματα μέσω των διαμεσολαβητών, επιδιώκοντας μια κατ' αρχήν συμφωνία για παύση των εχθροπραξιών διάρκειας δύο εβδομάδων.
Η πρόταση αυτή είχε διαμορφωθεί από κοινού από το Πακιστάν και το Κατάρ ήδη από τον προηγούμενο μήνα, με στόχο να δημιουργηθεί ο απαραίτητος χρόνος για την επανεκκίνηση των συνομιλιών στη βάση του πλαισίου συμφωνίας που είχε επιτευχθεί στο Islamabad τον Ιούνιο.
Οι μεσολαβητές θεωρούν ότι το πιο κρίσιμο ζήτημα είναι η διατήρηση της προσωρινής παύσης των επιθέσεων.
Όπως επισημαίνουν, εάν η αποκλιμάκωση διατηρηθεί ακόμη και για μία εβδομάδα, τότε θα είναι σημαντικά ευκολότερο να επιστρέψουν οι δύο πλευρές στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.

Ο ίδιος ο Donald Trump, σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα Truth Social, υποστήριξε ότι το Ιράν και άλλες χώρες της Μέσης Ανατολής ζήτησαν περισσότερο χρόνο ώστε να ολοκληρωθεί μια συμφωνία που θα οδηγούσε στην πλήρη επαναλειτουργία των Στενών του Hormuz και στην οριστική αντιμετώπιση του πυρηνικού ζητήματος του Ιράν.
Παράλληλα, ανέφερε ότι και το Ισραήλ συμφώνησε να αναστείλει νέες επιθέσεις, καλώντας όλες τις πλευρές να ολοκληρώσουν τις διαπραγματεύσεις.
Παρά τη συγκρατημένη αισιοδοξία, οι διπλωματικές πηγές αναγνωρίζουν ότι η εκεχειρία παραμένει εύθραυστη.
Η επιτυχία των μεσολαβητικών προσπαθειών θα εξαρτηθεί από το κατά πόσο θα μπορέσει να διατηρηθεί η αποκλιμάκωση, ώστε να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις για μια νέα συμφωνία που θα μπορούσε να οδηγήσει σε μόνιμη αποκλιμάκωση της κρίσης και σε μια πιο σταθερή ισορροπία στην ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής.
Δημοσιεύματα διεθνών μέσων ανέφεραν., την ίδια ώρα, ότι η Τεχεράνη εμφανίζεται διατεθειμένη να εξετάσει ένα σχέδιο επαναλειτουργίας του στρατηγικής σημασίας θαλάσσιου διαδρόμου, ιρανικές πηγές διαψεύδουν κατηγορηματικά ότι έχει υπάρξει οποιαδήποτε συμφωνία ή αλλαγή στην επίσημη πολιτική της χώρας.

Κατηγορηματική διάψευση από την Τεχεράνη

Σύμφωνα με το ιρανικό πρακτορείο Fars News Agency, πηγή με γνώση των διαπραγματεύσεων απέρριψε ως ανακριβείς τις πληροφορίες περί αποδοχής σχεδίου για την επαναλειτουργία των Στενών του Hormuz.
Όπως ανέφερε η ίδια πηγή, «η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν δεν έχει καταλήξει σε καμία συμφωνία σχετικά με την επαναλειτουργία των Στενών του Hormuz και οι σχετικές πληροφορίες είναι ψευδείς».
Η διάψευση ήρθε λίγες ώρες μετά τη δημοσίευση πληροφοριών σύμφωνα με τις οποίες το Ιράν είχε αποδεχθεί ένα πλαίσιο διευθετήσεων για τη διέλευση της διεθνούς ναυσιπλοΐας.
Παράλληλα, σύμφωνα με τις ίδιες αναφορές, στρατιωτική πηγή διέψευσε επίσης ότι έχει ληφθεί οποιαδήποτε απόφαση για αλλαγή της πολιτικής του Ιράν απέναντι στο στρατηγικό πέρασμα.
Η ίδια πηγή υποστήριξε ότι, όσο συνεχίζονται οι εχθρικές ενέργειες των Ηνωμένων Πολιτειών, δεν υπάρχει αλλαγή στη στάση της Τεχεράνης σχετικά με τον έλεγχο της ναυσιπλοΐας στην περιοχή.
Ο Mohammad Mardini, μέλος της διαπραγματευτικής επιτροπής, καθώς και ο σύμβουλος Mohammad Marandi, χαρακτήρισαν τις σχετικές πληροφορίες ως «fake news», υποστηρίζοντας ότι το Ιράν ούτε ζήτησε ούτε αποδέχθηκε οποιαδήποτε συμφωνία με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Σύμφωνα με τις δηλώσεις τους, η απόφαση για τη μη πραγματοποίηση της επίθεσης ήταν αποκλειστικά επιλογή της αμερικανικής πλευράς και δεν συνδέεται με παραχωρήσεις ή δεσμεύσεις της Ισλαμικής Δημοκρατίας.

Τι ανέφεραν τα διεθνή δημοσιεύματα

Την ίδια ώρα, διεθνή μέσα ενημέρωσης παρουσίασαν μια διαφορετική εικόνα.
Σύμφωνα με δημοσιεύματα που επικαλούνται τον δημοσιογράφο Barak Ravid του Axios, το Ιράν φερόταν να εξετάζει ένα σχέδιο που θα επέτρεπε την ασφαλή διέλευση των εμπορικών πλοίων μέσω ειδικής ναυτιλιακής διαδρομής.
Με βάση αυτές τις αναφορές, τα πλοία που εισέρχονται στον Περσικό Κόλπο θα χρησιμοποιούσαν τα ιρανικά χωρικά ύδατα στα Στενά του Hormuz, ενώ η έξοδος θα πραγματοποιούνταν μέσω των χωρικών υδάτων του Ομάν.
Ωστόσο, μέχρι στιγμής δεν υπάρχει επίσημη ανακοίνωση από την ιρανική κυβέρνηση που να επιβεβαιώνει ότι έχει εγκριθεί μια τέτοια διευθέτηση.

Αναφορές και από ισραηλινά ΜΜΕ για θετική στάση Ιράν 

Παρόμοιοι ισχυρισμοί μεταδόθηκαν και από ισραηλινά μέσα ενημέρωσης, τα οποία υποστήριξαν ότι η Τεχεράνη εμφανίστηκε θετική σε πρόταση για την οργάνωση της ναυσιπλοΐας στο Hormuz.
Οι ίδιες αναφορές συνέδεσαν την υποτιθέμενη θετική στάση του Ιράν με την απόφαση του Donald Trump να μην προχωρήσει άμεσα σε στρατιωτική επιχείρηση, παρουσιάζοντας την εξέλιξη ως ένδειξη ότι υπήρχε περιθώριο για διπλωματική αποκλιμάκωση.
Ωστόσο, ούτε αυτός ο ισχυρισμός έχει επιβεβαιωθεί επισήμως από τις εμπλεκόμενες κυβερνήσεις.

Rubio: Η παγκόσμια ναυτιλία πρέπει να αποκτήσει εναλλακτική στα Στενά του Hormuz

Την ανάγκη δημιουργίας μιας μόνιμης εναλλακτικής διαδρομής για τη μεταφορά πετρελαίου και εμπορευμάτων, ώστε να μειωθεί η εξάρτηση της παγκόσμιας οικονομίας από τα Στενά του Hormuz, υποστήριξε ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Marco Rubio, προκαλώντας νέα συζήτηση για το μέλλον των ενεργειακών διαδρόμων στη Μέση Ανατολή.
Σε συνέντευξή του στο Fox News, η οποία μεταδόθηκε το Σάββατο 1 Αυγούστου, ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας υποστήριξε ότι οι πρόσφατες εξελίξεις στην περιοχή επιταχύνουν μια ευρύτερη γεωπολιτική αναδιάταξη, με στόχο τη σταδιακή απεξάρτηση του παγκόσμιου εμπορίου από τη στρατηγικής σημασίας θαλάσσια δίοδο.
Ο Marco Rubio εκτίμησε ότι οι χώρες της περιοχής αντιλαμβάνονται πλέον πως η εξάρτηση από τα Στενά του Hormuz δημιουργεί σημαντικούς κινδύνους για την ενεργειακή ασφάλεια, υποστηρίζοντας ότι το Ιράν εξακολουθεί να επιδιώκει να διατηρήσει τον έλεγχο του συγκεκριμένου περάσματος
Η αναβολή της επίθεσης των ΗΠΑ

Υπενθυμίζεται ότι ο Donald Trump ανακοίνωσε ότι αποφάσισε να αναστείλει ένα σχεδιαζόμενο αμερικανικό πλήγμα κατά του Ιράν, υπό την προϋπόθεση ότι θα υπάρξει ταχεία πρόοδος στις διαπραγματεύσεις.
Σύμφωνα με τον ίδιο, περιφερειακές δυνάμεις παρουσίασαν ένα γενικό πλαίσιο συμφωνίας που περιλαμβάνει την επαναλειτουργία των Στενών του Hormuz και την αποκλιμάκωση της κρίσης, οδηγώντας τον στην απόφαση να παγώσει προσωρινά τη στρατιωτική επιλογή.
Για την Τεχεράνη, ωστόσο, η εικόνα είναι διαφορετική.
Κυβερνητικοί κύκλοι και αναλυτές υποστηρίζουν ότι η αλλαγή στάσης της Ουάσιγκτον δεν αποτελεί ένδειξη αδυναμίας του Ιράν ούτε αποτέλεσμα στρατιωτικής πίεσης, αλλά αναγνώριση ότι μια γενικευμένη σύγκρουση στην περιοχή θα είχε τεράστιο οικονομικό και γεωπολιτικό κόστος για όλους τους εμπλεκομένους.
Από αυτή την οπτική, η διπλωματία δεν εμφανίζεται ως παραχώρηση της Τεχεράνης αλλά ως επιλογή που επιβλήθηκε από την πραγματικότητα των ισορροπιών στη Μέση Ανατολή.
Ο Donald Trump δήλωσε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες διατηρούν τη μέγιστη στρατιωτική ετοιμότητα και ότι η αναστολή των επιθέσεων εξαρτάται από την ταχύτητα επίτευξης συμφωνίας.

Ο ρόλος των περιφερειακών δυνάμεων – Η Σαουδική Αραβία επέβαλε την αναβολή της επίθεσης των ΗΠΑ

Δημοσιεύματα ανέφεραν ότι ο διάδοχος του θρόνου της Σαουδικής Αραβίας, Mohammed bin Salman, εξέφρασε στον Trump την ανησυχία του για το ενδεχόμενο νέας μεγάλης στρατιωτικής επιχείρησης κατά του Ιράν και ζήτησε αυτοσυγκράτηση, φοβούμενος ευρύτερη αποσταθεροποίηση στην περιοχή.
Η σημασία αυτής της πληροφορίας είναι ιδιαίτερα μεγάλη.
Τα κράτη του Περσικού Κόλπου γνωρίζουν ότι οποιαδήποτε στρατιωτική κλιμάκωση θα επηρεάσει άμεσα τις ενεργειακές υποδομές, τις θαλάσσιες μεταφορές και τις διεθνείς αγορές.
Για τον λόγο αυτό, αρκετές αραβικές κυβερνήσεις εμφανίζονται να προτιμούν μια δύσκολη αλλά διαχειρίσιμη διπλωματική διαδικασία από μια γενικευμένη πολεμική αναμέτρηση.
Παράλληλα, η Τουρκία και το Πακιστάν παραμένουν σημαντικοί παράγοντες στις περιφερειακές ισορροπίες.
Η Τεχεράνη διατηρεί ανοιχτούς διαύλους επικοινωνίας μαζί τους, καθώς θεωρεί ότι οποιαδήποτε προσπάθεια περιφερειακής απομόνωσης του Ιράν θα ήταν εξαιρετικά δύσκολο να εφαρμοστεί χωρίς τη συνεργασία αυτών των κρατών.
Η Σαουδική Αραβία διαδραμάτισε πιο ενεργό ρόλο στις διπλωματικές διεργασίες γύρω από τη σύγκρουση μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών, του Ισραήλ και του Ιράν, σύμφωνα με εκτίμηση του καθηγητή Marlin Hardinger από το University of Wisconsin–Eau Claire.
Ο Hardinger υποστήριξε ότι το Ριάντ, μαζί με το Κατάρ, το Πακιστάν και το Ομάν, συμμετείχε στις προσπάθειες αποκλιμάκωσης, εκτιμώντας ότι η Σαουδική Αραβία «πιθανότατα» είχε προσωπική επικοινωνία με τον Donald Trump σε ανώτατο επίπεδο.
«Φαίνεται ότι αυτό ενδέχεται να ώθησε τον πρόεδρο να επανεξετάσει τουλάχιστον τις επιλογές της διαπραγμάτευσης και να επιτρέψει σε ορισμένους από τους ανώτερους ηγέτες της περιοχής να αναλάβουν πρωτοβουλία», ανέφερε ο Αμερικανός καθηγητής.
Κατά την ανάλυσή του, η ενεργότερη εμπλοκή περιφερειακών δυνάμεων αντανακλά την ανησυχία τους ότι μια ευρύτερη στρατιωτική σύγκρουση θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρή αποσταθεροποίηση στη Μέση Ανατολή, με σημαντικές συνέπειες για την περιφερειακή ασφάλεια, τις ενεργειακές αγορές και τη διεθνή οικονομία.
Ο Hardinger τόνισε ότι η συνέχιση του διαλόγου αποτελεί προϋπόθεση για οποιαδήποτε προσπάθεια αποκλιμάκωσης, επισημαίνοντας πως «πρώτα και πάνω απ' όλα, πρέπει να διατηρηθεί ο διάλογος. Αυτό ακριβώς είναι το έργο των διπλωματών».
Πρόσθεσε ακόμη ότι, παρά το κλίμα έντασης, οι δύο πλευρές θα πρέπει να βρουν μια κοινά αποδεκτή γλώσσα που θα επιτρέψει την επανέναρξη ουσιαστικών διαπραγματεύσεων.

www.bankingnews.gr