Δημοψήφισμα που
μπορεί να προκαλέσει σοβαρούς τριγμούς στο ευρωπαϊκό μέτωπο κυρώσεων
κατά της Ρωσίας ετοιμάζεται να διεξαχθεί στην Ελβετία στις 27
Σεπτεμβρίου 2026.
Εάν οι πολίτες εγκρίνουν την πρωτοβουλία για
αυστηρότερη
Το κρίσιμο δημοψήφισμα της 27ης Σεπτεμβρίου
Ειδικότερα, η Βέρνη θα υποχρεωθεί να άρει τις υφιστάμενες κυρώσεις κατά της Ρωσίας, εάν εγκριθεί σε δημοψήφισμα η πρωτοβουλία για την ενίσχυση της ελβετικής ουδετερότητας, σύμφωνα με όσα δήλωσε το ελβετικό υπουργείο Εξωτερικών στην Izvestia.
Η πρωτοβουλία, η οποία θα τεθεί σε ψηφοφορία στις 27 Σεπτεμβρίου, προβλέπει την κατοχύρωση στο Σύνταγμα της μόνιμης ένοπλης ουδετερότητας της Ελβετίας και την απαγόρευση επιβολής κυρώσεων σε χώρες που βρίσκονται σε πόλεμο, με μοναδική εξαίρεση τα μέτρα που εγκρίνονται από τον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών.
Τι αλλάζει για τις κυρώσεις κατά της Ρωσίας
Σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία, οι υποστηρικτές της πρωτοβουλίας εξακολουθούν να υπολείπονται των αντιπάλων της. Ωστόσο, η ρωσική πρεσβεία επισημαίνει ότι η Βέρνη θα μπορούσε να αναζητήσει νομικά «παραθυράκια», ώστε να διατηρήσει ορισμένους περιορισμούς κατά της Ρωσίας ακόμη και αν ενισχυθεί συνταγματικά η αρχή της ουδετερότητας.,
«Εάν η πρωτοβουλία εγκριθεί, η Ελβετία
δεν θα μπορεί πλέον να συμμετέχει σε κυρώσεις που στοχεύουν κράτος το
οποίο βρίσκεται σε πόλεμο. Ειδικότερα, αυτό θα καταστήσει αδύνατη τη
συμμετοχή στις κυρώσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπως
εκείνες που έχουν επιβληθεί στη Ρωσία από τον Φεβρουάριο του 2022. Με
βάση τη διατύπωση της πρωτοβουλίας, θα πρέπει επίσης να θεωρηθεί ότι οι
κυρώσεις που ήδη ισχύουν κατά κρατών που βρίσκονται σε πόλεμο θα πρέπει
να αρθούν», δήλωσε στην Izvestia η εκπρόσωπος του ελβετικού υπουργείου
Εξωτερικών, Lea Zurcher.
Τα «παραθυράκια» που εξετάζει η Βέρνη
Το ελβετικό υπουργείο Εξωτερικών
διευκρίνισε πάντως ότι ακόμη και αν εγκριθεί η πρωτοβουλία, η χώρα θα
μπορεί να λαμβάνει μέτρα προκειμένου να αποτρέψει την παράκαμψη των
κυρώσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης μέσω του εδάφους της.
«Κατά συνέπεια,
εάν εγκριθεί η πρωτοβουλία, θα απαιτηθεί μια ολοκληρωμένη ανάλυση
προκειμένου να καθοριστεί με ακρίβεια ο τρόπος διαμόρφωσης τέτοιων
μέτρων ώστε να επιτυγχάνουν τον σκοπό τους», ανέφερε το υπουργείο στην
Izvestia.
Ψήφος εμπιστοσύνης ή αποδοκιμασίας στην εξωτερική πολιτική
Η
καθηγήτρια του Κρατικού Πανεπιστημίου της Αγίας Πετρούπολης, Natalia
Eryomina, εκτιμά ότι οι πιθανότητες θετικού αποτελέσματος στο
δημοψήφισμα είναι αρκετά υψηλές.
Όπως υποστηρίζει, το καθεστώς
ουδετερότητας της Ελβετίας της επιτρέπει να παραμένει ένα από τα πλέον
αξιόπιστα και σταθερά χρηματοπιστωτικά κέντρα στον κόσμο, γεγονός που
εξυπηρετεί τα συμφέροντα των πολιτών της.
Παράλληλα, η ίδια θεωρεί ότι σε περίπτωση έγκρισης της πρωτοβουλίας, οι
ελβετικές αρχές θα λάβουν ένα σαφές μήνυμα από την κοινωνία ότι η
πορεία που έχουν ακολουθήσει τα τελευταία χρόνια δεν είναι η
ενδεδειγμένη.
Υπό αυτό το πρίσμα, το δημοψήφισμα της 27ης
Σεπτεμβρίου αναμένεται να λειτουργήσει ως μια άτυπη ψήφος εμπιστοσύνης ή
αποδοκιμασίας της κοινής γνώμης απέναντι στην εξωτερική πολιτική της
χώρας και στη στάση που έχει υιοθετήσει έναντι της Ρωσίας μετά την
έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία.
Εκτεταμένες κυρώσεις
Η
Ελβετία έχει επιβάλει εκτεταμένες κυρώσεις στη Ρωσία, οι οποίες σε
μεγάλο βαθμό ευθυγραμμίζονται με τα πακέτα κυρώσεων της ΕΕ.
Η στροφή
έγινε στις 28 Φεβρουαρίου 2022, όταν το Ομοσπονδιακό Συμβούλιο
αποφάσισε να υιοθετήσει τις κυρώσεις της ΕΕ κατά της Ρωσίας.
Τι περιλαμβάνουν οι ελβετικές κυρώσεις
1. Πάγωμα περιουσιακών στοιχείων και οικονομικές κυρώσεις
Η
Ελβετία έχει επιβάλει δέσμευση περιουσιακών στοιχείων σε φυσικά
πρόσωπα, εταιρείες και οργανισμούς που περιλαμβάνονται στους καταλόγους
κυρώσεων. Παράλληλα, εφαρμόζονται περιορισμοί στις οικονομικές
συναλλαγές και στη διάθεση κεφαλαίων προς τους υπό κυρώσεις φορείς.
Οι
κατάλογοι έχουν επεκταθεί πολλές φορές. Μόνο στις 16 Ιουνίου 2026
προστέθηκαν 16 φυσικά πρόσωπα και 7 οργανισμοί στους σχετικούς
καταλόγους.
2. Περιορισμοί στις εξαγωγές και στο εμπόριο
Έχουν επιβληθεί απαγορεύσεις και περιορισμοί σε μια μεγάλη γκάμα προϊόντων προς τη Ρωσία, μεταξύ άλλων σε τεχνολογία, βιομηχανικό εξοπλισμό, προϊόντα που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για στρατιωτικούς σκοπούς, σίδηρο και χάλυβα, αεροδιαστημικά προϊόντα και άλλα αγαθά οικονομικής σημασίας.
3. Πετρέλαιο και ενεργειακός τομέας
Η
Ελβετία έχει υιοθετήσει το πλαίσιο για το ανώτατο όριο τιμής (price
cap) στο ρωσικό αργό πετρέλαιο και στα πετρελαϊκά προϊόντα, ενώ έχουν
επιβληθεί και άλλοι περιορισμοί που αφορούν τον ενεργειακό τομέα.
Η Βέρνη υποστηρίζει ότι η συμμετοχή της στις κυρώσεις δεν παραβιάζει την ουδετερότητά της.
Η
ίδια η ελβετική κυβέρνηση υποστηρίζει ότι οι κυρώσεις αποτελούν
οικονομικά και νομικά μέτρα και ότι η Ελβετία εξακολουθεί να τηρεί τη
στρατιωτική ουδετερότητα, δηλαδή δεν τάσσεται στρατιωτικά υπέρ κάποιου
εμπολέμου.
4. Ρωσικές τράπεζες και χρηματοπιστωτικό σύστημα
Οι κυρώσεις περιλαμβάνουν σοβαρούς περιορισμούς στις χρηματοπιστωτικές συναλλαγές με ρωσικές τράπεζες και άλλους χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς, καθώς και μέτρα που περιορίζουν την πρόσβαση ρωσικών φορέων στις διεθνείς χρηματοπιστωτικές αγορές.
5. Απαγόρευση παροχής συγκεκριμένων υπηρεσιών
Η Ελβετία έχει απαγορεύσει την παροχή συγκεκριμένων υπηρεσιών προς τη ρωσική κυβέρνηση και ρωσικές εταιρείες, μεταξύ άλλων σε τομείς όπως IT, μηχανική, αρχιτεκτονική και νομικές υπηρεσίες.
6. Όπλα και στρατιωτικό υλικό
Η Ελβετία έχει επιβάλει εμπάργκο όπλων στη Ρωσία. Ιδιαίτερη σημασία έχει ότι, λόγω της ελβετικής ουδετερότητας, το καθεστώς αυτό εφαρμόζεται εν μέρει και στην Ουκρανία.
7. Μεταφορές και ναυτιλία
Το καθεστώς κυρώσεων περιλαμβάνει επίσης περιορισμούς που αφορούν τις μεταφορές, τη ναυτιλία και τη χρήση ευρωπαϊκών/ελβετικών υποδομών και υπηρεσιών από ρωσικούς φορείς.
Η Ελβετία έχει φτάσει μέχρι το 20ό πακέτο
Η
Ελβετία δεν περιορίστηκε στα αρχικά μέτρα του 2022. Τον Οκτώβριο του
2025 υιοθέτησε περαιτέρω μέτρα από το 18ο πακέτο της ΕΕ, ενώ τον
Φεβρουάριο του 2026 εφάρμοσε και μέτρα από το 19ο πακέτο.
Στις 22
Μαΐου 2026, μάλιστα, διεύρυνε εκ νέου τους καταλόγους κυρώσεων,
υιοθετώντας αλλαγές που αποφάσισε η ΕΕ στο 20ό πακέτο κυρώσεων.
www.bankingnews.gr
