Σε μια κίνηση που αναμένεται να αναδιατάξει τις γεωπολιτικές ισορροπίες στην Ανατολική Μεσόγειο και το Αιγαίο, προχωρά η Τουρκία, με το κυβερνών κόμμα AKP να προετοιμάζει ένα πρωτοφανές νομοθετικό «όπλο» για λογαριασμό του Recep Tayyip Erdogan, όπως αποκαλύπτει το Bloomberg στις 15/4.
Όπως αναφέρεται, με το νέο νομοθετικό πλαίσιο οι Τούρκοι απειλούν άμεσα 152 ελληνικά νησιά του Αιγαίου, ανατρέποντας άρδην τη συνθήκη της Λωζάνης.
— WAR (@warsurv) May 13, 2026?? Turkey is preparing to declare 152 islands with undisputed sovereignty as Turkish territory.
If this happens, it could shake the region dramatically... pic.twitter.com/oEbXvK7ODY
Στο πλαίσιο αυτό θα έχει τη δυνατότητα να διεκδικήσει τουρκικά δικαιώματα
στην αλιεία, την εξόρυξη και τις γεωτρήσεις, καθώς και να ιδρύει
θαλάσσια πάρκα, συμπεριλαμβανομένων αμφισβητούμενων υδάτων στα πελάγη
του Αιγαίου και της ανατολικής Μεσογείου, όπου Ελλάδα και Κύπρος έχουν
επικαλυπτόμενες διεκδικήσεις.
«Η κίνηση της Τουρκίας στοχεύει στο να
απαντήσει στις διεκδικήσεις της Ελλάδας και της Κύπρου στα πλούσια σε
φυσικό αέριο ύδατα της ανατολικής Μεσογείου και να στείλει το μήνυμα ότι
η Άγκυρα δεν μπορεί να περιθωριοποιηθεί» επισημαίνουν τουρκικές πηγές.
Η Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας επιτρέπει στα παράκτια κράτη να θεσπίζουν αποκλειστικές οικονομικές ζώνες έως και 200 ναυτικών μιλίων, με τις επικαλυπτόμενες διεκδικήσεις να απαιτούν διμερείς συμφωνίες.
Η Τουρκία δεν έχει επικυρώσει τη σύμβαση.
Σαρωτική απάντηση της Τουρκίας στη Λωζάνη
Η Τουρκία απορρίπτει
τη θέση της Ελλάδας ότι τα θαλάσσια σύνορά της καθορίζονται από τα
πολλά νησιά της, ορισμένα από τα οποία βρίσκονται κοντά στις τουρκικές
ακτές.
Αντίθετα, η Τουρκία υποστηρίζει ότι οι υφαλοκρηπίδες θα πρέπει να μετρώνται από την ηπειρωτική χώρα.
Ισχυρίζεται επίσης ότι τα νησιωτικά κράτη, όπως η Κύπρος,
δικαιούνται δικαιώματα μόνο εντός των νομίμων χωρικών τους υδάτων, τα
οποία μπορούν να εκτείνονται κατ' ανώτατο όριο στα 12 ναυτικά μίλια.
Η
«Τουρκική Δημοκρατία της Βόρειας Κύπρου», η οποία αναγνωρίζεται μόνο
από την Άγκυρα, διεκδικεί επίσης δικαιώματα σε τυχόν ενεργειακούς πόρους
που ανακαλύπτονται στα ανοικτά των κυπριακών ακτών.
Η στάση των ΗΠΑ
Οι ΗΠΑ έχουν προτρέψει την Ελλάδα και την Τουρκία
να διατηρήσουν τον διάλογο καθώς διαχειρίζονται τις διαφορές για την
εξερεύνηση πετρελαίου και φυσικού αερίου. Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει
απειλήσει στο παρελθόν με κυρώσεις κατά της Τουρκίας για δραστηριότητες
γεώτρησης σε αμφισβητούμενα ύδατα, μετά από πιέσεις της Ελλάδας και της
Κύπρου.
Η Κύπρος παραμένει ουσιαστικά διχοτομημένη από το 1974,
όταν ο στρατός της Τουρκίας κατέλαβε το βόρειο τρίτο του νησιού μετά
από απόπειρα πραξικοπήματος που υποστηρίχθηκε από τη στρατιωτική χούντα
στην Αθήνα, η οποία επιδίωκε την ένωση της Κύπρου με την Ελλάδα.
Τι προβλέπει το νομοσχέδιο για τη Γαλάζια Πατρίδα
Το νομοσχέδιο της Τουρκίας για τη «Γαλάζια Πατρίδα», εκλαμβάνεται από την Ελλάδα ως ένα ακόμη βήμα προς τη δημιουργία σκηνικού έντασης στο Αιγαίο.
Το περιεχομένου του νομοσχεδίου έχει τρεις βασικούς άξονες:
Αρχικά, στο εσωτερικό ακροατήριο, η τουρκική κυβέρνηση εμφανίζεται ως δύναμη που υπερασπίζεται τα «θαλάσσια σύνορα» και τα συμφέροντα της Άγκυρας.
Έπειτα,
σε διπλωματικό επίπεδο, η Τουρκία επιχειρεί να δημιουργήσει ένα θεσμικό
αφήγημα αναφορικά με τις αξιώσεις της, ώστε να εμφανίζει τις μονομερείς
διεκδικήσεις της ως δήθεν οργανωμένο νομικό πλαίσιο.
Τέλος, στο επιχειρησιακό πεδίο,
μία τέτοια νομοθετική πρωτοβουλία θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί ως βάση
για μελλοντικές κινήσεις στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο, όπως
NAVTEX, άδειες, έρευνες, παρενοχλήσεις ή αμφισβητήσεις δραστηριοτήτων
τρίτων και ελληνικών φορέων.
Το νομοσχέδιο, που αναμένεται να κατατεθεί στην τουρκική Εθνοσυνέλευση
μετά το Μπαϊράμι, το οποίο ολοκληρώνεται στις 31 Μαΐου, άρα τον Ιούνιο,
προβάλλεται ως προσπάθεια «νομικής προστασίας» των δικαιωμάτων και
συμφερόντων της χώρας στις θαλάσσιες ζώνες της.
Όμως, η «Γαλάζια Πατρίδα» δεν είναι μια ουδέτερη νομική έννοια, αλλά ένα αναθεωρητικό δόγμα που συνδέεται ευθέως με τουρκικές διεκδικήσεις στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο.
Έτσι,
το νομοσχέδιο θα επιχειρήσει να συγκεντρώσει σε ένα ενιαίο πλαίσιο
ζητήματα που σήμερα είτε ρυθμίζονται από διαφορετικές νομοθεσίες είτε,
κατά την τουρκική προσέγγιση, βρίσκονται σε νομικό κενό.
Στο επίκεντρο του σχεδιασμού βρίσκονται:
- η Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη,
- η υφαλοκρηπίδα,
- τα όρια των θαλάσσιων ζωνών,
- τα διεθνή ύδατα,
- το καθεστώς νησιών, νησίδων και βραχονησίδων που η Τουρκία χαρακτηρίζει «γκρίζες ζώνες».
Η
Τουρκία επιμένει ότι με τον «Νόμο της Γαλάζιας Πατρίδας» θα καθοριστούν
τα νομικά πρότυπα που θα εφαρμόζει η Τουρκία στις θαλάσσιες περιοχές
που θεωρεί δικής της δικαιοδοσίας.
Πρακτικά, μια τέτοια κίνηση
μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως εργαλείο εσωτερικής νομιμοποίησης των
τουρκικών διεκδικήσεων, ιδιαίτερα στο Αιγαίο.
www.bankingnews.gr