Σε τροχιά επικίνδυνης κλιμάκωσης εισέρχεται η κρίση στη Μέση Ανατολή, μετά την κατηγορηματική άρνηση του Αμερικανού Προέδρου, Ντόναλντ Τραμπ, να αποδεχθεί το ειρηνευτικό σχέδιο 14 σημείων που κατέθεσε η Τεχεράνη.
Η κάθετη άρνηση του Λευκού Οίκου
«Εξέτασα τη νέα πρόταση του Ιράν και την απορρίπτω», δήλωσε την Κυριακή 03/05 ο Ντόναλντ Τραμπ.
Σε συνέντευξή του στο ισραηλινό κρατικό δίκτυο Kan News, ο Αμερικανός Πρόεδρος χαρακτήρισε τους όρους της Τεχεράνης «απαράδεκτους», τονίζοντας πως μετά από ενδελεχή μελέτη έκρινε ότι η συμφωνία δεν εξυπηρετεί τα συμφέροντα των Ηνωμένων Πολιτειών.
Ο Τραμπ εμφανίστηκε ιδιαίτερα σκληρός, σημειώνοντας πως το Ιράν επιδιώκει συμφωνία επειδή η στρατιωτική του ισχύς έχει εκμηδενιστεί, ενώ πρόσθεσε με νόημα:
«Η στρατιωτική κατάσταση εξελίσσεται πολύ καλά».
Το περιεχόμενο της ιρανικής πρότασης
Σύμφωνα με πληροφορίες του Al Jazeera, το ιρανικό σχέδιο προέβλεπε μια διαδικασία τριών φάσεων με στόχο την οριστική διευθέτηση της κρίσης εντός 30 ημερών:
Φάση 1: Σταδιακό άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ, άρση του αμερικανικού αποκλεισμού στα ιρανικά λιμάνια και αποναρκοθέτηση των υδάτων από την Τεχεράνη.
Φάση 2: Επαναφορά του εμπλουτισμού ουρανίου στο 3,6% (στα επίπεδα της συμφωνίας του 2015), υπό την αρχή της «μηδενικής αποθήκευσης».
Το σχέδιο περιλάμβανε αμοιβαία δέσμευση μη επίθεσης μεταξύ Ιράν, ΗΠΑ και Ισραήλ, αλλά απέρριπτε την καταστροφή των πυρηνικών υποδομών της χώρας.
Φάση 3: Έναρξη στρατηγικού διαλόγου με τις αραβικές χώρες για τη δημιουργία ενός νέου συστήματος περιφερειακής ασφάλειας.
Το «αγκάθι» των πυρηνικών και η προειδοποίηση για σύρραξη
Παρά τις δηλώσεις του εκπροσώπου του ιρανικού Υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαήλ Μπαγκαΐ, ότι η πρόταση επικεντρώνεται αποκλειστικά στον τερματισμό του πολέμου και όχι στο πυρηνικό πρόγραμμα, η Ουάσιγκτον παραμένει ανένδοτη.
Ο Τραμπ ξεκαθάρισε πως δεν θα αποδεχθεί καμία λύση που μεταθέτει το πυρηνικό ζήτημα για το μέλλον, τη στιγμή που το Ισραήλ προειδοποιεί ότι η Τεχεράνη κατέχει ήδη 440,9 κιλά ουρανίου εμπλουτισμένου σε ποσοστό 60%.
Η αντίδραση της Τεχεράνης ήταν άμεση και οξεία. Ο ανώτατος αξιωματικός των Φρουρών της Επανάστασης, Μοχαμάντ Τζαφάρ Ασαντί, δήλωσε πως ένας άμεσος πόλεμος με τις ΗΠΑ είναι πλέον «πιθανός», θέτοντας τις ένοπλες δυνάμεις της χώρας σε κατάσταση πλήρους επιφυλακής.
Σφίγγει ο κλοιός
Ενώ η διπλωματία δείχνει να καταρρέει, η οικονομική και στρατιωτική πίεση εντείνεται.
Η CENTCOM διατηρεί τον αυστηρό ναυτικό αποκλεισμό, ενώ το αμερικανικό Υπουργείο Οικονομικών προειδοποιεί με κυρώσεις όποιο σκάφος καταβάλει «διόδια» στο Ιράν για τη διέλευση από το Ορμούζ.
Στο Ισραήλ, ο πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου συγκαλεί το συμβούλιο ασφαλείας, με το κλίμα στην περιοχή να θυμίζει «καζάνι που βράζει».
