Μέτρα σε εθνικό επίπεδο, και μάλιστα αυστηρά στοχευμένα ώστε να μην παραβιαστούν οι κανόνες του Συμφώνου Σταθερότητας, συνέστησε χθες 27/3 το Eurogroup, βάζοντας παράλληλα «απαγορευτικό» στην ενεργοποίηση της «ρήτρας διαφυγής» σε
Η συνεδρίαση των υπουργών Οικονομικών της Ευρωζώνης πραγματοποιήθηκε σε κλίμα αυξημένης ανησυχίας για την πορεία της οικονομίας, ωστόσο το βασικό μήνυμα που εξέπεμψαν ήταν σαφές: η στήριξη προς τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις θα πρέπει να συνεχιστεί, αλλά με προσεκτικά βήματα και χωρίς να τεθεί σε κίνδυνο η δημοσιονομική σταθερότητα. Οι παρεμβάσεις θα πρέπει να είναι στοχευμένες, προσωρινές και προσαρμοσμένες στις δυνατότητες κάθε κράτους-μέλους.
Αυστηρό μήνυμα για δημοσιονομική σταθερότητα
Κατηγορηματικός εμφανίστηκε ο αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Valdis Dombrovskis, ο οποίος ξεκαθάρισε ότι δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις για ενεργοποίηση της ρήτρας διαφυγής.
Όπως εξήγησε, το συγκεκριμένο εργαλείο προβλέπεται μόνο σε περίπτωση
σοβαρής οικονομικής ύφεσης σε επίπεδο Ευρωζώνης ή ΕΕ συνολικά - ένα
σενάριο που, παρά τους αυξημένους κινδύνους, δεν έχει ακόμη
επιβεβαιωθεί.
Με τον τρόπο αυτό, η Κομισιόν, διά στόματος του Λετονού Επιτρόπου, επιχειρεί να προλάβει μια γενικευμένη χαλάρωση των δημοσιονομικών κανόνων, η οποία θα μπορούσε να οδηγήσει σε ανισορροπίες στο μέλλον.
Στο ίδιο πλαίσιο, ο πρόεδρος του Eurogroup Κυριάκος Πιερρακάκης υπογράμμισε ότι υπάρχει σαφής δέσμευση τα μέτρα στήριξης να κινούνται εντός του ευρωπαϊκού δημοσιονομικού πλαισίου. Παράλληλα, αναγνώρισε ότι υπάρχουν διαφορετικές προσεγγίσεις μεταξύ των κρατών-μελών, γεγονός που καθιστά ακόμη πιο επιτακτική την ανάγκη για μια «κοινή αντίληψη» (common understanding) ως προς τη διαχείριση της κρίσης.
Σημειώνεται ότι το στίγμα της ευρωπαϊκής γραμμής είχε δοθεί ήδη μέσα από έγγραφο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που κατατέθηκε στο Eurogroup. Σε αυτό αποσαφηνίζεται ότι οι αποκλίσεις από τα συμφωνημένα όρια των πρωτογενών δαπανών θα αντιμετωπίζονται ενιαία, ανεξάρτητα από το αν προκύπτουν από μέτρα ενεργειακής στήριξης ή άλλες δημοσιονομικές παρεμβάσεις. Στόχος είναι να ενισχυθεί η αξιοπιστία και η διαφάνεια του πλαισίου, αποφεύγοντας τη δημιουργία εξαιρέσεων που θα μπορούσαν να υπονομεύσουν τους κανόνες.
Δεν αποκλείται έκτακτη φορολόγηση στα υπερκέρδη
Το ίδιο έγγραφο λειτουργεί και ως οδηγός πολιτικής για τις κυβερνήσεις, δίνοντας έμφαση σε στοχευμένες και προσωρινές παρεμβάσεις.
Μάλιστα,
όπως προανήγγειλε ο Dombrovskis, τις επόμενες ημέρες θα παρουσιαστεί
αναλυτική «εργαλειοθήκη» με συγκεκριμένα μέτρα. Μεταξύ αυτών
περιλαμβάνονται μειώσεις στη φορολογία της ηλεκτρικής ενέργειας,
ελαφρύνσεις στις χρεώσεις δικτύων για τις ενεργοβόρες βιομηχανίες,
παρεμβάσεις στην αγορά δικαιωμάτων εκπομπών ρύπων –όπως αύξηση των
δωρεάν δικαιωμάτων– αλλά και ενδεχόμενη επιβολή έκτακτης φορολόγησης στα υπερκέρδη των ενεργειακών εταιρειών.
Έντονες πληθωριστικές πιέσεις
Την ίδια ώρα, οι φόβοι για τις επιπτώσεις της κρίσης στην πραγματική οικονομία εντείνονται.
Όπως επισήμανε ο Κυριάκος Πιερρακάκης, οι επιχειρήσεις βλέπουν ήδη τα λειτουργικά τους κόστη να αυξάνονται, ενώ τα νοικοκυριά βρίσκονται αντιμέτωπα με σημαντική επιβάρυνση στους λογαριασμούς ενέργειας.
Οι
πληθωριστικές πιέσεις παραμένουν ισχυρές, ενώ οι κίνδυνοι για την
ανάπτυξη αυξάνονται, σε ένα περιβάλλον έντονης αβεβαιότητας.
Καθοριστικός παράγοντας, σύμφωνα με τον ίδιο, θα είναι η διάρκεια της κρίσης, καθώς αυτή θα καθορίσει τόσο το βάθος όσο και την έκταση των οικονομικών επιπτώσεων.
Οι αναφορές που παρουσιάστηκαν στο Eurogroup, μεταξύ άλλων και από τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας, δείχνουν ότι η κατάσταση έχει επιδεινωθεί σε σχέση με τα αρχικά σενάρια.
Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας Christine Lagarde, η οποία προειδοποίησε ότι οι προσδοκίες για ταχεία επιστροφή στην κανονικότητα ενδέχεται να αποδειχθούν «υπερβολικά αισιόδοξες». Όπως σημείωσε, η ευρωπαϊκή οικονομία βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα «πραγματικό σοκ», πιθανόν μεγαλύτερο από αυτό που μπορεί να αποτιμηθεί στην παρούσα φάση.
Μάριος Χριστοδούλου
www.bankingnews.gr
