Το γαλλικό ερευνητικό πλοίο Abeille Marengo απέπλευσε σήμερα, Τρίτη 10 Νοεμβρίου, λίγο μετά τις 18:00 από το λιμάνι του Ηρακλείου, με κατεύθυνση τη θαλάσσια περιοχή νοτιοανατολικά της Καρπάθου, όπου προγραμματίζεται η συνέχιση των ερευνών για την
Το σημαντικό είναι ότι το πλοίο επιστρέφει στην ευρύτερη περιοχή νότια της Κάσου, όπου οι έρευνες είχαν διακοπεί το καλοκαίρι του 2024, εν μέσω ελληνοτουρκικής έντασης.
Το γαλλικό ερευνητικό σκάφος αναχώρησε λίγο μετά τις 18:00 από το λιμάνι του Ηρακλείου, όπου παρέμενε επί περίπου δύο εβδομάδες, εν αναμονή της ολοκλήρωσης των τεχνικών προετοιμασιών και των διπλωματικών συνεννοήσεων και κατευθύνεται προς την περιοχή των προγραμματισμένων ερευνών για το υποθαλάσσιο καλώδιο που θα συνδέσει τα ηλεκτρικά συστήματα Ελλάδας και Κύπρου.
Η αναχώρηση σηματοδοτεί την έναρξη μιας ιδιαίτερα κρίσιμης φάσης του έργου, χωρίς ωστόσο να σημαίνει ότι το πλοίο έχει ήδη εισέλθει στην επίμαχη θαλάσσια περιοχή ή ότι έχουν αρχίσει οι έρευνες στα διεθνή ύδατα.
Πρώτα δοκιμές και βαθμονόμηση – Στη συνέχεια πορεία προς Κάρπαθο και Κάσο
Σύμφωνα με τις πληροφορίες, το Abeille Marengo θα πραγματοποιήσει αρχικά δοκιμές και βαθμονόμηση του εξοπλισμού του, προτού κατευθυνθεί προς τις περιοχές των κύριων υποθαλάσσιων ερευνών.
Η διαδικασία, γνωστή ως calibration, αφορά τον έλεγχο και τη διακρίβωση των συστημάτων μέτρησης και των αισθητήρων που χρησιμοποιούνται για τη χαρτογράφηση του βυθού.
Οι εργασίες αυτές είναι απαραίτητες ώστε να εξασφαλιστεί η ακρίβεια των δεδομένων που θα συλλεχθούν κατά τις έρευνες για τη χάραξη της διαδρομής του ηλεκτρικού καλωδίου.
Σύμφωνα με ορισμένες πληροφορίες, η διαδικασία θα διαρκέσει περίπου 24 ώρες, ενώ το πλοίο ενδέχεται να κινηθεί τα πρώτα δύο εικοσιτετράωρα εντός ελληνικών χωρικών υδάτων, βορείως της Κρήτης.
Εφόσον ολοκληρωθούν οι τεχνικές δοκιμές, το γαλλικό σκάφος αναμένεται να συνεχίσει ανατολικά, με προοπτική να φτάσει έως το τέλος της εβδομάδας στα διεθνή ύδατα νοτιοανατολικά της Κάσου.
Εκεί εντοπίζεται το σημαντικότερο γεωπολιτικό διακύβευμα της αποστολής.
Η ελληνική NAVTEX και η τουρκική αμφισβήτηση
Η επιχείρηση πραγματοποιείται βάσει των σχετικών NAVTEX που εξέδωσαν οι ελληνικές και κυπριακές αρχές στις 6 Νοεμβρίου 2026.
Η ελληνική NAVTEX 1411/26, που εκδόθηκε από τον Υδρογραφικό Σταθμό Ηρακλείου του Πολεμικού Ναυτικού, προβλέπει ερευνητικές εργασίες για την εγκατάσταση υποθαλάσσιου καλωδίου κατά μήκος της προγραμματισμένης διαδρομής.
Η αναγγελία καλύπτει την περίοδο από τις 6 Νοεμβρίου 2026 έως τις 6 Μαρτίου 2027 και περιλαμβάνει σειρά γεωγραφικών συντεταγμένων από την περιοχή της Κρήτης προς την Ανατολική Μεσόγειο.
Για την Ελλάδα, η συνέχιση των ερευνών αποτελεί τόσο τεχνική προϋπόθεση για την πρόοδο του έργου όσο και ζήτημα άσκησης των δικαιωμάτων της βάσει του διεθνούς δικαίου.
Η έκδοση δύο τουρκικών NAVTEX
Την αναμενόμενη αντι-NAVTEX για τις ερευνητικές εργασίες του Abeille Marengo εξέδωσε η Τουρκία, λίγες ώρες μετά τον απόπλου του πλοίου από το λιμάνι του Ηρακλείου, το απόγευμα της Τρίτης 10 Νοεμβρίου.
Το γαλλικό πλοίο αναμένεται να ξεκινήσει έρευνες στο πλαίσιο του έργου για την ηλεκτρική διασύνδεση Κρήτης – Κύπρου.
Η τουρκική αναγγελία εκδόθηκε από τον σταθμό NAVTEX της Αττάλειας και αφορά τις εργασίες που προβλέπεται να πραγματοποιηθούν από τις 10 Νοεμβρίου 2026 έως τις 19 Μαρτίου 2027.
Στο κείμενό της, η Άγκυρα υποστηρίζει ότι οι ερευνητικές δραστηριότητες θα διεξαχθούν εντός της τουρκικής υφαλοκρηπίδας στην Ανατολική Μεσόγειο.
Ισχυρίζεται, επίσης, ότι οι εργασίες θα πραγματοποιηθούν σε συντονισμό με τις αρμόδιες τουρκικές αρχές και ότι έχει εξασφαλιστεί η συγκατάθεσή τους.
Όπως γράφει:
Οι δύο θαλάσσιες διαδρομές που περιλαμβάνει η τουρκική NAVTEX
Η αναγγελία περιγράφει δύο γραμμές συντεταγμένων, τις οποίες συνδέει με τις ερευνητικές δραστηριότητες για την εγκατάσταση υποθαλάσσιου καλωδίου από το Abeille Marengo. Παράλληλα, ζητείται περιθώριο ασφαλείας δύο ναυτικών μιλίων εκατέρωθεν των γραμμών.
Η Τουρκία επικαλείται, μάλιστα, τα εξωτερικά όρια της υφαλοκρηπίδας που υποστηρίζει ότι της ανήκει στην Ανατολική Μεσόγειο, παραπέμποντας στην επιστολή που είχε διαβιβάσει στα Ηνωμένα Έθνη στις 18 Μαρτίου 2020, με αριθμό αναφοράς A/74/757.
Η τουρκική NAVTEX προβλέπει ότι η αναγγελία θα ακυρωθεί στις 20 Μαρτίου 2027.
Το πλήρες κείμενο της τουρκικής NAVTEX 1127/26
TURNHOS N/W : 1127/26 MEDITERRANEAN SEA
1. MARINE SCIENTIFIC RESEARCH ACTIVITIES WILL BE CONDUCTED ALONG THE LINES COORDINATED WITH THE COMPETENT TURKISH AUTHORITIES AND FOR WHICH THE CONSENT OF THE TURKISH AUTHORITIES HAS BEEN OBTAINED, WITHIN THE TURKISH NAVTEX SERVICE AREA AND ON THE TURKISH CONTINENTAL SHELF IN THE EASTERN MEDITERRANEAN, THE OUTER LIMITS OF WHICH WERE COMMUNICATED TO THE UNITED NATIONS BY THE LETTER DATED 18 MARCH 2020 WITH REF NR. A/74/757.
2. THE SAID RESEARCH ACTIVITIES FOR UNDERWATER CABLE INSTALLATION BY ABEILLE MARENGO, BETWEEN 10 NOV 26 – 19 MAR 27, WILL BE CONDUCTED ALONG THE LINES JOINING THE POSITIONS BELOW:
LINE 1
35 20.46 N - 027 15.61 E
Κλείσιμο
35 19.85 N - 027 25.20 E
35 13.14 N - 027 35.10 E
35 01.94 N - 027 42.89 E
34 47.85 N - 028 10.04 E
34 42.47 N - 028 40.81 E
34 26.64 N - 029 25.47 E
34 23.31 N - 029 32.66 E
34 17.27 N - 029 52.26 E
34 11.80 N - 029 58.14 E
34 11.30 N - 030 05.12 E
34 11.39 N - 030 10.16 E
34 14.77 N - 030 22.77 E
34 16.58 N - 030 47.94 E
34 16.21 N - 031 01.50 E
34 12.98 N - 031 58.64 E
34 11.33 N - 032 12.28 E
34 11.59 N - 032 16.26 E
LINE 2
35 19.06 N - 027 15.23 E
35 18.46 N - 027 24.34 E
35 12.52 N - 027 33.34 E
35 00.55 N - 027 40.43 E
34 45.86 N - 028 08.84 E
34 40.75 N - 028 39.87 E
34 25.15 N - 029 24.13 E
34 21.91 N - 029 31.56 E
34 16.29 N - 029 50.62 E
34 10.31 N - 029 56.42 E
34 08.69 N - 030 03.04 E
34 09.16 N - 030 08.66 E
34 09.41 N - 030 12.39 E
34 11.58 N - 030 25.77 E
34 12.79 N - 030 44.83 E
34 13.69 N - 030 55.76 E
34 13.60 N - 031 07.73 E
34 12.80 N - 031 21.45 E
34 11.13 N - 031 31.70 E
34 08.16 N - 032 15.96 E
WIDE BERTH REQUESTED 2 NM
3. CANCEL THIS MESSAGE 200001Z MAR 27
Υπενθυμίζεται πως η Τουρκία είχε εκδόσει την πρώτη NAVTEX στις 6 Νοεμβρίου
TURNHOS N/W : 1105/26 - MEDITERRANEAN SEA
1. SOME PART OF AREA PROMULGATED WITH NAVTEX NR. HA15-1411/26 IS WITHIN TURKISH CONTINENTAL SHELF DECLARED TO UNITED NATIONS, ON 18 MARCH 2020 WITH REF NR. A/74/757.
2. TURKISH AUTHORITIES HAS NOT ISSUED CONSENT FOR THE RESEARCH ACTIVITY REFERRED IN UNAUTHORIZED MESSAGE IN REFERENCE.
3. ALL RESEARCH ACTIVITIES IN TURKISH MARITIME JURISDICTION AREA MUST BE COORDINATED WITH RELEVANT TURKISH AUTHORITIES.
4. CANCEL THIS MESSAGE 062200Z MAR 27.
TURNHOS – Ναυτιλιακή αναγγελία αριθ. 1105/26 – Μεσόγειος Θάλασσα
1. Τμήμα της περιοχής που αναγγέλθηκε με τη NAVTEX υπ' αριθ. HA15-1411/26 βρίσκεται εντός της τουρκικής υφαλοκρηπίδας, όπως αυτή δηλώθηκε στα Ηνωμένα Έθνη στις 18 Μαρτίου 2020, με αριθμό αναφοράς A/74/757.
2. Οι τουρκικές αρχές δεν έχουν χορηγήσει τη συγκατάθεσή τους για την ερευνητική δραστηριότητα που αναφέρεται στην προαναφερθείσα μη εξουσιοδοτημένη αναγγελία.
3. Όλες οι ερευνητικές δραστηριότητες σε θαλάσσιες περιοχές υπό τουρκική δικαιοδοσία πρέπει να συντονίζονται με τις αρμόδιες τουρκικές αρχές.
4. Η παρούσα αναγγελία ακυρώνεται στις 6 Μαρτίου 2027, ώρα 22:00 UTC.)
Η Άγκυρα δεν περιορίζεται σε μια γενική διαμαρτυρία.
Η πρώτη τουρκική NAVTEX αμφισβητούσε τις ελληνικές αρμοδιότητες.
Η δεύτερη προχωρά ένα βήμα παραπέρα: η Άγκυρα εμφανίζεται να έχει εγκρίνει τις έρευνες του Abeille Marengo, επικαλούμενη την υφαλοκρηπίδα που διεκδικεί στην Ανατολική Μεσόγειο.
Χαρακτηρίζει την ελληνική αναγγελία «μη εξουσιοδοτημένη», ισχυρίζεται ότι δεν έχει δώσει συγκατάθεση και απαιτεί συντονισμό των ερευνών με τις τουρκικές αρχές.
Πρόκειται για επίσημη προβολή της τουρκικής θέσης και όχι για αναγνωρισμένη τουρκική δικαιοδοσία στην επίμαχη περιοχή.
Επίσης, μια σημαντική διευκρίνιση: η αντι-NAVTEX ισχύει έως τις 6 Μαρτίου 2027, όχι μόνο για λίγες ώρες ή ημέρες.
Το προηγούμενο του Ιουλίου 2024 και η κρίσιμη περιοχή της Κάσου
Η επιστροφή των ερευνητικών δραστηριοτήτων στην περιοχή της Κάσου επαναφέρει στο προσκήνιο την ελληνοτουρκική ένταση του καλοκαιριού του 2024.
Τότε, οι έρευνες του ιταλικού ερευνητικού πλοίου Ievoli Relume είχαν διακοπεί έπειτα από την εμφάνιση τουρκικών πολεμικών πλοίων στην περιοχή.
Το περιστατικό ανέδειξε τη δυνατότητα των ανταγωνιστικών διεκδικήσεων να επηρεάζουν ακόμη και τις προπαρασκευαστικές εργασίες ενός μεγάλου ευρωπαϊκού ενεργειακού έργου.
Η νέα αποστολή του Abeille Marengo αποκτά επομένως ιδιαίτερο βάρος, καθώς θα δοκιμάσει στην πράξη κατά πόσον οι διπλωματικές επαφές που προηγήθηκαν επαρκούν για την αποφυγή νέας εμπλοκής.
Το κρίσιμο ορόσημο δεν είναι ο απόπλους από το Ηράκλειο, αλλά η πραγματική εκτέλεση των ερευνών στην περιοχή όπου είχαν προκύψει οι προηγούμενες εντάσεις.
Η γαλλική ρηματική διακοίνωση προς την Τουρκία
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει ο ρόλος της Γαλλίας στις διπλωματικές συνεννοήσεις που προηγήθηκαν της αναχώρησης.
Υπενθυμίζεται πως το Παρίσι προχώρησε σε ρηματική διακοίνωση προς την Άγκυρα, στο πλαίσιο προσπάθειας να διευκολυνθεί η απρόσκοπτη πραγματοποίηση των ερευνών.
Η γαλλική κίνηση προκάλεσε πολιτική αντιπαράθεση στην Ελλάδα, καθώς τέθηκε το ερώτημα εάν μια τέτοια ενημέρωση θα μπορούσε να εκληφθεί ως αναγνώριση τουρκικής αρμοδιότητας.
Κατά τις σχετικές πληροφορίες, η διακοίνωση διευκρινίζει ότι η επικοινωνία με την τουρκική πλευρά δεν συνιστά αίτημα άδειας για τη διεξαγωγή των ερευνών και δεν προδικάζει θέσεις σχετικά με τις διεκδικήσεις επί θαλάσσιων ζωνών.
Ωστόσο, το πλήρες κείμενο της γαλλικής διακοίνωσης δεν έχει δημοσιοποιηθεί, γεγονός που δεν επιτρέπει την ανεξάρτητη επιβεβαίωση της ακριβούς διατύπωσής της.
Η γαλλική εμπλοκή συνδέεται και με τον ρόλο της Nexans, της γαλλικής εταιρείας που έχει αναλάβει την κατασκευή του καλωδίου και έχει ναυλώσει το ερευνητικό σκάφος.
Οι άδειες από Ελλάδα και Κύπρο και το ευρωπαϊκό διακύβευμα
Στις 6 Νοεμβρίου, ο ΑΔΜΗΕ και η εταιρεία Great Sea Interconnector ανακοίνωσαν επισήμως ότι οι αρμόδιες ελληνικές και κυπριακές αρχές είχαν εκδώσει τις απαιτούμενες ναυτιλιακές αναγγελίες για τις έρευνες βυθού κατά μήκος της προγραμματισμένης διαδρομής.
Οι έρευνες θα προσφέρουν πρόσθετα τεχνικά δεδομένα, απαραίτητα για τον λεπτομερή σχεδιασμό του έργου.
Όπως μετέδωσε το Reuters, η Ελλάδα είχε προηγουμένως ολοκληρώσει τη διαδικασία αδειοδότησης για τις έρευνες και τις εργασίες πόντισης του καλωδίου, μετά από αίτημα της Nexans για λογαριασμό του φορέα υλοποίησης.
Η σχετική άδεια υπογράφηκε από τον υπουργό Εξωτερικών Γιώργο Γεραπετρίτη, έπειτα από θετική γνωμοδότηση της αρμόδιας διυπουργικής επιτροπής.
Ο Great Sea Interconnector αποτελεί έργο εκτιμώμενου κόστους 1,9 δισ. ευρώ, με στόχο τη διασύνδεση των ηλεκτρικών συστημάτων Ελλάδας και Κύπρου, ενώ προβλέπεται μελλοντική επέκταση προς το Ισραήλ.
Πέρα από την ενεργειακή του σημασία, το έργο διαθέτει και σαφή γεωστρατηγική διάσταση.
Η ολοκλήρωσή του θα ενισχύσει την ενεργειακή διασύνδεση της Κύπρου με το ευρωπαϊκό ηλεκτρικό σύστημα και θα δημιουργήσει πρόσθετες δυνατότητες μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας στην Ανατολική Μεσόγειο.
Για την Αθήνα και τη Λευκωσία, επομένως, η απρόσκοπτη υλοποίηση του έργου αποτελεί ζήτημα ενεργειακής ασφάλειας, αλλά και αξιοπιστίας ενός μεγάλου διασυνοριακού εγχειρήματος.
Η ώρα της πραγματικής δοκιμασίας στην Ανατολική Μεσόγειο
Ο απόπλους του Abeille Marengo σηματοδοτεί την επιχειρησιακή επανεκκίνηση των προετοιμασιών για τις έρευνες, έπειτα από μια περίοδο διπλωματικών διεργασιών μεταξύ Αθήνας, Παρισιού και Άγκυρας.
Παρά ταύτα, παραμένει άγνωστο εάν οι επόμενες ημέρες θα κυλήσουν χωρίς νέα ένταση.
Η τουρκική αντίδραση, η αποτελεσματικότητα των γαλλικών διπλωματικών επαφών και η δυνατότητα ολοκλήρωσης των ερευνών θα αποτελέσουν τους καθοριστικούς παράγοντες για τη συνέχεια.
Τι προβλέπει το ερευνητικό πρόγραμμα
Σημειώνεται ότι η αποστολή του Abeille Marengo αφορά τη λεπτομερή αποτύπωση του θαλάσσιου πυθμένα κατά μήκος της προβλεπόμενης όδευσης του ηλεκτρικού καλωδίου, από την περιοχή της Κορακιάς Ηρακλείου προς την Κύπρο.
Στόχος των ερευνών είναι να καταγραφούν τα γεωλογικά χαρακτηριστικά, οι υποθαλάσσιες κλίσεις και πιθανά φυσικά εμπόδια, προκειμένου να προσδιοριστούν οι κατάλληλες συνθήκες για την ασφαλή εγκατάσταση και προστασία των καλωδίων συνεχούς ρεύματος.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στον συντονισμό των ερευνητικών δραστηριοτήτων με τις αρμόδιες ελληνικές ναυτικές και στρατιωτικές αρχές.
Σύμφωνα με το σχετικό αίτημα, το Abeille Marengo οφείλει να ενημερώνει την Υδρογραφική Υπηρεσία, τη Διοίκηση Υποβρυχίων και τη Διοίκηση Αεροπορίας Ναυτικού του Πολεμικού Ναυτικού τουλάχιστον 72 ώρες πριν από την έναρξη των εργασιών, καθώς και καθημερινά κατά τη διάρκειά τους.
Η ενημέρωση θα περιλαμβάνει τις ακριβείς συντεταγμένες των ερευνών, το είδος των εργασιών και τις απαιτούμενες αποστάσεις ασφαλείας.
Παράλληλα, προβλέπεται ενημέρωση των κατά τόπους λιμενικών αρχών και των παραπλεόντων πλοίων, τα οποία θα πρέπει να διατηρούν απόσταση τουλάχιστον ενός ναυτικού μιλίου από τα ερευνητικά σκάφη.
Σύμφωνα με πληροφορίες, κατά τη διάρκεια της αποστολής αναμένεται διακριτική παρουσία πλωτών μέσων του Λιμενικού Σώματος και μονάδων του Πολεμικού Ναυτικού, στο πλαίσιο της επιτήρησης της θαλάσσιας περιοχής.
Για τη χαρτογράφηση του πυθμένα θα χρησιμοποιηθούν προηγμένα συστήματα, μεταξύ των οποίων πολυδεσμικοί ηχοβολιστές, συστήματα πλευρικής σάρωσης, μαγνητόμετρα και υποβρύχιες κάμερες.
Το ερευνητικό πρόγραμμα προβλέπει επίσης γεωτεχνικές δειγματοληψίες, δοκιμές διείσδυσης και γεωτρήσεις, με στόχο την αξιολόγηση των συνθηκών εγκατάστασης του καλωδίου σε περιοχές με ιδιαίτερα σύνθετη υποθαλάσσια μορφολογία.
Μητσοτάκης: Εκτιμώ ότι θα είναι ένα ταξίδι χωρίς αναταράξεις
Την εκτίμηση ότι το έργο ηλεκτρικής διασύνδεσης θα ολοκληρωθεί «χωρίς αναταράξεις» εξέφρασε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, σε συζήτηση στο πλαίσιο του συνεδρίου Greece Talks,
«Εκτιμώ ότι θα είναι ένα ταξίδι που θα ολοκληρωθεί χωρίς αναταράξεις», ανέφερε χαρακτηριστικά για τον απόπλου του ερευνητικού πλοίου, υπογραμμίζοντας παράλληλα ότι το έργο «δεν είναι ένα αμιγώς ελληνοκυπριακό έργο», αλλά «ένα ευρωπαϊκό έργο με ισχυρή γαλλική παρουσία».
Εκ νέου ξεκαθάρισε ότι άδεια έχουν χορηγήσει αποκλειστικά η Ελλάδα και η Κύπρος, εξηγώντας ότι είναι λανθασμένο να συγχέεται η γενική ενημέρωση που ενδέχεται να παρέχεται σε τρίτες χώρες, όπως η Τουρκία ή η Αίγυπτος, με την αδειοδοτική διαδικασία.
Οπως ανέφερε, «είναι έργο κοινού ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος και πια έχει ως πλειοψηφικό μέτοχο μια γαλλική εταιρεία, αλλά και ως κύριο προμηθευτή άλλη γαλλική εταιρεία. Δεν είναι ένα αμιγώς ελληνοκυπριακό έργο, αλλά ευρωπαϊκό έργο. Αυτό που έχει συμβεί τις τελευταίες ημέρες είναι ότι άδεια για την πλεύση του πλοίου έχει δώσει μόνο η Ελλάδα και η Κύπρος και θα είναι λάθος να συγχέουν κάποιοι μια γενικής μορφής ενημέρωση για το έργο αυτό σε τρίτες χώρες, Τουρκία ή Αίγυπτο, με την αδειοδοτική διαδικασία αυτή καθαυτή, η οποία είναι αποκλειστική αρμοδιότητα των ελληνικών και των κυπριακών Αρχών».
www.bankingnews.gr
