Ο Κυριάκος Μητσοτάκης ζήτησε την επανεξέταση βασικών παραμέτρων της ευρωπαϊκής ενεργειακής πολιτικής, με φόντο την άνοδο των τιμών ενέργειας και τις πιέσεις που δέχονται νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Η ελληνική πλευρά, μαζί με άλλες πέντε χώρες της ΕΕ, επιδιώκει την αναβολή εφαρμογής του συστήματος ETS2 τουλάχιστον έως το 2030 που αφορά την απανθρακοποίηση πλήρως.
Καθώς η Ελλάδα βρίσκεται σε φάση πλήρους απολιγνιτοποίησης (ETS1), οι καταναλωτές είναι ήδη εκτεθειμένοι στις διακυμάνσεις των τιμών του ρεύματος.
Η παράλληλη προσθήκη του ETS2 (που θα αυξήσει τις τιμές στα καύσιμα κίνησης και θέρμανσης) δημιουργεί τον φόβο για μια διπλή οικονομική επιβάρυνση των νοικοκυριών, γεγονός που οδήγησε την κυβέρνηση να ζητήσει την αναβολή του.
Σύμφωνα με πέντε Ευρωπαίους διπλωμάτες που μίλησαν ανώνυμα στο πλαίσιο των εν εξελίξει διαπραγματεύσεων, η Ιταλία, η Ελλάδα, η Πολωνία, η Τσεχία, η Ουγγαρία και η Σλοβακία προτίθενται να ζητήσουν από την ΕΕ να μεταθέσει την εφαρμογή του μέτρου «τουλάχιστον έως το 2030».
Οι έξι χώρες θεωρούν ότι οι υψηλές τιμές ενέργειας και οι σημαντικές διαφορές στο κόστος ηλεκτρικής ενέργειας μεταξύ των κρατών-μελών καθιστούν αναγκαία την περαιτέρω μετάθεση του μέτρου. Το αίτημα αναμένεται να περιληφθεί σε κοινή επιστολή, η οποία βρίσκεται ακόμη υπό επεξεργασία και δεν έχει οριστικοποιηθεί.
Η πρωτοβουλία έρχεται μετά την έκκληση των σκανδιναβικών χωρών προς τα κράτη-μέλη να στηρίξουν το Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών. Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρότεινε τη μετάθεση της εφαρμογής του ETS2 από το 2027 στο 2028. Οι έξι χώρες, ωστόσο, επιδιώκουν μεγαλύτερη χρονική παράταση, έως το 2030.
Την ανάγκη για πιο ουσιαστική αντιμετώπιση του ενεργειακού κόστους έθεσε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης στις συζητήσεις της Συνόδου Κορυφής της ΕΕ, σύμφωνα με ανώτερο Έλληνα αξιωματούχο που μίλησε στο Politico.
Ο πρωθυπουργός εξέφρασε επιφυλάξεις για το περιεχόμενο του σχεδίου συμπερασμάτων, εκτιμώντας ότι δεν αποτυπώνει επαρκώς τη σοβαρότητα της κατάστασης.
«Τα συμπεράσματα, όπως είναι διατυπωμένα, δεν αποτυπώνουν τον επείγοντα χαρακτήρα της ενεργειακής κρίσης», δήλωσε ο κ. Μητσοτάκης.
Παράλληλα, ζήτησε μεγαλύτερη ευελιξία στο πλαίσιο των υφιστάμενων δημοσιονομικών δυνατοτήτων, ώστε να μπορούν να εφαρμοστούν προσωρινά και στοχευμένα μέτρα στήριξης για τα ευάλωτα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις.
«Χρειαζόμαστε μεγαλύτερη ευελιξία εντός των υφιστάμενων δημοσιονομικών περιθωρίων, ώστε να μπορέσουμε να προσφέρουμε στοχευμένα, προσαρμοσμένα στις ανάγκες και προσωρινά μέτρα στήριξης στα ευάλωτα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις», ανέφερε.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης υπογράμμισε, επίσης, την ανάγκη να επανεξεταστούν βασικές παράμετροι του ευρωπαϊκού Συστήματος Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών, επισημαίνοντας ότι η κλιματική πολιτική πρέπει να λαμβάνει υπόψη τις σημερινές οικονομικές και ενεργειακές συνθήκες.
«Παρότι το σύστημα αυτό πρέπει να παραμείνει βασικός πυλώνας της στρατηγικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την απανθρακοποίηση, δεν μπορεί να λειτουργεί σαν να μην έχει αλλάξει ο κόσμος από τότε που θεσπίστηκε», τόνισε.
Ο πρωθυπουργός προειδοποίησε, ακόμη, για τις επιπτώσεις που θα μπορούσε να έχει η διατήρηση του υφιστάμενου πλαισίου χωρίς ουσιαστικές αλλαγές στην ευρωπαϊκή βιομηχανία.
«Χωρίς μια ουσιαστική αναθεώρηση του ETS, κινδυνεύουμε να οδηγηθούμε σε αποβιομηχανοποίηση της Ευρώπης», δήλωσε.
Την ίδια στιγμή οι αντιλήψεις των 27 κρατών-μελών για τον προϋπολογισμό διαφέρουν σημαντικά.
«Οι δαπάνες πρέπει να περιοριστούν εκ νέου σε όλους τους τομείς», είπε χθες ο Μερτς στην κυβερνητική του δήλωση στη Bundestag.
Η Γερμανία ηγείται μιας «σφιχτής» συμμαχίας έξι χωρών: της Αυστρίας, της Ολλανδίας, της Φινλανδίας, της Δανίας και της Σουηδίας. Θέλουν η πρόταση να μειωθεί κατά «πολλές εκατοντάδες δισ. ευρώ» και οι δαπάνες των Ταμείων Συνοχής και ΚΑΠ να στραφούν περισσότερο σε νέες προτεραιότητες όπως η άμυνα και η ανταγωνιστικότητα.
Με απλά λόγια για την Ελλάδα ο νέος προϋπολογισμός της ΕΕ θα έχει λιγότερα κονδύλια και αν δεν γίνει και η αναβολή του ETS2 νέο κύμα ακρίβειας στην ενέργεια.
Την ίδια στιγμή συζητούν και αύξηση των κονδυλίων για την Ουκρανία!
