Νέα σκληρή γραμμή από τον Βλαντίμιρ Πούτιν για το μέλλον της Ουκρανίας, την ώρα που οι διπλωματικές διεργασίες για τον τερματισμό του πολέμου επιχειρούν να αποκτήσουν ξανά δυναμική. Ο Ρώσος πρόεδρος επανέφερε με έμφαση τη θέση της Μόσχας ότι τα εδάφη της ανατολικής Ουκρανίας αποτελούν, κατά τη ρωσική αντίληψη, ιστορικά ρωσική επικράτεια, στέλνοντας ένα σαφές μήνυμα ενόψει πιθανών νέων διαπραγματεύσεων.
Οι δηλώσεις του έρχονται μετά τη συνάντησή του με τον Αμερικανό απεσταλμένο Στιβ Γουίτκοφ στην Αγία Πετρούπολη και ενώ εξετάζεται η επανέναρξη τριμερών επαφών ανάμεσα στη Ρωσία, την Ουκρανία και τις Ηνωμένες Πολιτείες. Το εδαφικό ζήτημα, ωστόσο, εξακολουθεί να αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα εμπόδια για οποιαδήποτε συμφωνία.
Ο Πούτιν επιμένει: «Ιστορική ρωσική γη» η ανατολική Ουκρανία
Σε τηλεοπτική συνέντευξή του, ο Ρώσος πρόεδρος υποστήριξε ότι οι συζητήσεις για τα εδάφη της ανατολικής Ουκρανίας δεν μπορούν, κατά τη δική του θέση, να αγνοούν τους ιστορικούς δεσμούς που επικαλείται η Μόσχα.
Ο Πούτιν επανέλαβε ότι θεωρεί τις συγκεκριμένες περιοχές τμήμα της ιστορικής Ρωσίας, επιμένοντας σε μια θέση που βρίσκεται στον πυρήνα της ρωσικής πολιτικής για τον πόλεμο. Παράλληλα, επικαλέστηκε τα δημοψηφίσματα που διοργάνωσε η Ρωσία το 2022 στις κατεχόμενες περιοχές, τα οποία η Μόσχα χρησιμοποιεί ως επιχείρημα για τις εδαφικές της διεκδικήσεις.
Οι ψηφοφορίες αυτές, ωστόσο, απορρίφθηκαν από την Ουκρανία και μεγάλο μέρος της διεθνούς κοινότητας ως παράνομες και μη αξιόπιστες. Το Κίεβο εξακολουθεί να θεωρεί τις συγκεκριμένες περιοχές ουκρανικό έδαφος και απορρίπτει την απαίτηση να παραχωρήσει εδάφη που βρίσκονται υπό τον έλεγχό του.
Νέες συνομιλίες με αμερικανική διαμεσολάβηση
Ο Πούτιν δήλωσε ότι η Ρωσία είναι έτοιμη να επιστρέψει στις διαπραγματεύσεις με τη συμμετοχή των Ηνωμένων Πολιτειών και της Ουκρανίας, με πιθανό χρονικό ορίζοντα τον Νοέμβριο, εφόσον συμφωνηθεί η ημερομηνία.
Σύμφωνα με τον ίδιο, στόχος δεν θα πρέπει να είναι μια προσωρινή παύση των εχθροπραξιών, αλλά μια συνολική συμφωνία που θα καθορίζει τις συνθήκες ασφαλείας μετά τον πόλεμο. Ο Ρώσος πρόεδρος έδωσε ιδιαίτερη έμφαση όχι μόνο στις εγγυήσεις για τη Ρωσία και την Ουκρανία, αλλά και στη συνολικότερη αρχιτεκτονική ασφάλειας της Ευρώπης.
Η διατύπωση αυτή δείχνει ότι η Μόσχα επιδιώκει να εντάξει τις διαπραγματεύσεις σε ένα ευρύτερο πλαίσιο γεωπολιτικών ζητημάτων, πέρα από την άμεση γραμμή του μετώπου.
Το Κίεβο θέλει διαπραγματεύσεις, αλλά απορρίπτει τις εδαφικές παραχωρήσεις
Από την πλευρά του, ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι έχει δηλώσει ότι η Ουκρανία είναι έτοιμη να συμμετάσχει σε συνομιλίες και να εξετάσει προτάσεις για κατάπαυση του πυρός, τερματισμό του πολέμου και ανθρωπιστικές πρωτοβουλίες.
Ωστόσο, η ουκρανική κυβέρνηση απορρίπτει την απαίτηση της Ρωσίας να παραδώσει ολόκληρο το Ντονμπάς, συμπεριλαμβανομένων περιοχών που δεν έχουν καταληφθεί από τις ρωσικές δυνάμεις. Αυτή η διαφωνία παραμένει ένα από τα κρισιμότερα σημεία τριβής στις προσπάθειες για ειρηνευτική διευθέτηση.
Οι δύο πλευρές εμφανίζονται, επομένως, να προσεγγίζουν τις συνομιλίες με διαφορετικές αφετηρίες: η Μόσχα θέτει στο επίκεντρο τις εδαφικές διεκδικήσεις και τις εγγυήσεις ασφαλείας, ενώ το Κίεβο επιμένει στην εδαφική του ακεραιότητα.
Το μεγάλο ερώτημα για την επόμενη ημέρα του πολέμου
Η προοπτική επανέναρξης των συνομιλιών δημιουργεί προσδοκίες για μια νέα διπλωματική προσπάθεια, χωρίς όμως να εγγυάται ότι θα υπάρξει συμφωνία. Η απόσταση ανάμεσα στις ρωσικές απαιτήσεις και στις ουκρανικές κόκκινες γραμμές παραμένει μεγάλη, ενώ καθοριστικό ρόλο θα διαδραματίσει η στάση της Ουάσιγκτον.
Η επιμονή του Πούτιν στον ιστορικό χαρακτήρα των ρωσικών διεκδικήσεων δείχνει ότι το εδαφικό ζήτημα δεν πρόκειται να παραμεριστεί εύκολα. Το αν οι επόμενες επαφές θα οδηγήσουν σε ουσιαστική πρόοδο ή σε νέα διπλωματική εμπλοκή παραμένει ανοιχτό.
Ένα είναι βέβαιο: όσο η Μόσχα απαιτεί εδαφικές παραχωρήσεις και το Κίεβο αρνείται να εγκαταλείψει περιοχές που θεωρεί δικές του, η πορεία προς μια συμφωνία θα παραμένει εξαιρετικά δύσκολη.
