Προσωρινή συμφωνία Ιράν με Ομάν για το Hormuz, τρόμος ΗΠΑ με Ισραήλ...

  Σε κρίσιμο σημείο βρίσκονται οι διπλωματικές διεργασίες γύρω από τα Στενά του Hormuz, καθώς διαδοχικά δημοσιεύματα διεθνών μέσων αλλά και δηλώσεις αξιωματούχων παρουσιάζουν το Ιράν και το Ομάν να πλησιάζουν σε μια συμφωνία για τη ρύθμιση της ναυσιπλοΐας στην περιοχή.

Παρά την αισιοδοξία που μεταδίδεται από ορισμένες πηγές, η εικόνα παραμένει σύνθετη: άλλες πληροφορίες μιλούν για ένα σχεδόν ολοκληρωμένο σχέδιο, ενώ αξιωματούχοι προειδοποιούν ότι σημαντικά πολιτικά και στρατηγικά ζητήματα εξακολουθούν να εκκρεμούν.
Το Associated Press μετέδωσε ότι το σχέδιο συμφωνίας για την επαναλειτουργία του Hormuz έχει ουσιαστικά οριστικοποιηθεί και αναμένει την τελική έγκριση της ιρανικής ηγεσίας.
Αντίστοιχα, διπλωματική πηγή που επικαλέστηκε το Al Jazeera ανέφερε ότι στις συνομιλίες ανάμεσα στο Ιράν και το Ομάν απομένουν μόνο ένα ή δύο ζητήματα, τα οποία δεν θεωρούνται ιδιαίτερα περίπλοκα.

Ιράν: Συμφωνία με Ομάν για τις γεωγραφικές παραμέτρους του σχεδίου

Σε προχωρημένο στάδιο βρίσκονται οι συνομιλίες μεταξύ του Ιράν και του Ομάν για τη ρύθμιση της ναυσιπλοΐας σύμφωνα με πληροφορίες που μεταδίδονται από ιρανικές πηγές.
Όπως ανέφερε o εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών Esmail Baghaei, οι γεωγραφικές παράμετροι της διαδρομής που εξετάζουν οι δύο πλευρές έχουν ήδη συμφωνηθεί. Παράλληλα, η κοινή δήλωση των δύο χωρών, η οποία θα περιλαμβάνει τις βασικές προβλέψεις και τα σημαντικότερα σημεία της συμφωνίας, βρίσκεται στο τελικό στάδιο εξέτασης και προετοιμασίας.
Η νέα θαλάσσια διαδρομή που διαπραγματεύονται το Ιράν και το Ομάν στα Στενά του Hormuz θα έχει προσωρινό χαρακτήρα και αναμένεται να λειτουργήσει για διάστημα από δύο έως τέσσερις μήνες, δήλωσε ο υφυπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Kazem Gharibabadi.
Σύμφωνα με τον Ιρανό αξιωματούχο, οι δύο πλευρές εξετάζουν τη δυνατότητα παράτασης της λειτουργίας της διαδρομής πέραν του αρχικού χρονικού πλαισίου, εφόσον το απαιτήσουν οι συνθήκες.
Ο Gharibabadi εξήγησε ότι η προσωρινή λύση επιλέχθηκε λόγω της αβεβαιότητας που επικρατεί στην περιοχή, καθώς η Τεχεράνη δεν γνωρίζει ποιες συνθήκες θα διαμορφωθούν το επόμενο διάστημα και αν αυτές θα οδηγήσουν σε πλήρη εξομάλυνση της ναυσιπλοΐας.
Η συμφωνία αποσκοπεί στη δημιουργία ενός προσωρινού και ελεγχόμενου πλαισίου διέλευσης των πλοίων, μέχρι να διαμορφωθούν οι προϋποθέσεις για μια πιο μόνιμη ρύθμιση στο Hormuz.

Ιράν: Δεν έχει ληφθεί απόφαση για δεύτερο γύρο συνομιλιών με τις ΗΠΑ

Το Ιράν δεν έχει ακόμη αποφασίσει εάν θα προχωρήσει στη δεύτερη φάση των διαπραγματεύσεων με τις Ηνωμένες Πολιτείες, η οποία αναμένεται να επικεντρωθεί στο ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα, δήλωσε ο Gharibabadi.
Ο Ιρανός αξιωματούχος ανέφερε ότι το ζήτημα εξακολουθεί να εξετάζεται, καθώς υπάρχουν σημαντικές δυσκολίες και εμπόδια που πρέπει να αξιολογηθούν πριν από τη λήψη οποιασδήποτε απόφασης.
Τον Ιούνιο, η Τεχεράνη και η Ουάσιγκτον είχαν υπογράψει μνημόνιο κατανόησης για άμεση διακοπή των εχθροπραξιών σε όλα τα μέτωπα για διάστημα 60 ημερών.
Στο πλαίσιο της συμφωνίας προβλεπόταν ότι το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν θα συζητούνταν κατά τον δεύτερο γύρο των συνομιλιών.
Ωστόσο, τη νύχτα της 8ης Ιουλίου, οι Ηνωμένες Πολιτείες επανέλαβαν μεγάλης κλίμακας επιθέσεις εναντίον του Ιράν, κατηγορώντας την Τεχεράνη ότι παραβίασε τους όρους των συμφωνιών που αφορούσαν τα Στενά του Hormuz.

Ο κίνδυνος μίας «κακόβουλης παρέμβασης»

Σύμφωνα με την ίδια πηγή, συμφωνία θα μπορούσε να επιτευχθεί ακόμη και μέσα σε μία ή δύο ημέρες, υπό την προϋπόθεση ότι δεν θα υπάρξει «κακόβουλη παρέμβαση» τρίτων δυνάμεων, όπως το Ισραήλ. 
Η αναφορά αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς αποτυπώνει την ανησυχία της ιρανικής πλευράς ότι εξωτερικοί παράγοντες ενδέχεται να επιχειρήσουν να υπονομεύσουν μια περιφερειακή διευθέτηση που θα βασίζεται στον διάλογο και στον αμοιβαίο σεβασμό.
Το Ιράν έχει επανειλημμένα υποστηρίξει ότι η ασφάλεια στον Περσικό Κόλπο δεν μπορεί να εξασφαλιστεί μέσα από απειλές, στρατιωτικές συγκεντρώσεις και μονομερείς επιχειρήσεις.
Αντίθετα, η Τεχεράνη προβάλλει την ανάγκη για περιφερειακούς μηχανισμούς συνεργασίας, στους οποίους τα κράτη της περιοχής θα έχουν τον πρώτο λόγο.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, το Ομάν εμφανίζεται για ακόμη μία φορά να διαδραματίζει σημαντικό διαμεσολαβητικό ρόλο, αξιοποιώντας τις ανοικτές γραμμές επικοινωνίας που διατηρεί τόσο με το Ιράν όσο και με τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Δεν θα υπάρξει άμεση συμφωνία 

Ωστόσο, το Reuters μετέδωσε μια περισσότερο επιφυλακτική εκδοχή.
Επικαλούμενο ανώτερο Ιρανό αξιωματούχο και δύο περιφερειακές πηγές, ανέφερε ότι η υπογραφή άμεσης συμφωνίας δεν θεωρείται πιθανή, παρά τις δημόσιες τοποθετήσεις του Donald Trump.
Σύμφωνα με τον Ιρανό αξιωματούχο, οι συνομιλίες σημειώνουν πρόοδο, αλλά παραμένει πρόωρο να θεωρηθεί ότι έχει ήδη επιτευχθεί συμφωνία με το Ομάν.
Παράλληλα, ανώτερος αξιωματούχος χώρας του Κόλπου δήλωσε στο CNN ότι οι πιθανότητες επίτευξης συμφωνίας ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν μέχρι την Παρασκευή (7/8/2026) είναι «50-50».
Η εκτίμηση αυτή δείχνει ότι, παρά τη θετική δυναμική, η τελική έκβαση εξαρτάται όχι μόνο από τεχνικές ρυθμίσεις για τη διέλευση των πλοίων, αλλά και από ευρύτερες πολιτικές εγγυήσεις.
Από την πλευρά του, το Al-Mayadeen μετέδωσε ότι στην Τεχεράνη επικρατεί σχετικά θετικό και αισιόδοξο κλίμα.


Οι ΗΠΑ ήραν κυρώσεις σε βάρος του Ιράν 

Η βασική θέση που αποδίδεται σε ιρανικές πηγές είναι ότι το Ιράν και το Ομάν μπορούν να καταλήξουν σε συμφωνία, εφόσον σταματήσουν οι παρεμβάσεις και οι απειλές των Ηνωμένων Πολιτειών.
Αυτό αποτελεί και το κεντρικό σημείο της ιρανικής προσέγγισης.
Μια συμφωνία με το Ομάν για την κίνηση των πλοίων δεν συνεπάγεται αυτομάτως και πλήρη επαναφορά της ναυσιπλοΐας, εάν συνεχιστούν οι αμερικανικές στρατιωτικές ενέργειες ή οι απειλές εναντίον του Ιράν. Όπως υπογραμμίζουν πηγές που επικαλούνται περιφερειακά μέσα, οι διαπραγματεύσεις αφορούν πρωτίστως τη ρύθμιση της θαλάσσιας κυκλοφορίας.
Εάν, όμως, η Ουάσιγκτον επιλέξει την κλιμάκωση, ακόμη και μια διμερής συνεννόηση με το Ομάν δεν θα είναι αρκετή για να διασφαλίσει την πλήρη λειτουργία του περάσματος.
Η θέση αυτή δεν αποτελεί άρνηση της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας.
Αντίθετα, αντανακλά την απαίτηση του Ιράν να μη χρησιμοποιείται ένα από τα σημαντικότερα θαλάσσια περάσματα του κόσμου ως εργαλείο στρατιωτικής πίεσης εναντίον του.
Η Τεχεράνη θεωρεί ότι δεν μπορεί να της ζητείται να εγγυηθεί απεριόριστη εμπορική ασφάλεια, ενώ ταυτόχρονα αντιμετωπίζει απειλές επίθεσης, οικονομικό αποκλεισμό και ξένες στρατιωτικές δυνάμεις κοντά στα χωρικά της ύδατα.
Εν τω μεταξύ η κυβέρνηση του Donald Trump αφαίρεσε από τη λίστα των κυρώσεων τρεις ιρανικές αεροπορικές εταιρείες και δύο αεροσκάφη που συνδέονται με το IRGC (Σώμα Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης), σύμφωνα με ενημέρωση του υπουργείου Οικονομικών των ΗΠΑ.
Το υπουργείο αρνήθηκε να κατονομάσει συγκεκριμένες εταιρείες.
Ωστόσο, πηγές του Reuters ανέφεραν ότι η κίνηση περιλαμβάνει την άρση περιορισμών που είχαν επιβληθεί προηγουμένως βάσει αντιτρομοκρατικών κυρώσεων.
Είναι ασαφές εάν αυτό σηματοδοτεί αλλαγή στη γραμμή της Ουάσιγκτον προς την Τεχεράνη ή εάν πρόκειται απλώς για μια τεχνική απόφαση.
Προηγουμένως, ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Donald Trump δήλωσε ότι οι διαπραγματεύσεις με το Ιράν σημειώνουν πρόοδο και τα αποτελέσματα θα γίνουν γνωστά εντός των επόμενων δύο ημερών.
Χαρακτήρισε επίσης τις διαβουλεύσεις της 4ης Αυγούστου «πολύ επιτυχημένες».
Σημειωτέον, ότι οι κυρώσεις κατά των ιρανικών αεροπορικών εταιρειών επιβλήθηκαν το 2019 για παροχή βοήθειας στο IRGC.
Ο κύριος στόχος ήταν η Mahan Air, η οποία, σύμφωνα με τους ισχυρισμούς των ΗΠΑ, μετέφερε όπλα και μαχητές για την ελίτ Δύναμη Quds.

Δεύτερο μνημόνιο κατανόησης  - Οι ΗΠΑ κρατούν το Ισραήλ στο σκοτάδι 

Εν τω μεταξύ, το Al-Mayadeen ανέφερε ότι οι μεσολαβητές εργάζονται πάνω σε ένα δεύτερο μνημόνιο κατανόησης, το οποίο θα λειτουργεί ως παράρτημα της πρώτης συμφωνίας και θα αφορά αποκλειστικά τα Στενά του Hormuz.
Πηγές από το Islamabad υποστήριξαν ότι το Πακιστάν και το Κατάρ συμμετέχουν στην προετοιμασία του νέου κειμένου.
Η συμμετοχή των δύο χωρών ενισχύει τον περιφερειακό χαρακτήρα της προσπάθειας.
Το Πακιστάν και το Κατάρ έχουν συμφέρον να αποφευχθεί μια γενικευμένη σύγκρουση, η οποία θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρές διαταραχές στις αγορές ενέργειας, στις θαλάσσιες μεταφορές και στις οικονομίες ολόκληρης της Ασίας.
Παράλληλα, η εμπλοκή τους μπορεί να προσφέρει πρόσθετες εγγυήσεις ότι μια πιθανή διευθέτηση δεν θα ελέγχεται αποκλειστικά από τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Αξιοσημείωτη είναι και η πληροφορία του ισραηλινού Channel 12, σύμφωνα με την οποία η Ουάσιγκτον δεν ενημερώνει το Tel Aviv για τις λεπτομέρειες των συνομιλιών με το Ιράν.
Ανώτερος αξιωματούχος φέρεται να δήλωσε ότι το Ισραήλ αναγκάζεται να αποκτά πληροφορίες με έμμεσο τρόπο.
Εφόσον η πληροφορία είναι ακριβής, υποδηλώνει ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες επιδιώκουν, τουλάχιστον σε αυτή τη φάση, να διατηρήσουν έναν βαθμό αυτονομίας στις διαπραγματεύσεις και να περιορίσουν παρεμβάσεις που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε νέα κλιμάκωση.
Την ίδια στιγμή, ο Donald Trump συνδυάζει τη διπλωματική ρητορική με ανοικτές στρατιωτικές απειλές.

Διπλωματία με τελεσίγραφα 

Ενώ δήλωσε ότι οι διαπραγματεύσεις με το Ιράν εξελίσσονται πολύ καλά, υποστήριξε παράλληλα ότι τα Στενά του Hormuz είτε θα ανοίξουν σύντομα είτε το Ιράν θα αντιμετωπίσει μια «πολύ ισχυρή» επίθεση.
Η στάση αυτή δημιουργεί ένα προφανές πρόβλημα για τη διαπραγματευτική διαδικασία.
Η διπλωματία δύσκολα μπορεί να αποδώσει όταν συνοδεύεται από τελεσίγραφα.
Από ιρανική σκοπιά, μια συμφωνία που θα υπογραφεί υπό την απειλή βομβαρδισμών δεν θα αποτελεί ισότιμη διευθέτηση, αλλά προϊόν εξαναγκασμού.
Επομένως, η απαίτηση της Τεχεράνης για σαφείς εγγυήσεις κατά της αμερικανικής στρατιωτικής δράσης δεν μπορεί να θεωρηθεί παράλογη ή προσχηματική.
Το Axios, επικαλούμενο Αμερικανό αξιωματούχο, ανέφερε ότι το Ιράν, οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ομάν βρίσκονται κοντά σε συμφωνία και ότι η Ουάσιγκτον σχεδιάζει να την ανακοινώσει σύντομα.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, εξετάζεται η δημιουργία ενός προσωρινού μηχανισμού διάρκειας 60 ημερών, με δυνατότητα παράτασης.
Το σχέδιο φέρεται να προβλέπει ότι τα πλοία που εισέρχονται στον Περσικό Κόλπο θα ακολουθούν τη βόρεια διαδρομή, περνώντας από ιρανικά ύδατα.
Τα πλοία που εξέρχονται προς την Αραβική Θάλασσα θα χρησιμοποιούν τη νότια διαδρομή, μέσω υδάτων του Ομάν, σε συντονισμό με το Ιράν. Δήλωση με …νόημα από Netanyahu: Φίλος μας ο Trump αλλά η ύπαρξη του Ισραήλ είναι αδιαπραγμάτευτη

Σαφές και… απειλητικό μήνυμα σχετικά με την ασφάλεια και το μέλλον του Ισραήλ έστειλε ο Benjamin Netanyahu, υπογραμμίζοντας ότι η ύπαρξη της χώρας δεν μπορεί να αποτελέσει αντικείμενο οποιασδήποτε διαπραγμάτευσης.
Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός χαρακτήρισε τον Donald Trump «μεγαλύτερο φίλο» του Ισραήλ, επισημαίνοντας, ωστόσο, ότι η κυβέρνησή του θα ενεργήσει ανεξάρτητα για την προστασία των εθνικών της συμφερόντων.
«Με συμφωνία ή χωρίς συμφωνία, θα κάνουμε ό,τι είναι απαραίτητο για να διασφαλίσουμε το μέλλον μας», δήλωσε ο Netanyahu.
Η τοποθέτησή του δείχνει ότι το Ισραήλ δεν προτίθεται να δεσμευτεί από μια διπλωματική συμφωνία, εφόσον θεωρήσει ότι αυτή δεν εγγυάται την ασφάλειά του.
Παράλληλα, αφήνει ανοικτό το ενδεχόμενο μονομερών ενεργειών σε περίπτωση που η ισραηλινή ηγεσία εκτιμήσει ότι απειλούνται η χώρα και τα στρατηγικά της συμφέροντα.

Το σχέδιο των 60 ημερών 

Για το διάστημα των 60 ημερών δεν θα επιβάλλονται τέλη διέλευσης, ενώ προβλέπεται και διαδικασία αποναρκοθέτησης διάρκειας περίπου 30 ημερών.
Σε μεταγενέστερη φάση, η κεντρική δίοδος θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί βάσει μιας μόνιμης συμφωνίας μεταξύ του Ιράν και του Ομάν.
Οι συγκεκριμένες ρυθμίσεις, εφόσον επιβεβαιωθούν, παρουσιάζουν το Ιράν όχι ως δύναμη που επιδιώκει το κλείσιμο των Στενών, αλλά ως βασικό παράγοντα για τη σταθερή και ασφαλή λειτουργία του.
Η διέλευση μέσα από ιρανικά ύδατα αναγνωρίζει τον γεωγραφικό, νομικό και επιχειρησιακό ρόλο της χώρας, ενώ ο συντονισμός με το Ομάν δημιουργεί ένα πρακτικό σύστημα κοινής διαχείρισης.
Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, τις τελευταίες ημέρες πραγματοποιήθηκαν τηλεφωνικές επικοινωνίες ανάμεσα στον Steve Witkoff και στους υπουργούς Εξωτερικών του Ιράν και του Ομάν.
Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών φέρεται να έχει αποδεχθεί τις βασικές αρχές του σχεδίου.
Ωστόσο, η τελική απόφαση εξαρτάται από την έγκριση του Ανώτατου Ηγέτη και του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας του Ιράν.
Η διαδικασία αυτή είναι απολύτως αναμενόμενη, δεδομένης της στρατηγικής σημασίας των Στενών του Hormuz και των άμεσων συνεπειών που μπορεί να έχει οποιαδήποτε συμφωνία για την εθνική ασφάλεια του Ιράν. Η προσεκτική εξέταση του κειμένου δεν αποτελεί αδικαιολόγητη καθυστέρηση.
Αντίθετα, δείχνει ότι η Τεχεράνη επιδιώκει να αποφύγει μια πρόχειρη διευθέτηση που θα μπορούσε αργότερα να χρησιμοποιηθεί εναντίον της.
Το επόμενο διάστημα θα αποδειχθεί καθοριστικό.
Υπάρχουν σοβαρές ενδείξεις ότι οι πλευρές έχουν προσεγγίσει ένα λειτουργικό πλαίσιο, όμως η τελική συμφωνία θα εξαρτηθεί από το αν η διπλωματία θα υπερισχύσει των απειλών.
Το Ιράν έχει δείξει ότι είναι έτοιμο να συζητήσει πρακτικές λύσεις και να συνεργαστεί με το Ομάν και άλλες περιφερειακές δυνάμεις.
Εκείνο που ζητά είναι να αναγνωριστούν τα νόμιμα συμφέροντά του, να προστατευτεί η κυριαρχία του και να τερματιστεί η πολιτική στρατιωτικού εκφοβισμού.
Η ασφαλής λειτουργία του Στενού του Hormuz δεν μπορεί να εξασφαλιστεί με επιθέσεις.
Μπορεί να εξασφαλιστεί μόνο μέσα από μια ισορροπημένη συμφωνία, στην οποία το Ιράν θα αντιμετωπίζεται ως κυρίαρχο κράτος και όχι ως χώρα που οφείλει να υποκύπτει σε τελεσίγραφα.

Πλήγμα Houthis με βαλλιστικό πύραυλο σε τάνκερ της Σαουδικής Αραβίας

Οι Houthis της Υεμένης ανακοίνωσαν ότι έπληξαν σαουδαραβικό πετρελαιοφόρο στον Κόλπο του Aden, στο πλαίσιο των επιχειρήσεών τους εναντίον της Σαουδικής Αραβίας.
Ο στρατιωτικός εκπρόσωπος της οργάνωσης, Yahya Saree, ανέφερε σε δήλωσή του στο Telegram ότι το πλοίο Daisy αποτέλεσε στόχο βαλλιστικού πυραύλου.
Σύμφωνα με τον ίδιο, το πλήγμα ανάγκασε το πετρελαιοφόρο να αλλάξει πορεία και να απομακρυνθεί από την περιοχή.
Ο Yahya Saree υποστήριξε ότι η επίθεση εντάσσεται στην προσπάθεια των Houthis να επιβάλουν θαλάσσιο αποκλεισμό στη Σαουδική Αραβία.
Μέχρι στιγμής, πάντως, δεν υπάρχει επίσημη επιβεβαίωση από τις αρχές της Σαουδικής Αραβίας σχετικά με το περιστατικό, την κατάσταση του πλοίου ή πιθανές ζημιές και τραυματισμούς.

www.bankingnews.gr