Αιφνιδιασμός Τουρκίας με ανακήρυξη δύο θαλάσσιων πάρκων σε ΒΑ Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο...

 Με δύο Προεδρικές Αποφάσεις που φέρουν την υπογραφή του Recep Tayyip Erdoğan, η Τουρκία ανακήρυξε δύο «εθνικά θαλάσσια πάρκα» στο Βορειοανατολικό Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, προκαλώντας την άμεση αντίδραση της Αθήνας - Το

ελληνικό ΥΠΕΞ ξεκαθαρίζει ότι οι τουρκικές αποφάσεις είναι παράνομες στον βαθμό που εκτείνονται πέραν των τουρκικών χωρικών υδάτων και δεν μπορούν να δημιουργήσουν τετελεσμένα

Σε μια κίνηση που προκαλεί νέα ένταση στις ελληνοτουρκικές σχέσεις και ταυτόχρονα αιφνιδίασε, η Τουρκία προχώρησε στην επίσημη ανακήρυξη δύο «εθνικών θαλάσσιων πάρκων» σε περιοχές του Βορειοανατολικού Αιγαίου και της Ανατολικής Μεσογείου, με όρια που εκτείνονται και πέραν των τουρκικών χωρικών υδάτων.
Οι σχετικές Προεδρικές Αποφάσεις, με ημερομηνία 15 Αυγούστου και την υπογραφή του Τούρκου προέδρου Recep Tayyip Erdoğan, δημοσιεύθηκαν στην τουρκική Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, επισημοποιώντας ένα σχέδιο που είχε παρουσιαστεί το προηγούμενο διάστημα από το Εθνικό Κέντρο Έρευνας Θαλάσσιου Δικαίου του Πανεπιστημίου της Άγκυρας.
Η ελληνική πλευρά αντέδρασε άμεσα, με το υπουργείο Εξωτερικών να στέλνει σαφές μήνυμα προς την Άγκυρα ότι η μονομερής ανακήρυξη «εθνικών θαλάσσιων πάρκων» σε περιοχές εκτός της τουρκικής δικαιοδοσίας δεν παράγει κανένα έννομο αποτέλεσμα και δεν μπορεί να δημιουργήσει τετελεσμένα σε βάρος των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων.

Οι δύο περιοχές που επέλεξε η Άγκυρα

Το πρώτο τουρκικό θαλάσσιο πάρκο εκτείνεται στην περιοχή μεταξύ Fethiye, στην επαρχία Muğla, και Kaş, στην επαρχία Antalya.
Η συγκεκριμένη χωροθέτηση αφορά μια ιδιαίτερα ευαίσθητη θαλάσσια ζώνη στην Ανατολική Μεσόγειο και περιβάλλει ουσιαστικά τη θαλάσσια περιοχή γύρω από το Καστελλόριζο, επαναφέροντας στο προσκήνιο τις πάγιες τουρκικές διεκδικήσεις στην περιοχή.
Το δεύτερο πάρκο χωροθετείται κοντά στις τουρκικές ακτές της Ραιδεστού και του Çanakkale, σε θαλάσσια περιοχή που γεωγραφικά εκτείνεται μεταξύ Σαμοθράκης και Λήμνου.
Η επιλογή των δύο περιοχών θεωρείται από την ελληνική πλευρά ιδιαίτερα σημαντική, καθώς αφορά σημεία στα οποία η Τουρκία έχει κατά καιρούς προβάλει μονομερείς θέσεις σχετικά με τις θαλάσσιες ζώνες και τα δικαιώματα που απορρέουν από αυτές.

ΥΠΕΞ: Παράνομα και χωρίς έννομο αποτέλεσμα

Το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών χαρακτηρίζει παράνομη την εγκαθίδρυση των συγκεκριμένων πάρκων στο μέτρο που αυτά καταλαμβάνουν διεθνή ύδατα.
Όπως επισημαίνει, σύμφωνα με το Δίκαιο της Θάλασσας κανένα κράτος δεν μπορεί να δημιουργεί μονομερώς θαλάσσιες προστατευόμενες περιοχές πέραν των ζωνών που υπάγονται στην εθνική του δικαιοδοσία.
Η Αθήνα υπογραμμίζει επίσης ότι τα τουρκικά θαλάσσια πάρκα είναι παράνομα στον βαθμό που επεκτείνονται σε περιοχές ελληνικής υφαλοκρηπίδας.
Κατά συνέπεια, όπως τονίζει το ΥΠΕΞ, η τουρκική ενέργεια «δεν παράγει κανένα απολύτως έννομο αποτέλεσμα», ούτε σε ό,τι αφορά τα διεθνή ύδατα ούτε ως προς τα ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα επί της υφαλοκρηπίδας.
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στην επισήμανση ότι η μονομερής θέσπιση από την Τουρκία «εθνικών» θαλάσσιων πάρκων σε περιοχές εκτός της δικαιοδοσίας της δεν μπορεί να μεταβάλει το νομικό καθεστώς των συγκεκριμένων θαλάσσιων ζωνών ούτε να επηρεάσει δικαιώματα που απορρέουν από το Διεθνές Δίκαιο.

Η απάντηση στα ελληνικά θαλάσσια πάρκα

Η τουρκική κίνηση ερμηνεύεται ως απάντηση στην ελληνική πρωτοβουλία για τη δημιουργία Εθνικών Θαλάσσιων Πάρκων στο Νότιο Αιγαίο και το Ιόνιο, που είχε ανακοινωθεί στις 21 Ιουλίου 2025.
Το ελληνικό ΥΠΕΞ επισημαίνει τη θεμελιώδη διαφορά μεταξύ των δύο περιπτώσεων, υπογραμμίζοντας ότι τα ελληνικά θαλάσσια πάρκα θεσπίστηκαν σε πλήρη συμμόρφωση με το Δίκαιο της Θάλασσας και αποκλειστικά εντός ελληνικών χωρικών υδάτων.
Αντίθετα, σύμφωνα με την Αθήνα, η Άγκυρα επιχειρεί να χρησιμοποιήσει τον περιβαλλοντικό χαρακτήρα των θαλάσσιων πάρκων για να επεκτείνει μονομερώς την παρουσία και τις αξιώσεις της σε θαλάσσιες περιοχές που δεν βρίσκονται υπό την κυριαρχία της.
Η κίνηση της Τουρκίας έρχεται, μάλιστα, σε μια περίοδο κατά την οποία στον τουρκικό Τύπο πληθαίνουν δημοσιεύματα για την αποκαλούμενη «ελληνική στρατιωτική δραστηριότητα» στο Αιγαίο, με ιδιαίτερες αναφορές ακόμη και στη νήσο Ρω.
Το γεγονός αυτό ενισχύει στην Αθήνα την εκτίμηση ότι η ανακήρυξη των πάρκων δεν αποτελεί μια απλή περιβαλλοντική πρωτοβουλία, αλλά εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πλέγμα τουρκικών κινήσεων στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.

«Δεν δημιουργούνται τετελεσμένα»

Η ελληνική διπλωματία καθιστά σαφές ότι τέτοιες μονομερείς ενέργειες δεν μπορούν να δημιουργήσουν τετελεσμένα ούτε να επηρεάσουν το καθεστώς των θαλάσσιων ζωνών.
Το υπουργείο Εξωτερικών προειδοποιεί ότι ενέργειες που επιχειρούν να επηρεάσουν μονομερώς το νομικό καθεστώς στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο παραβιάζουν το Διεθνές Δίκαιο και ταυτόχρονα επιβαρύνουν τις ελληνοτουρκικές σχέσεις.
Όπως σημειώνει χαρακτηριστικά, τέτοιες κινήσεις «δεν συμβάλλουν στην εμπέδωση κλίματος καλής γειτονίας και υπονομεύουν σοβαρά τις προσπάθειες διατήρησης σχέσεων αμοιβαίας κατανόησης μεταξύ των δύο χωρών».
Η Αθήνα διαμηνύει, τέλος, ότι θα συνεχίσει να ενεργεί «με συνέπεια και αποφασιστικότητα» για την προστασία των κυριαρχικών της δικαιωμάτων, τη διαφύλαξη των ελευθεριών της ανοικτής θάλασσας, όπως αυτές προβλέπονται από το Δίκαιο της Θάλασσας, αλλά και για την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο.
Η νέα τουρκική πρωτοβουλία προσθέτει έτσι ένα ακόμη πεδίο αντιπαράθεσης στις ήδη σύνθετες ελληνοτουρκικές διαφορές, με την Αθήνα να ξεκαθαρίζει ότι ο χαρακτηρισμός μιας περιοχής ως «θαλάσσιου πάρκου» δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως μέσο άσκησης ή έμμεσης διεκδίκησης κυριαρχικών δικαιωμάτων.

www.bankingnews.gr