Η Ιταλία ζητά από την ΕΕ να χρηματοδοτήσει κέντρα για την επεξεργασία των αιτήσεων των μεταναστών και την επιστροφή τους εκτός ΕΕ σε έκτακτη συνεδρίαση των υπουργών Εσωτερικών της ΕΕ την Τρίτη, δήλωσε ανώτερος κυβερνητικός αξιωματούχος, σε
μια προσπάθεια να αποτραπεί η επανάληψη της εισροής περίπου 50.000
μεταναστών της περασμένης εβδομάδας στον ισπανικό θύλακα της Θέουτα.
Μαζικές διελεύσεις συνόρων ξεκίνησαν την περασμένη Πέμπτη στη Θέουτα, ένα από τα δύο χερσαία σύνορα που μοιράζεται η Ευρωπαϊκή Ένωση με την Αφρική μέσω Ισπανίας, εγείροντας ανησυχίες σε ολόκληρη την ένωση. Ένα άλλο τέτοιο χερσαίο σύνορο βρίσκεται κοντά στον ισπανικό θύλακα της Μελίγια.
Ο Ιταλός υπουργός Εσωτερικών Ματέο Πιαντέντοτσι δήλωσε στους συναδέλφους του ότι η Ένωση δεν μπορεί πλέον να αντιδρά απλώς σε καταστάσεις κρίσης.
«Εμείς, ως Ευρωπαϊκή Ένωση, δεν μπορούμε πλέον να αντιδρούμε απλώς σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης εντός των συνόρων μας. Πρέπει να ενεργούμε ως ενιαίο και συνεκτικό μπλοκ για να σταματήσουμε τις αναχωρήσεις στην πηγή και να επιστρέψουμε όσους δεν έχουν δικαίωμα διαμονής στο έδαφος της ΕΕ», ανέφερε η ομιλία που δημοσίευσε το γραφείο του.
«Τώρα είναι η ώρα να εφαρμόσουμε νέα μοντέλα κέντρων για την εξωτερική διεκπεραίωση των διαδικασιών ασύλου και για τις επιστροφές σε ασφαλείς τρίτες χώρες».
Τα γεγονότα στη Θέουτα αποτελούν την πρώτη σημαντική δοκιμασία του συμφώνου μετανάστευσης της ΕΕ, το οποίο τέθηκε σε ισχύ τον Ιούνιο μετά από χρόνια διαπραγματεύσεων. Η κρίση δοκιμάζει κατά πόσον οι νέοι κανόνες και οι μηχανισμοί αλληλεγγύης μπορούν να αντιμετωπίσουν μια ξαφνική μαζική εισροή μεταναστών στα εξωτερικά σύνορα.
Το ζήτημα της μετανάστευσης είναι ένα από τα πιο διχαστικά στην Ευρωπαϊκή Ένωση από την κρίση του 2015-16, όταν περισσότεροι από ένα εκατομμύριο πρόσφυγες και μετανάστες έφτασαν στην Ευρώπη, κυρίως από τη Συρία που μαστίζονταν από τον πόλεμο. Αυτή η αύξηση έχει ενισχύσει την υποστήριξη προς τα αντιμεταναστευτικά και ακροδεξιά κόμματα και έχει εμβαθύνει τις υπάρχουσες διαμάχες σχετικά με τους συνοριακούς ελέγχους, τους κανόνες ασύλου και την κατανομή των ευθυνών.
Οι μαροκινές αρχές δήλωσαν την Κυριακή ότι πιστεύουν ότι οι μαζικές διελεύσεις στη Θέουτα και τη Μελίγια τροφοδοτήθηκαν από παραπληροφόρηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, δίκτυα λαθρεμπορίας και παρερμηνεία απόφασης ισπανικού δικαστηρίου.
Ανέφεραν ότι οι περισσότεροι από τους ανθρώπους που διέσχισαν τα σύνορα επέστρεψαν στο μαροκινό έδαφος αφού δεν βρήκαν τις συνθήκες που περίμεναν.
Παρά ταύτα, η Ιταλία ανέστειλε τη συμφωνία Σένγκεν για ταξίδια χωρίς διαβατήριο με την Ισπανία για ένα μήνα,
παρόλο που η Σένγκεν δεν ισχύει για τη Θέουτα. Ταυτόχρονα, 22 από τα 27 κράτη μέλη ζήτησαν συντονισμένη δράση για την ενίσχυση των εξωτερικών συνόρων της Ένωσης.
Ο Έλληνας πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, σε άρθρο γνώμης του στο Politico, υποστηρίζει την εισαγωγή ενός μηχανισμού έκτακτης ανάγκης για τη μετανάστευση της ΕΕ. Θα επέτρεπε ταχείες διαδικασίες και, σε εξαιρετικές περιπτώσεις, προσωρινή αναστολή της καταγραφής αιτήσεων ασύλου κατά τη διάρκεια αιφνίδιων μαζικών αφίξεων.
Ο Μητσοτάκης πιστεύει ότι οι υφιστάμενοι κανόνες της Ένωσης είναι προσαρμοσμένοι στις κανονικές μεταναστευτικές πιέσεις, όχι στις συντονισμένες μαζικές εισροές.
Ο Ευρωπαίος Επίτροπος Εσωτερικών Υποθέσεων και Μετανάστευσης, Μάγκνους Μπρούνερ, δήλωσε ότι η κατάσταση στη Θέουτα δείχνει την προθυμία ορισμένων παραγόντων να χρησιμοποιήσουν τη μετανάστευση για να δοκιμάσουν την Ευρωπαϊκή Ένωση.
«Η Ευρώπη έχει περάσει αυτή τη δοκιμασία μέχρι στιγμής», δήλωσε ο Μπρούνερ στο Reuters τη Δευτέρα μέσω του εκπροσώπου του. Είπε ότι οι υπουργοί θα συζητήσουν τα διδάγματα της κρίσης και τρόπους ενίσχυσης της αντίδρασης της Ένωσης.
«Είναι ενθαρρυντικό το γεγονός ότι έχουμε θέσει την κατάσταση υπό έλεγχο και έχουμε εφαρμόσει μια ταχεία ανάκαμψη. Οι νέοι ευρωπαϊκοί κανόνες έχουν συμβάλει στην αύξηση της αποτελεσματικότητας των διαδικασιών και έχουν ενισχύσει την αντίδραση των κρατών μελών», κατέληξε ο Μπρούνερ.
—