Η Τουρκία του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν
εξελίσσεται σε έναν από τους μεγαλύτερους στρατηγικούς πονοκεφάλους για
το Ισραήλ, τις Ηνωμένες Πολιτείες και το ίδιο το ΝΑΤΟ, σύμφωνα με
ανάλυση του προέδρου του Jerusalem Center for Security and Foreign
Affairs (JCFA), Δρ. Νταν Ντίκερ.
Στο άρθρο με τίτλο «The Turkish Octopus: Erdoğan’s Imperial Ambitions, the Muslim Brotherhood Terror Network, and the Crisis of NATO Legitimacy», ο Ντίκερ υποστηρίζει ότι η σύγκλιση των νεοοθωμανικών φιλοδοξιών της Άγκυρας, της ιρανικής επιθετικότητας και της αμερικανικής πολιτικής απέναντι στην Τουρκία δημιουργεί μια νέα στρατηγική πρόκληση για τη Δύση.
«Η Τουρκία ως η νέα σουνιτική αυτοκρατορική δύναμη»
Ο αναλυτής υποστηρίζει ότι η Τουρκία επιχειρεί να αναδειχθεί στον κυρίαρχο σουνιτικό πόλο ισχύος της Μέσης Ανατολής, ανταγωνιζόμενη ακόμη και το Ιράν για την περιφερειακή ηγεμονία.
Χαρακτηρίζει την Άγκυρα «δυτικά νομιμοποιημένη δύναμη-ταραξία» (Western-legitimized rogue power), κατηγορώντας την ότι συνδυάζει αντιϊσραηλινή ρητορική, φιλοξενία στελεχών της Χαμάς και της Μουσουλμανικής Αδελφότητας, στρατιωτικές παρεμβάσεις και προσπάθειες επέκτασης της επιρροής της από τη Συρία μέχρι τη Λιβύη, τη Σομαλία και το Σουδάν.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στη δήλωση του Τούρκου Υπουργού Εσωτερικών, σύμφωνα με την οποία «μετά τη Δαμασκό, το Χαλέπι και το Καραμπάχ, μια ημέρα θα δούμε και την απελευθέρωση της Ιερουσαλήμ», την οποία ο συγγραφέας θεωρεί ενδεικτική των αναθεωρητικών επιδιώξεων της Άγκυρας.
Χαμάς, Συρία και Ιράν
Ο Ντίκερ υποστηρίζει ότι η σημερινή τουρκική ηγεσία διατηρεί στενές σχέσεις με τη Χαμάς.
Υποστηρίζει ακόμη ότι, κατά τη θητεία του ως επικεφαλής της ΜΙΤ, ο σημερινός υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν διαμόρφωσε τις επιχειρησιακές σχέσεις της Τουρκίας με τη Χαμάς και διατηρούσε διαύλους συνεργασίας με το Ιράν.
Σύμφωνα με την ανάλυση, ισραηλινές υπηρεσίες ασφαλείας υποστηρίζουν ότι εντόπισαν πέντε στελέχη της Χαμάς να συντονίζουν επιχειρήσεις στη Δυτική Όχθη και στο Ισραήλ από τουρκικό έδαφος.
Τα F-35 και οι S-400
Κεντρικό σημείο της ανάλυσης αποτελεί η πιθανότητα άρσης των αμερικανικών κυρώσεων κατά της Τουρκίας και η επανένταξή της στο πρόγραμμα των F-35.
Ο Ντίκερ θεωρεί ότι μια τέτοια εξέλιξη θα δημιουργούσε σοβαρούς κινδύνους για την ασφάλεια του Ισραήλ και του ΝΑΤΟ.
Όπως επισημαίνει, το μεγαλύτερο εμπόδιο παραμένει η κατοχή των ρωσικών αντιαεροπορικών συστημάτων S-400 από την Τουρκία.
Σύμφωνα με τον ίδιο, τα ραντάρ των S-400 θα μπορούσαν να συλλέξουν κρίσιμα δεδομένα για τα χαρακτηριστικά stealth των F-35, πληροφορίες που θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν είτε από τη Ρωσία είτε από άλλους αντιπάλους της Δύσης.
Παράλληλα, σημειώνει ότι, παρά τις θετικές δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ υπέρ της Τουρκίας κατά τη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα, η αμερικανική νομοθεσία εξακολουθεί να απαγορεύει την πώληση F-35 σε χώρα που διατηρεί επιχειρησιακούς S-400.
Διαβάστε επίσης: Συναγερμός Ισραήλ για F-35 στην Τουρκία – Προκλήσεις για περιφεριακή ασφάλεια
IMEC και ανταγωνισμός με Ισραήλ
Η ανάλυση υποστηρίζει ότι η Τουρκία επιχειρεί να υπονομεύσει και τον οικονομικό διάδρομο India-Middle East-Europe Corridor (IMEC).
Σύμφωνα με τον συγγραφέα, η Άγκυρα προωθεί εναλλακτικές διαδρομές μέσω Ιράκ και Συρίας προς τα τουρκικά λιμάνια, επιδιώκοντας να παρακάμψει το Ισραήλ και να αναδειχθεί στον βασικό ενεργειακό και εμπορικό κόμβο της περιοχής.
«Το ΝΑΤΟ νομιμοποιεί προβληματικές συμπεριφορές»
Ένα από τα βασικά συμπεράσματα της ανάλυσης αφορά τον ίδιο τον ρόλο του ΝΑΤΟ.
Ο Ντίκερ υποστηρίζει ότι η Συμμαχία δυσκολεύεται να αντιμετωπίσει υβριδικές απειλές και ότι οι κανόνες ομοφωνίας επιτρέπουν σε κράτη-μέλη να ακολουθούν πολιτικές που υπονομεύουν τη συνοχή της.
Ως παράδειγμα αναφέρει την ανάπτυξη τουρκικών F-16 στα κατεχόμενα και το περιστατικό παρεμπόδισης αεροσκαφών που μετέφεραν υπουργούς Άμυνας ευρωπαϊκών χωρών προς τη Λευκωσία, καθώς και τη χρήση του οθωμανικού εμβατηρίου «Ceddin Deden» κατά την επίσημη υποδοχή του Έλληνα πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη στη Σύνοδο του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα.
Κατά τον συγγραφέα, τα περιστατικά αυτά αποτελούν ενδείξεις μιας πολιτικής που δοκιμάζει τα όρια της Συμμαχίας.
Προτάσεις προς ΗΠΑ και ΝΑΤΟ
Ο αναλυτής εισηγείται:
να μην εγκριθεί η πώληση F-35 στην Τουρκία όσο παραμένουν οι S-400,
να ενισχυθεί ο οικονομικός διάδρομος IMEC,
να αυξηθεί η πίεση προς την Άγκυρα για τις σχέσεις της με τη Μουσουλμανική Αδελφότητα και τη Χαμάς,
να ενισχυθούν περιφερειακά σχήματα συνεργασίας όπως ο άξονας Ισραήλ–Ελλάδας–Κύπρου–Ινδίας με τη συμμετοχή αραβικών χωρών.
Ο Ντίκερ καταλήγει ότι η Τουρκία θα μπορούσε να διαδραματίσει
σταθεροποιητικό ρόλο στην περιοχή, ωστόσο θεωρεί πως η σημερινή πορεία
της, με έμφαση στις νεοοθωμανικές επιδιώξεις και στις σχέσεις με
ισλαμιστικές οργανώσεις, δημιουργεί αυξανόμενες προκλήσεις για τη Δύση
και την περιφερειακή ασφάλεια.
