Έρχεται δεύτερη επικουρική σύνταξη για το Δημόσιο και τους ΟΤΑ...

 Άνοιγμα για δεύτερη, επικουρική σύνταξη, σε 500.000 εργαζόμενους στο Δημόσιο και στους ΟΤΑ, που σήμερα λαμβάνουν επικουρικά μόνο τις παροχές των Μετοχικών Ταμείων, σχεδιάζει το οικονομικό επιτελείο.
Η δυνατότητα ένταξης στην επικουρική ασφάλιση -που σήμερα δεν

έχουν- θα περιληφθεί στο νομοσχέδιο για την ισότητα στην αμοιβή και δεν θα αφορά τους νέους εργαζόμενους, μίας και αυτοί υπάγονται σήμερα στο ΤΕΚΑ.

Η κάλυψη του κενού

Η παρέμβαση αυτή, όπως άλλωστε και η διάταξη που ορίζει τη δυνατότητα ασφάλισης με το καθεστώς Βαρέων και Ανθυγιεινών χιλιάδων εργαζομένων στο ΕΣΥ (όχι όλων όσων το διεκδικούν βέβαια), αφορά ένα διαχρονικό κενό του ασφαλιστικού συστήματος, καθώς σημαντικός αριθμός υπαλλήλων σε δημόσιους φορείς, οργανισμούς, νομικά πρόσωπα και άλλες υπηρεσίες του ευρύτερου δημόσιου τομέα δεν διαθέτει επικουρική ασφαλιστική κάλυψη, με αποτέλεσμα να αναμένει κατά τη συνταξιοδότηση μόνο την κύρια σύνταξη.

Τι διατηρείται

Παράλληλα, διατηρείται το ισχύον πλαίσιο που προβλέπει ότι στην προαιρετική ασφάλιση μπορούν να υπάγονται αυτοαπασχολούμενοι υγειονομικοί, ασφαλισμένοι του πρώην ΟΓΑ και πρόσωπα που εξαιρούνται από την υποχρεωτική επικουρική ασφάλιση βάσει ειδικών ή γενικών διατάξεων νόμου.
Η διάταξη αποσαφηνίζει το καθεστώς υπαγωγής ανάλογα με το έτος γέννησης των ασφαλισμένων, όπως συμβαίνει σήμερα για τους εργαζόμενους στον ιδιωτικό τομέα.
Έτσι, όσοι έχουν γεννηθεί έως και τις 31 Δεκεμβρίου 1986 μπορούν να επιλέξουν την προαιρετική ένταξή τους στον κλάδο επικουρικής ασφάλισης του ΕΦΚΑ, λαμβάνοντας και δεύτερη σύνταξη ως 380 ευρώ, γεγονός που θα ενισχύει το εισόδημά τους.
Για τους υπόλοιπους που έχουν γεννηθεί από την 1η Ιανουαρίου 1987 και μετά υπάγονται στο Ταμείο Επικουρικής Κεφαλαιοποιητικής Ασφάλισης (ΤΕΚΑ), το οποίο λειτουργεί με το κεφαλαιοποιητικό σύστημα και ατομικούς λογαριασμούς εισφορών.
Ιδιαίτερη σημασία έχει η μεταβατική πρόβλεψη που εισάγεται για όσους υποβάλουν αίτηση μετά τη συμπλήρωση του 47ου έτους της ηλικίας τους. Για την κατηγορία αυτή καταργείται ο ηλικιακός περιορισμός που ίσχυε μέχρι σήμερα και παρέχεται η δυνατότητα επιλογής μεταξύ ΤΕΚΑ και ΕΦΚΑ, ανεξαρτήτως έτους γέννησης.
Η επιλογή αυτή θα μπορεί να ασκηθεί έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026, προσφέροντας μεγαλύτερη ευελιξία σε εργαζόμενους που βρίσκονται κοντά στη συνταξιοδότηση ή επιθυμούν να αξιολογήσουν ποιο ασφαλιστικό καθεστώς ανταποκρίνεται καλύτερα στις ανάγκες τους. Η ρύθμιση αναμένεται να έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για εργαζόμενους σε φορείς του Δημοσίου που μέχρι σήμερα δεν διέθεταν σχετική ασφαλιστική κάλυψη και αναζητούν έναν πρόσθετο πυλώνα συνταξιοδοτικής προστασίας για τα επόμενα χρόνια.
Ειδικοί στην κοινωνική ασφάλιση εκτιμούν πως θα ενισχύσει την ασφαλιστική κάλυψη χιλιάδων εργαζομένων που έως σήμερα δεν είχαν πρόσβαση σε επικουρική σύνταξη. Παράλληλα θα διευρύνει τη βάση των ασφαλισμένων τόσο στο υφιστάμενο σύστημα επικουρικής ασφάλισης του ΕΦΚΑ όσο και στο νέο κεφαλαιοποιητικό μοντέλο του ΤΕΚΑ.
Να σημειωθεί ότι οι επικουρικές συντάξεις που θα δίνει το ΤΕΚΑ θα είναι υψηλότερες ως και 35% συγκρινόμενες με τις επικουρικές του ΕΤΕΑΕΠ.
Συγκεκριμένα, για σύνταξη με 20ετία το 2050 σε ηλικία 67 ετών, το ΕΤΕΑΕΠ θα έδινε επικουρική 208 ευρώ και το ΤΕΚΑ ανάλογα με το σενάριο απόδοσης (4% ή 4,5%) θα δίνει από 224 ως 259 ευρώ τον μήνα. Με 35 χρόνια από τα 483 ευρώ σήμερα, στο ΤΕΚΑ η επικουρική θα έφτανε τα 640 ευρώ.

Τα Μετοχικά ταμεία πως λειτουργούν και τι δίνουν

Για χιλιάδες συνταξιούχους του Δημοσίου, τα μετοχικά ταμεία αποτελούν μια σημαντική αλλά συχνά παρεξηγημένη πηγή εισοδήματος. Παρότι πολλοί τα αποκαλούν «δεύτερη σύνταξη», στην πραγματικότητα πρόκειται για διαφορετική παροχή: το μέρισμα που καταβάλλεται στους δικαιούχους μετόχους τους.
Τα μετοχικά ταμεία δημιουργήθηκαν ιστορικά ως φορείς αλληλοβοήθειας και οικονομικής ενίσχυσης συγκεκριμένων κατηγοριών δημοσίων λειτουργών. Με τις κρατήσεις που καταβάλλονταν κατά τη διάρκεια του εργασιακού βίου, οι υπάλληλοι αποκτούσαν τη μετοχική ιδιότητα και, μετά τη συνταξιοδότησή τους, μπορούσαν να λάβουν μέρισμα, εφόσον πληρούσαν τις προϋποθέσεις.
Για τους πολιτικούς δημοσίους υπαλλήλους, ο βασικός φορέας είναι το Μετοχικό Ταμείο Πολιτικών Υπαλλήλων (ΜΤΠΥ). Το ΜΤΠΥ χορηγεί μέρισμα σε πρώην δημοσίους υπαλλήλους που είχαν την ιδιότητα του μετόχου, αποτελώντας ένα επιπλέον ποσό πέρα από την κύρια σύνταξη.
Το ύψος του μερίσματος δεν είναι ίδιο για όλους. Καθορίζεται από παράγοντες όπως τα χρόνια συμμετοχής στο Ταμείο, οι αποδοχές και τα δεδομένα που προβλέπει το θεσμικό πλαίσιο κάθε περιόδου. Για αυτό και δύο συνταξιούχοι με παρόμοια συνολικά χρόνια υπηρεσίας μπορεί να λαμβάνουν διαφορετικό ποσό.

Τα μετοχικά ταμεία των Ενόπλων Δυνάμεων

Ξεχωριστή κατηγορία αποτελούν τα μετοχικά ταμεία των στρατιωτικών, όπως το Μετοχικό Ταμείο Στρατού, το Μετοχικό Ταμείο Ναυτικού και το Μετοχικό Ταμείο Αεροπορίας.
Και αυτά λειτουργούν με τη λογική της παροχής μερίσματος στους δικαιούχους μετόχους τους.
Τα ταμεία αυτά έχουν διαφορετική ιστορική διαδρομή, διαφορετικούς κανονισμούς και διαφορετικό τρόπο υπολογισμού των παροχών τους. Ωστόσο, κοινό χαρακτηριστικό τους είναι ότι δεν αποτελούν τμήμα της κύριας σύνταξης, αλλά συμπληρωματική παροχή.
Τα μετοχικά ταμεία εξακολουθούν να έχουν σημαντικό ρόλο στο εισόδημα πολλών συνταξιούχων του Δημοσίου.
Παράλληλα, όμως, βρίσκονται συχνά στο επίκεντρο συζητήσεων για τη βιωσιμότητα, τη διαχείριση της περιουσίας τους και τον τρόπο με τον οποίο θα ανταποκριθούν στις ανάγκες των νέων γενεών ασφαλισμένων.
Για τους δικαιούχους, το βασικό ερώτημα παραμένει διαχρονικό: ποια θα είναι η πραγματική αξία αυτής της πρόσθετης παροχής μέσα σε ένα συνταξιοδοτικό σύστημα που συνεχώς αλλάζει.
Τα ποσά των μερισμάτων από τα μετοχικά ταμεία δεν είναι ενιαία. Δεν υπάρχει δηλαδή ένα «μέρισμα δημοσίου υπαλλήλου» για όλους, καθώς υπολογίζεται με βάση τα χρόνια συμμετοχής, τις αποδοχές, την κατηγορία ασφαλισμένου και τους κανόνες κάθε Ταμείου.
Για το ΜΤΠΥ, ο κανονισμός προβλέπει ατομικό υπολογισμό του μερίσματος για κάθε μέτοχο. Σήμερα το συγκεκριμένο ταμείο χορηγεί περίπου 50–200 € τον μήνα για πολλούς δικαιούχους, με μεγάλες αποκλίσεις ανά περίπτωση. Τα στρατιωτικά μετοχικά ταμεία δίνουν από 100–300 € τον μήνα, και εξαρτάται από το βαθμό, τα χρόνια και κατηγορία.
Ένας υπάλληλος με λίγα χρόνια συμμετοχής μπορεί να λάβει ένα μικρό μέρισμα (π.χ. δεκάδες ευρώ), - ένας υπάλληλος με πλήρη υπηρεσιακή διαδρομή και υψηλότερες αποδοχές μπορεί να ξεπεράσει τα 100 € τον μήνα.

Αντώνης Βασιλόπουλος
www.bankingnews.gr