Δεσμεύσεις
για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης, την κατάσταση στον Λίβανο,
αλλά και για το κρίσιμο άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ περιλαμβάνει το
προσχέδιο του Μνημονίου Κατανόησης μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν, τα
βασικά σημεία
Σύμφωνα με το αποκαλυπτικό ρεπορτάζ του γνωστού αναλυτή Μπαράκ Ραβίντ, οι δύο πλευρές κατέληξαν σε ένα πλαίσιο συμφωνίας, ωστόσο το πιο καυτό ζήτημα—αυτό του εμπλουτισμένου ουρανίου—μετατέθηκε σκοπίμως για το άμεσο μέλλον. Όπως επισημαίνει ο Ραβίντ, το ζήτημα αυτό αναβλήθηκε για μελλοντική συζήτηση σχετικά με την τελική συμφωνία, η οποία προγραμματίζεται να πραγματοποιηθεί εντός δύο μηνών από την υπογραφή του Μνημονίου Κατανόησης.
Το μεγάλο ερώτημα: Τι θα γίνουν τα 440 κιλά ουρανίου;
Η επίσημη διατύπωση της συμφωνίας αναφέρει απλώς ότι «οι ΗΠΑ και το Ιράν αναλαμβάνουν να λύσουν το ζήτημα της απομάκρυνσης του εμπλουτισμένου ουρανίου», χωρίς ωστόσο να δίνονται περαιτέρω διευκρινίσεις ή σαφή χρονοδιαγράμματα.
Εδώ ακριβώς γεννάται το τεράστιο, στρατηγικό ερώτημα που προκαλεί συναγερμό στο Τελ Αβίβ και στα διεθνή επιτελεία: Τι θα γίνει με τα περίπου 440 κιλά εμπλουτισμένου ουρανίου σε ποσοστό 60% που ήδη διαθέτει το Ιράν;
Θα υποχρεωθεί η Τεχεράνη να απομακρύνει άμεσα αυτή την κρίσιμη ποσότητα—η οποία με ελάχιστη περαιτέρω επεξεργασία επαρκεί για τη δημιουργία πυρηνικών κεφαλών—σε τρίτη χώρα (όπως η Ρωσία ή το Ομάν), ή η Ουάσινγκτον δέχτηκε να παραμείνει το υλικό σε ιρανικό έδαφος υπό την απλή επιτήρηση του GAEA, μετατρέποντας το Ιράν σε ένα «de facto» πυρηνικό κράτος στο κατώφλι της βόμβας;
Τα 12 κύρια σημεία της συμφωνίας είναι τα ακόλουθα:
Το Ιράν, οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοί τους, θα σταματήσουν τις εχθροπραξίες, μεταξύ άλλων και στον Λίβανο
Το Ιράν επαναλαμβάνει τη δέσμευσή του να μην αναπτύξει ή να αποκτήσει πυρηνικά όπλα
Οι ΗΠΑ και το Ιράν αναλαμβάνουν να λύσουν το ζήτημα της απομάκρυνσης του εμπλουτισμένου ουρανίου
Οι ΗΠΑ και το Ιράν θα συζητήσουν το θέμα του εμπλουτισμού και τις πυρηνικές ανάγκες
Το Ιράν θα διατηρήσει το status quo στο πυρηνικό του πρόγραμμα όσο συνεχίζονται οι διαπραγματεύσεις
Οι ΗΠΑ θα άρουν τον ναυτικό αποκλεισμό, δεν θα επιβάλουν νέες κυρώσεις, και δεν θα ενισχύσουν τις δυνάμεις στην περιοχή κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων.
Το Ιράν θα προβεί σε αναγκαίες ρυθμίσεις για να εξασφαλίσει την ασφαλή διέλευση εμπορικών σκαφών στα Στενά του Ορμούζ, δωρεάν, μέσα σε 60 ημέρες.
Οι ΗΠΑ δεσμεύονται να καταστήσουν τα ιρανικά δεσμευμένα περιουσιακά στοιχεία διαθέσιμα για χρήση με την εφαρμογή του Μνημονίου Κατανόησης
Εάν επιτευχθεί τελική συμφωνία, οι ΗΠΑ θα αποσύρουν τα στρατεύματά τους εντός 30 ημερών και θα άρουν όλες τις κυρώσεις στο Ιράν.
Οποιαδήποτε τελική συμφωνία θα περιλαμβάνει σχέδιο για τη δημιουργία ενός ταμείου ύψους 300 δισεκατομμυρίων δολαρίων για την ανοικοδόμηση του Ιράν
Οι ΗΠΑ θα δώσουν στο Ιράν προσωρινές εξαιρέσεις από τις κυρώσεις για την πώληση πετρελαίου κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων
Θα υπάρξουν διαπραγματεύσεις μεταξύ του Ιράν και του Ομάν με τη συμμετοχή χωρών του Κόλπου για τον καθορισμό των «Κανονισμών για την ιστιοπλοΐα και τις ναυτικές υπηρεσίες».
Το κείμενο του μνημονίου δημοσίευσε, με λεπτομέρειες, το τηλεοπτικό δίκτυο Al-Arabiya:
Το Ιράν και οι ΗΠΑ, μαζί με τους συμμάχους τους σε αυτόν τον πόλεμο, δηλώνουν, με την υπογραφή του παρόντος Μνημονίου, την άμεση και μόνιμη παύση του πολέμου σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου, και δεσμεύονται ότι από εδώ και στο εξής θα απέχουν από την απειλή ή τη χρήση βίας η μία εναντίον της άλλης. Η τελική συμφωνία θα επιβεβαιώσει τις διατάξεις του παρόντος άρθρου και των υπόλοιπων άρθρων.
Το Ιράν και οι ΗΠΑ δεσμεύονται να σέβονται την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα του άλλου και να απέχουν από την παρέμβαση στις εσωτερικές υποθέσεις του άλλου.
Το Ιράν και οι ΗΠΑ δεσμεύονται να διαπραγματευτούν και να καταλήξουν σε τελική συμφωνία εντός μέγιστης προθεσμίας 60 ημερών, η οποία μπορεί να παραταθεί κατόπιν αμοιβαίας συναίνεσης.
Αμέσως μετά την υπογραφή του παρόντος Μνημονίου Κατανόησης, οι ΗΠΑ θα άρουν τον ναυτικό αποκλεισμό και θα αποτρέψουν οποιαδήποτε παρέμβαση ή παρεμπόδιση κατά του Ιράν, ενώ θα αποκαταστήσουν την κυκλοφορία εντός 30 ημερών το πολύ στο πλήρες μέγεθός της· η ναυτιλιακή κίνηση θα είναι ανάλογη με τον προπολεμικό όγκο κυκλοφορίας από την πλευρά του Ιράν. Οι ΗΠΑ δεσμεύονται επίσης να αποσύρουν τις δυνάμεις τους από τις γύρω περιοχές εντός 30 ημερών μετά την τελική συμφωνία.
Με την υπογραφή του παρόντος Μνημονίου, το Ιράν θα λάβει αμέσως μέτρα για να διασφαλίσει ότι η κυκλοφορία εμπορικών πλοίων από τον Περσικό Κόλπο προς τη Θάλασσα του Ομάν και αντίστροφα θα επαναληφθεί εντός 30 ημερών στον προπολεμικό όγκο, λαμβάνοντας υπόψη την ανάγκη άρσης των τεχνικών εμποδίων και την εξουδετέρωση των ναρκών από το Ιράν.
Οι ΗΠΑ δεσμεύονται, από κοινού με τους περιφερειακούς εταίρους τους, να καταρτίσουν ένα ολοκληρωμένο σχέδιο, το οποίο θα έχει συμφωνηθεί από τα δύο μέρη, για την αποκατάσταση και την οικονομική ανάπτυξη του Ιράν, εξασφαλίζοντας παράλληλα χρηματοδότηση ύψους τουλάχιστον 300 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Ο μηχανισμός εφαρμογής του σχεδίου αυτού, ως μέρος της τελικής συμφωνίας, θα διαμορφωθεί εντός 60 ημερών.
Οι ΗΠΑ δεσμεύονται να άρουν, σύμφωνα με χρονοδιάγραμμα που θα συμφωνηθεί ως μέρος της τελικής συμφωνίας, κάθε είδους κυρώσεις που επιβάλλονται επί του παρόντος στο Ιράν, συμπεριλαμβανομένων των ψηφισμάτων του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ και του Διοικητικού Συμβουλίου του ΔΟΑΕ, καθώς και όλων των μονομερών κυρώσεων των ΗΠΑ, τόσο των πρωτογενών όσο και των δευτερογενών.
Το Ιράν επαναλαμβάνει ότι δεν θα κατασκευάσει ποτέ πυρηνικά όπλα. Το Ιράν και οι ΗΠΑ συμφώνησαν ότι η τύχη του εμπλουτισμένου υλικού και όλα τα άλλα αμοιβαία συμφωνηθέντα ζητήματα που σχετίζονται με τον πυρηνικό τομέα, συμπεριλαμβανομένων των πυρηνικών αναγκών του Ιράν, θα αντιμετωπιστούν κατάλληλα σε μια τελική συμφωνία· η τελική συμφωνία θα επιβεβαιώσει τις διατάξεις του παρόντος άρθρου.
Το Ιράν και οι ΗΠΑ συμφωνούν ότι, εν αναμονή της τελικής συμφωνίας, θα διατηρήσουν το status quo: το Ιράν θα διατηρήσει το status quo όσον αφορά το πυρηνικό του πρόγραμμα, και οι ΗΠΑ δεν θα επιβάλουν νέες κυρώσεις στο Ιράν ούτε θα ενισχύσουν τις δυνάμεις τους στην περιοχή.
Οι ΗΠΑ δεσμεύονται ότι, αμέσως μετά την υπογραφή του παρόντος Μνημονίου Συνεργασίας και έως την ημερομηνία άρσης των κυρώσεων, το Υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ θα εκδώσει εξαιρέσεις για τις εξαγωγές ιρανικού αργού πετρελαίου, πετροχημικών προϊόντων και των παραγώγων τους, καθώς και για όλες τις συναφείς υπηρεσίες, συμπεριλαμβανομένων των τραπεζικών, ασφαλιστικών και μεταφορικών υπηρεσιών
Οι ΗΠΑ δεσμεύονται ότι, ανάλογα με την πρόοδο των διαπραγματεύσεων για την επίτευξη τελικής συμφωνίας, τα δεσμευμένα ή υπό περιορισμούς κεφάλαια και περιουσιακά στοιχεία του Ιράν θα αποδεσμευθούν και θα καταστούν πλήρως διαθέσιμα. Τα κεφάλαια αυτά, είτε τηρούνται στον κύριο λογαριασμό είτε έχουν μεταφερθεί, θα χρησιμοποιηθούν για οποιαδήποτε πληρωμή προς τελικούς δικαιούχους καθοριστεί από την Κεντρική Τράπεζα του Ιράν και θα είναι πλήρως διαθέσιμα προς χρήση. Οι ΗΠΑ αναλαμβάνουν την υποχρέωση να εκδώσουν όλες τις απαραίτητες άδειες και εγκρίσεις βάσει των ανωτέρω.
Το Ιράν και οι ΗΠΑ συμφωνούν ότι θα θεσπιστεί μηχανισμός εφαρμογής για την εποπτεία της επιτυχούς εφαρμογής της τελικής συμφωνίας και της μελλοντικής τήρησης των δεσμεύσεων που αυτή προβλέπει.
Μετά την υπογραφή του παρόντος Μνημονίου και κατόπιν λήψης διαβεβαιώσεων σχετικά με την έναρξη της εφαρμογής των άρθρων 4, 5, 10 και 11 του παρόντος Μνημονίου , καθώς και τη συνεχή εφαρμογή των εν λόγω μέτρων, το Ιράν και οι ΗΠΑ θα ξεκινήσουν διαπραγματεύσεις για μια Τελική Συμφωνία που θα αφορά αποκλειστικά τα υπόλοιπα άρθρα.
Η τελική συμφωνία θα εγκριθεί μέσω δεσμευτικού ψηφίσματος του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ.
