Το Ιράν παίρνει τον έλεγχο υποθαλάσσιων καλωδίων στο Hormuz – Απειλεί με ψηφιακό blackout, ζητά τέλη...

  Το Ιράν φαίνεται έτοιμο να ανοίξει ένα νέο, εξαιρετικά κρίσιμο γεωπολιτικό μέτωπο απέναντι στη Δύση — όχι πλέον μόνο στην ενέργεια και τη ναυσιπλοΐα, αλλά και στον παγκόσμιο έλεγχο της ψηφιακής πληροφορίας και των οικονομικών ροών

Αυτό αλλάζει τις ισορροπίες ισχύος στον παγκόσμιο ανταγωνισμό των ΗΠΑ με την Κίνα για την επικράτηση στην ψηφιακή τεχνολογία - το υπερόπλο του 21ου αιώνα, με τη ΑΙ που θα καθορίσει τους όρους της επόμενη παγκόσμιας οικονομικής ηγεμονίας.
Σύμφωνα με πληροφορίες που μετέδωσε το ιρανικό πρακτορείο Fars, η Τεχεράνη εξετάζει σοβαρά το ενδεχόμενο να επιβάλει καθεστώς ελέγχου στα υποθαλάσσια καλώδια διαδικτύου που διέρχονται από τα Στενά του Hormuz μία από τις πιο στρατηγικές περιοχές του πλανήτη.

Τέλη για το διαδίκτυο – Συναγερμός στη Δύση

Εάν εφαρμοστεί αυτή η πολιτική, οι ξένες εταιρείες που διαχειρίζονται διεθνή υποθαλάσσια καλώδια θα υποχρεώνονται να λαμβάνουν άδειες από το Ιράν, να πληρώνουν τέλη και να συμμορφώνονται με την ιρανική νομοθεσία για να συνεχίσουν να χρησιμοποιούν τη συγκεκριμένη διαδρομή.
Η είδηση έχει προκαλέσει έντονη ανησυχία σε δυτικούς πολιτικούς και οικονομικούς κύκλους, καθώς τα καλώδια που περνούν από την περιοχή μεταφέρουν περίπου το 15% έως 20% της παγκόσμιας διαδικτυακής και χρηματοοικονομικής κίνησης μεταξύ της Ευρώπης, των χωρών του Κόλπου και της Ασίας. 

Το Ιράν αλλάζει τον παγκόσμιο ψηφιακό χάρτη

Πρόκειται για μια εξέλιξη που αποκαλύπτει κάτι βαθύτερο: το Ιράν αρχίζει να αντιλαμβάνεται ότι η πραγματική ισχύς του 21ου αιώνα δεν περιορίζεται μόνο στο πετρέλαιο και στους πυραύλους, αλλά επεκτείνεται και στον έλεγχο των κρίσιμων ψηφιακών υποδομών του πλανήτη.
Για δεκαετίες, η Δύση θεωρούσε δεδομένο ότι οι διεθνείς θαλάσσιες οδοί, οι ενεργειακές διαδρομές και οι παγκόσμιες τηλεπικοινωνίες λειτουργούσαν υπό τη δική της στρατηγική επιρροή.
Όμως η γεωπολιτική πραγματικότητα αλλάζει ραγδαία.

Hormuz: Ο ψηφιακός κόμβος της παγκόσμιας οικονομίας

Τα Στενά του Hormuz δεν αποτελούν μόνο το σημαντικότερο ενεργειακό πέρασμα του κόσμου, από όπου διέρχεται τεράστιο ποσοστό του παγκόσμιου πετρελαίου.
Είναι πλέον και ένας από τους βασικότερους «ψηφιακούς λαιμούς» της παγκόσμιας οικονομίας.

Μέσα από τα υποθαλάσσια καλώδια που διασχίζουν την περιοχή περνούν:
• διεθνείς τραπεζικές συναλλαγές,
• χρηματιστηριακά δεδομένα,
• επικοινωνίες κυβερνήσεων,
• στρατιωτικά δεδομένα,
• υπηρεσίες cloud,
• και τεράστιος όγκος της παγκόσμιας διαδικτυακής κυκλοφορίας.

Με απλά λόγια, η περιοχή δεν μεταφέρει πλέον μόνο ενέργεια — μεταφέρει και πληροφορία, δηλαδή το πραγματικό «καύσιμο» της σύγχρονης παγκόσμιας οικονομίας.
Η πιθανότητα το Ιράν να αποκτήσει μεγαλύτερο έλεγχο πάνω σε αυτές τις γραμμές προκαλεί έντονο πονοκέφαλο στις Ηνωμένες Πολιτείες και στους δυτικούς συμμάχους τους.
Γιατί για πρώτη φορά μια χώρα που θεωρείται στρατηγικός αντίπαλος της Δύσης μπορεί να αποκτήσει θεσμικό και νομικό ρόλο πάνω σε ένα κρίσιμο τμήμα της παγκόσμιας ψηφιακής αρχιτεκτονικής.

⚡️JUST IN

Iran plans to take control of the undersea cables in the Strait of Hormuz, vital for internet and financial exchanges – Fars News

The Iranian government plans to charge fees for the use of the cables and entrust their maintenance to Iranian companies

These cables… pic.twitter.com/OpyTNSzCC7

— Iran Observer (@IranObserver0) May 9, 2026

Σφύζει από αυτοπεποίθηση το Ιράν

Η Τεχεράνη φαίνεται να χρησιμοποιεί με όλο και μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση τη γεωγραφική της θέση ως εργαλείο ισχύος.
Μετά την ικανότητά της να επηρεάζει τη ναυσιπλοΐα και την ενεργειακή ασφάλεια στα Στενά του Hormuz, τώρα επιχειρεί να επεκτείνει την επιρροή της και στον τομέα των τηλεπικοινωνιών και των διεθνών δεδομένων.
Η κίνηση αυτή εντάσσεται επίσης στη γενικότερη παγκόσμια μετάβαση προς έναν πολυπολικό κόσμο, όπου χώρες όπως το Ιράν, η Ρωσία και η Κίνα αμφισβητούν ολοένα πιο ανοιχτά την απόλυτη κυριαρχία της Δύσης στις κρίσιμες παγκόσμιες υποδομές.

Ευάλωτη η παγκόσμια ψηφιακή οικονομία

Για τη Δύση, το ζήτημα δεν είναι μόνο οικονομικό αλλά και στρατηγικό.
Ένα μεγάλο μέρος των διεθνών χρηματοοικονομικών συναλλαγών, των επικοινωνιών τραπεζών και των επιχειρηματικών δεδομένων εξαρτάται από τη σταθερότητα και την ασφάλεια αυτών των υποθαλάσσιων καλωδίων.
Οποιαδήποτε κρίση, περιορισμός ή πολιτική σύγκρουση γύρω από αυτά θα μπορούσε να προκαλέσει αλυσιδωτές συνέπειες στις διεθνείς αγορές.
Ταυτόχρονα, η συζήτηση γύρω από τα υποθαλάσσια καλώδια αποκαλύπτει πόσο ευάλωτη είναι στην πραγματικότητα η παγκόσμια ψηφιακή οικονομία.
Παρά την εικόνα ενός «αόρατου cloud», το διαδίκτυο βασίζεται σε φυσικές υποδομές που περνούν μέσα από συγκεκριμένες γεωπολιτικές ζώνες επιρροής.


Ιστορικό μήνυμα

Και το Ιράν φαίνεται πλέον αποφασισμένο να αξιοποιήσει κάθε στρατηγικό πλεονέκτημα που διαθέτει.
Αν η Τεχεράνη προχωρήσει τελικά στην επιβολή κανονιστικού και οικονομικού ελέγχου στα καλώδια των Στενών του Hormuz, τότε δεν θα πρόκειται απλώς για μια ακόμη περιφερειακή πολιτική κίνηση.
Θα πρόκειται για ένα ιστορικό μήνυμα προς τη Δύση ότι η εποχή της απόλυτης μονοκρατορίας πάνω στις παγκόσμιες υποδομές ίσως φτάνει στο τέλος της.

Καίγονται» τρισ. δολάρια σε μελλοντικές επενδύσεις

Δισεκατομμύρια δολάρια σε αμερικανικές τεχνολογικές υποδομές — και ακόμη περισσότερα τρισεκατομμύρια σε σχεδιαζόμενες επενδύσεις — εξαρτώνται πλέον από καλώδια οπτικών ινών που διέρχονται μέσα από εμπόλεμες ζώνες όπως το Στενό του Hormuz.
Η Amazon, η Microsoft και η Google αφιέρωσαν χρόνια στην ανάπτυξη κέντρων δεδομένων στον Περσικό Κόλπο, ποντάροντας ότι η περιοχή θα εξελιχθεί στον επόμενο μεγάλο παγκόσμιο κόμβο τεχνητής νοημοσύνης.
Τα υποθαλάσσια καλώδια που συνδέουν αυτές τις εγκαταστάσεις με την Αφρική, τη Νότια Ασία και τη Νοτιοανατολική Ασία διέρχονται από δύο στενά περάσματα: την Ερυθρά Θάλασσα και τα Στενά του Hormuz. .
Περίπου 17 υποθαλάσσια καλώδια διέρχονται από την Ερυθρά Θάλασσα, μεταφέροντας το μεγαλύτερο μέρος της ψηφιακής κίνησης μεταξύ Ευρώπης, Ασίας και Αφρικής.
Πρόσθετα καλώδια περνούν μέσω των Στενών του Hormuz, εξυπηρετώντας το Ιράν, το Ιράκ, το Κουβέιτ, το Μπαχρέιν και το Κατάρ.
Εάν κάποιο από αυτά κοπεί, τα εξειδικευμένα πλοία επισκευής δεν θα μπορούν να προσεγγίσουν με ασφάλεια τις περιοχές.
«Το ταυτόχρονο κλείσιμο και των δύο στρατηγικών σημείων θα αποτελούσε γεγονός με παγκόσμιες συνέπειες», δήλωσε ο Doug Madory, διευθυντής ανάλυσης διαδικτύου στην εταιρεία Kentik.
«Δεν γνωρίζω να έχει συμβεί ποτέ κάτι τέτοιο».

Ο Sam Zabin, συνεργάτης στο Center for Strategic and International Studies, σημείωσε ότι οι ψηφιακές υποδομές του Κόλπου δεν είχαν ποτέ δοκιμαστεί υπό τέτοιες συνθήκες.
«Ο πετρελαϊκός τομέας έχει δεκαετίες εμπειρίας σε περιβάλλον συγκρούσεων και είναι βαθιά ενσωματωμένος στον στρατιωτικό σχεδιασμό.
Τα data centers, μέχρι πρόσφατα, θεωρούνταν εμπορικά περιουσιακά στοιχεία και όχι ζητήματα εθνικής ασφάλειας», ανέφερε.
«Ένα θεωρητικό σενάριο έχει πλέον μετατραπεί σε πραγματικότητα», δήλωσε ο Kristian Alexander, ανώτερος συνεργάτης στο Rabdan Security and Defence Institute στο Αμπού Ντάμπι.
«Αυτό δεν δημιουργεί απαραίτητα έναν νέο κίνδυνο, αλλά επιβεβαιώνει όσα περιλαμβάνονταν ήδη σε κάθε σοβαρό μοντέλο απειλών».
Η επιβεβαίωση αυτή ήρθε γρήγορα. Drones έπληξαν τρία κέντρα δεδομένων της AWS — δύο στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και ένα στο Μπαχρέιν.
Η Amazon Web Services συμβούλευσε τους πελάτες της να εξετάσουν ακόμη και τη μεταφορά workloads εκτός Μέσης Ανατολής, προειδοποιώντας ότι το περιφερειακό επιχειρησιακό περιβάλλον «παραμένει απρόβλεπτο».
Τα ίδια τα καλώδια δεν αποτελούν προς το παρόν άμεσο στόχο.
Μια εσκεμμένη επίθεση θα απαιτούσε είτε πλοίο που θα έσερνε άγκυρα στον βυθό είτε άμεσο χτύπημα σε σταθμό προσθαλάσσωσης - ενώ μπορούν να αποτελέσουν νέο μέσο γεωπολιτικής μόχλευσης, όπως ο διάλους των πλοίων.
Επιπλέον, το Ιράν θα ρίσκαρε να αποκόψει και τη δική του συνδεσιμότητα, σημείωσε ο Doug Madory.
Ο πραγματικός κίνδυνος είναι οι παράπλευρες απώλειες ή οι ακούσιες ζημιές.

Τι έχει δείξει η Ιστορία – Κανείς δεν έχει προβλέψει τις εξελίξεις

Τον Φεβρουάριο του 2024, τρία καλώδια στην Ερυθρά Θάλασσα κόπηκαν όταν φορτηγό πλοίο που είχε πληγεί από πύραυλο των Houthis παρέσυρε την άγκυρά του, διακόπτοντας περίπου το 25% της διαδικτυακής κίνησης μεταξύ Ασίας, Ευρώπης και Μέσης Ανατολής.
Ένα από τα καλώδια χρειάστηκε πέντε μήνες για να επισκευαστεί, καθώς τα πλοία επισκευής δεν μπορούσαν να προσεγγίσουν με ασφάλεια την περιοχή.
Εάν σήμερα κοπούν πολλαπλά μεγάλα καλώδια, ενώ τα συνεργεία επισκευής αποκλείονται και από τα δύο στρατηγικά περάσματα, η διαταραχή θα μπορούσε να διαρκέσει πολύ περισσότερο.
Η κρίση αναδεικνύει ένα θεμελιώδες κενό στον τρόπο με τον οποίο η Ουάσιγκτον προσέγγισε την τεχνολογική επέκταση στον Κόλπο.
Τα συστήματα ασφαλείας σχεδιάστηκαν κυρίως για να αποτρέψουν την πρόσβαση της Κίνας σε προηγμένα chip και όχι για να προστατεύσουν φυσικές υποδομές από πυραυλικές επιθέσεις.
«Οι αμερικανικές κυβερνητικές και επιχειρηματικές ηγεσίες έδωσαν προτεραιότητα στην επέκταση και όχι στη διαχείριση πολεμικών κινδύνων, γεγονός που αντανακλά πως η ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης ξεπερνά πλέον το υφιστάμενο δόγμα εθνικής ασφάλειας», δήλωσε ο Sam Zabin.
«Οι διαδρομές των υποθαλάσσιων καλωδίων είναι γεωγραφικά περιορισμένες και διαθέτουν ελάχιστες εναλλακτικές παρακάμψεις».
Η χρονική συγκυρία θεωρείται εξαιρετικά δυσμενής.

Η περιοδεία του Αμερικανού προέδρου Donald Trump στην περιοχή τον περασμένο Μάιο είχε οδηγήσει σε επενδυτικές δεσμεύσεις ύψους 2,2 τρισ. δολαρίων, βασισμένες στα θεωρούμενα πλεονεκτήματα του Κόλπου: πολιτική ευθυγράμμιση με την Ουάσιγκτον, άφθονα κρατικά κεφάλαια και υποδομές παγκόσμιας κλάσης.

?? Is Iran finally overplaying its hand?

Iran already controls who gets to move oil and gas through the Strait of Hormuz. Now, according to Fars, it wants to do the same thing to the internet, forcing foreign cable companies to get permits, pay fees, and follow Iranian law just… https://t.co/VHifiAZtk3 pic.twitter.com/1atWrPyKpA

— Mario Nawfal (@MarioNawfal) May 9, 2026

Οι επενδύσεις των Big Tech

Η OpenAI, η G42, η Oracle, η Nvidia και η SoftBank ανακοίνωσαν το Stargate UAE — μια σχεδιαζόμενη πανεπιστημιούπολη τεχνητής νοημοσύνης ισχύος 5 gigawatt στο Αμπού Ντάμπι, η οποία θα είναι η μεγαλύτερη εκτός ΗΠΑ.
Παράλληλα, η Amazon δεσμεύτηκε να επενδύσει 5 δισ. δολάρια σε κόμβο AI στο Ριάντ, σε συνεργασία με τη σαουδαραβική Humain.
Οι χώρες του Κόλπου, σύμφωνα με την ανάλυση, τήρησαν τις δεσμεύσεις τους. Ωστόσο, ήταν η απόφαση της Ουάσιγκτον να πλήξει το Ιράν που έθεσε αυτές τις επενδύσεις σε κίνδυνο.
Όταν ξεκίνησαν οι ιρανικές επιθέσεις, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα αναχαίτισαν μέσα σε ένα μόνο Σαββατοκύριακο:
• 165 βαλλιστικούς πυραύλους,
• δύο πυραύλους cruise,
• και 541 drones.
Ανάλογα ισχυρές αμυντικές επιχειρήσεις πραγματοποίησαν και η Σαουδική Αραβία με το Κατάρ.
Ωστόσο, το αμερικανικό πλαίσιο ασφαλείας γύρω από αυτές τις επενδύσεις ήταν προσανατολισμένο σε εντελώς διαφορετική απειλή.
Η πρωτοβουλία Pax Silica του Ιανουαρίου 2026 ενέταξε τα ΗΑΕ και το Κατάρ σε αμερικανική στρατηγική περιορισμού της πρόσβασης της Κίνας σε προηγμένους ημιαγωγούς.
Η G42 του Αμπού Ντάμπι διέκοψε τις σχέσεις της με τη Huawei, ενώ η Humain ευθυγραμμίστηκε με αμερικανικούς προμηθευτές chip.
«Τα πλαίσια ασφαλείας που στήριζαν τη συνεργασία ΗΠΑ–ΗΑΕ στην τεχνητή νοημοσύνη φαίνεται ότι επικεντρώνονταν στον έλεγχο της εφοδιαστικής αλυσίδας και στη γεωπολιτική ευθυγράμμιση — όχι όμως στη φυσική άμυνα κατά τη διάρκεια πολέμου υψηλής έντασης», δήλωσε ο Ali Bakir, επίκουρος καθηγητής διεθνών σχέσεων στο Qatar University.
Στο εσωτερικό του Ιράν, το καθεστώς επέβαλε σχεδόν πλήρες ψηφιακό blackout.
Στοιχεία της Kentik που κοινοποιήθηκαν στο Rest of World δείχνουν ότι η διαδικτυακή κίνηση προς το Ιράν κατέρρευσε στις 28 Φεβρουαρίου και έκτοτε παραμένει σχεδόν μηδενική.
Τα τρία μεγαλύτερα ιρανικά δίκτυα — MCCI, MTN Irancell και TIC — εμφάνισαν σχεδόν πλήρη εξαφάνιση της κίνησης, κάτι που υποδηλώνει συνειδητή κρατική διακοπή και όχι φυσική καταστροφή υποδομών.
Παρά την κρίση, τα δομικά πλεονεκτήματα του Κόλπου παραμένουν ισχυρά:
• διαθέτει κεφάλαια,
• ενεργειακούς πόρους,
• και στρατηγική γεωγραφική θέση.
Τα ΗΑΕ και η Σαουδική Αραβία διαθέτουν αγωγούς που μπορούν να παρακάμψουν τα Στενά του Hormuz για τις εξαγωγές πετρελαίου, ενώ και οι δύο κυβερνήσεις έχουν αποδείξει ότι μπορούν να υπερασπιστούν αποτελεσματικά την επικράτειά τους.
«Τα διαρθρωτικά πλεονεκτήματα δεν έχουν ακόμη αλλάξει, αν και η ιστορία εξακολουθεί να γράφεται», δήλωσε ο Ryan Bohl, ανώτερος αναλυτής για τη Μέση Ανατολή και τη Βόρεια Αφρική στο RANE Network.
«Αν η σύγκρουση συνεχιστεί, θα αυξάνεται ολοένα και περισσότερο η πιθανότητα σοβαρών επιπτώσεων που θα αλλάξουν μακροπρόθεσμα την αντίληψη περί ασφάλειας και αξίας».
Ο γεωπολιτικός αναλυτής Abishur Prakash σημείωσε ότι o στρατηγικός σχεδιασμός είχε επικεντρωθεί σχεδόν αποκλειστικά στις ροές ενέργειας και κεφαλαίων, αφήνοντας εκτεθειμένες τις τεχνολογικές υποδομές.
«Όλο αυτό έχει πλέον αντιστραφεί, εκθέτοντας ολόκληρο το τεχνολογικό οικοσύστημα και τις φιλοδοξίες της περιοχής», δήλωσε ο Prakash.
Σύμφωνα με τον Sam Zabin, οι ΗΠΑ θα πρέπει πλέον να αντιμετωπίζουν τις ψηφιακές υποδομές του Περσικού Κόλπου όπως αντιμετωπίζουν και το πετρέλαιο — εντάσσοντάς τες στον στρατηγικό σχεδιασμό εκτάκτων αναγκών και στον περιφερειακό συντονισμό ασφαλείας.
Για την ενέργεια χρειάστηκαν δεκαετίες ώστε να οικοδομηθεί ένα τέτοιο σύστημα.
Για την τεχνητή νοημοσύνη, αυτό το πλαίσιο ακόμη δεν υπάρχει.
Τα καλώδια, όμως, ήδη υπάρχουν – και γι’ αυτό η επίθεση του Ιράν θα αποδειχθεί συντριπτική.

Παγκόσμιο σοκ και οικονομικός πόλεμος για τα στρατηγικά σημεία ελέγχου

 Η πιθανή απόφαση του Ιράν να επιβάλει έλεγχο στα υποθαλάσσια καλώδια στο Hormuz δείχνει ότι η σύγχρονη γεωπολιτική αντιπαράθεση δεν περιορίζεται πλέον μόνο σε στρατούς, πυραύλους και πετρέλαιο.
Ο έλεγχος της πληροφορίας και των ψηφιακών υποδομών μετατρέπεται σταδιακά σε ένα από τα σημαντικότερα όπλα ισχύος του 21ου αιώνα.
Για τη Δύση, το ενδεχόμενο η Τεχεράνη να αποκτήσει θεσμικό ρόλο πάνω σε κρίσιμες διεθνείς τηλεπικοινωνιακές γραμμές αποτελεί σοβαρή στρατηγική πρόκληση.
Δεν πρόκειται μόνο για οικονομικά συμφέροντα ή για τέλη διέλευσης, αλλά για πιθανή επιρροή πάνω σε ένα τεράστιο μέρος της παγκόσμιας ροής δεδομένων, τραπεζικών συναλλαγών και ψηφιακών επικοινωνιών.
Ταυτόχρονα, η κίνηση αυτή ενισχύει την εικόνα ενός Ιράν που επιχειρεί να αξιοποιήσει στο έπακρο τη γεωγραφική και στρατηγική του θέση, μετατρέποντας τα Στενά του Hormuz όχι μόνο σε ενεργειακό αλλά και σε ψηφιακό κέντρο παγκόσμιας σημασίας.
Πολλοί αναλυτές εκτιμούν ότι, αν η Τεχεράνη προχωρήσει τελικά στην εφαρμογή αυτής της πολιτικής, τότε θα ανοίξει μια εντελώς νέα εποχή γεωπολιτικού ανταγωνισμού γύρω από τις παγκόσμιες ψηφιακές υποδομές.
Και αυτό θα μπορούσε να οδηγήσει σε ακόμη μεγαλύτερη ένταση ανάμεσα στο Ιράν και τις Ηνωμένες Πολιτείες, καθώς η Ουάσιγκτον θεωρεί ζωτικής σημασίας τον ανεμπόδιστο έλεγχο των διεθνών επικοινωνιακών και οικονομικών δικτύων.

www.bankingnews.gr