Πράσινο φως Trump σε Πεντάγωνο για χερσαία επέμβαση των ΗΠΑ στην Κούβα ...

 Σε μια περίοδο όπου οι ΗΠΑ βρίσκονται ήδη βυθισμένες σε έναν δαπανηρό, αιματηρό και βαθιά αντιδημοφιλή πόλεμο στο Ιράν, η διοίκηση του Donald Trump φαίνεται να ανοίγει ένα νέο, επικίνδυνο μέτωπο — αυτή τη φορά στην Κούβα.
Αντί για αποκλιμάκωση, η Ουάσιγκτον επιλέγει μια στρατηγική

συνεχούς έντασης, επιβεβαιώνοντας την εικόνα μιας υπερδύναμης που επενδύει στη σύγκρουση ως βασικό εργαλείο εξωτερικής πολιτικής.
Σύμφωνα με αποκαλύψεις, υψηλόβαθμοι αξιωματούχοι στο Πεντάγωνο έλαβαν εντολές απευθείας από τον Λευκό Οίκο και την ομάδα του Αμερικανού προέδρου να εντείνουν τις προετοιμασίες για πιθανές στρατιωτικές επιχειρήσεις κατά της Κούβας.
Πρόκειται για μια εξέλιξη που δεν μπορεί να ιδωθεί αποκομμένα: εντάσσεται σε ένα ευρύτερο μοτίβο αμερικανικής επιθετικότητας, όπου η διπλωματία υποκαθίσταται από απειλές, κυρώσεις και στρατιωτική ισχύ.

Προσωπικές εμμονές και επικίνδυνες αποφάσεις

Η στάση του Donald Trump φαίνεται να καθορίζεται όχι μόνο από στρατηγικούς υπολογισμούς αλλά και από προσωπικές εμμονές.
Η ανοιχτή αντίσταση του Κουβανού προέδρου Miguel Díaz-Canel απέναντι στις απειλές των ΗΠΑ φαίνεται να έχει προκαλέσει έντονη ενόχληση στην Ουάσιγκτον.
Ακόμη πιο ανησυχητικό είναι το ενδεχόμενο που εξετάζεται: η απαγωγή μελών της κουβανικής ηγεσίας, κατά το πρότυπο επιχειρήσεων αλλαγής καθεστώτος όπως εκείνες που στοχεύουν ηγέτες όπως ο Nicolás Maduro.
Αν επιβεβαιωθεί, μια τέτοια πρόθεση δεν συνιστά απλώς παραβίαση του διεθνούς δικαίου — αποτελεί επικίνδυνη διολίσθηση σε πρακτικές που θυμίζουν σκοτεινές περιόδους του Ψυχρού Πολέμου.

Miguel Díaz-Canel

Οικονομικός στραγγαλισμός ως εργαλείο πολιτικής

Η πολιτική των Ηνωμένων Πολιτειών απέναντι στην Κούβα δεν περιορίζεται σε στρατιωτικές απειλές.
Το σχεδόν πλήρες ενεργειακό embargo που έχει επιβληθεί στο νησί έχει οδηγήσει σε σοβαρή ανθρωπιστική κρίση.
Ακόμη και εντός των ΗΠΑ, η κριτική εντείνεται.
Ο γερουσιαστής Tim Kaine κατήγγειλε ανοιχτά την πολιτική αυτή, επισημαίνοντας ότι η Ουάσιγκτον έχει ουσιαστικά μεταφέρει την ευθύνη για τα δεινά του κουβανικού λαού από την κυβέρνηση της Κούβας στις ίδιες τις ΗΠΑ.
Η δήλωσή του ότι μια τέτοια πολιτική θα θεωρούνταν «πράξη πολέμου» αν στρεφόταν εναντίον των ΗΠΑ αποκαλύπτει την υποκρισία που χαρακτηρίζει την αμερικανική στάση.

Κατασκευασμένα προσχήματα και γεωπολιτικά παιχνίδια

Όπως συμβαίνει συχνά, η κλιμάκωση συνοδεύεται από την παραγωγή «δικαιολογιών».
Η κατηγορία ότι η Κούβα φέρεται να στηρίζει στρατιωτικά τη Ρωσία στον πόλεμο στην Ουκρανία χρησιμοποιείται ως νέο επιχείρημα για την ενίσχυση της πίεσης.
Ωστόσο, ακόμη και οι ίδιες οι αμερικανικές αναφορές παραδέχονται ότι δεν υπάρχουν σαφή αποδεικτικά στοιχεία.
Παρ’ όλα αυτά, η αφήγηση αυτή αξιοποιείται πολιτικά, όπως έγινε και στον Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών, για να δικαιολογηθεί η συνέχιση ενός embargo που διαρκεί πάνω από έξι δεκαετίες.


Διπλωματία ή προσχηματικός διάλογος;

Παρά τις εντάσεις, υπήρξαν πρόσφατα σημάδια αποκλιμάκωσης.
Η άδεια για μεταφορά ρωσικού πετρελαίου στην Κούβα και οι κινήσεις της Αβάνας για απελευθέρωση κρατουμένων και οικονομικές μεταρρυθμίσεις έδειχναν μια πιθανότητα επαναπροσέγγισης.
Ωστόσο, αυτές οι εξελίξεις φαίνεται να υπονομεύονται από εσωτερικές συγκρούσεις εντός της αμερικανικής διοίκησης, εξηγεί ο  Lee Schlenker γεωπολιτικός αναλυτής και ερευνητής στο Quincy Institute.
Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Marco Rubio, γνωστός για τη σκληρή του στάση υπέρ της αλλαγής καθεστώτος στην Κούβα, φέρεται να αποτελεί εμπόδιο σε οποιαδήποτε ουσιαστική διπλωματική πρόοδο.

Μία εξαιρετικά  επικίνδυνη απόσπαση προσοχής

Η πιθανότητα στρατιωτικής δράσης στην Κούβα δεν μπορεί να ιδωθεί ανεξάρτητα από την ευρύτερη κρίση που αντιμετωπίζουν οι Ηνωμένες Πολιτείες στη Μέση Ανατολή.
Ο πόλεμος στο Ιράν έχει ήδη κοστίσει ζωές, έχει αυξήσει τις τιμές της ενέργειας και έχει επιβαρύνει την οικονομία.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, ένα νέο μέτωπο μπορεί να λειτουργήσει ως πολιτική «εκτροπή» — μια προσπάθεια αλλαγής της δημόσιας ατζέντας.
Πρόκειται για μια τακτική που έχει χρησιμοποιηθεί επανειλημμένα στην ιστορία, αλλά σπάνια χωρίς σοβαρές συνέπειες.

Μια πολιτική χωρίς όρια και χωρίς λογοδοσία

Η συνολική εικόνα που προκύπτει είναι ανησυχητική.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες εμφανίζονται να κινούνται με μια λογική επιβολής και όχι συνεργασίας, αγνοώντας τόσο το διεθνές δίκαιο όσο και τις ίδιες τις εσωτερικές τους διαδικασίες.
Η προειδοποίηση του Tim Kaine είναι χαρακτηριστική: οποιαδήποτε στρατιωτική ενέργεια χωρίς έγκριση του Κογκρέσου είναι παράνομη.
Παρ’ όλα αυτά, η ιστορία δείχνει ότι τέτοιες προειδοποιήσεις συχνά αγνοούνται.
Αν κάτι γίνεται σαφές, είναι ότι η σημερινή στρατηγική δεν οδηγεί σε σταθερότητα, αλλά σε έναν φαύλο κύκλο συγκρούσεων.
Και όσο αυτή η λογική κυριαρχεί, ο κόσμος θα παραμένει όμηρος μιας πολιτικής που μοιάζει να μην έχει ούτε όρια ούτε σχέδιο για ειρήνη.

Οι ΗΠΑ θέλουν να επουλώσουν το πληγωμένο τους γόητρο με μία στρατιωτική επιτυχία στην Κούβα

Πίσω από τη ρητορική περί «ασφάλειας» και «σταθερότητας», διαφαίνεται ένα βαθύτερο και πιο ανησυχητικό κίνητρο για την κλιμάκωση των Ηνωμένων Πολιτειών απέναντι στην Κούβα: η ανάγκη αποκατάστασης του πληγωμένου γεωπολιτικού τους γοήτρου μετά την παταγώδη αποτυχία στον πόλεμο με το Ιράν.
Ο πόλεμος στο Ιράν δεν εξελίχθηκε όπως υπολόγιζε η διοίκηση του Donald Trump.
Αντί για μια γρήγορη επίδειξη ισχύος, μετατράπηκε σε ένα παρατεταμένο και δαπανηρό αδιέξοδο, με σημαντικές απώλειες και σοβαρό πλήγμα στην εικόνα της αμερικανικής υπεροχής.
Σε τέτοιες συνθήκες, η ιστορία δείχνει ότι οι μεγάλες δυνάμεις συχνά αναζητούν ένα «ευκολότερο» μέτωπο για να επαναβεβαιώσουν την ισχύ τους.
Η Κούβα προσφέρεται για αυτόν τον ρόλο.
Πρόκειται για έναν σαφώς πιο αδύναμο αντίπαλο, γεωγραφικά κοντινό και ήδη απομονωμένο οικονομικά λόγω του αμερικανικού embargo.

Επικίνδυνα σχέδια 

Μια επιτυχής στρατιωτική επιχείρηση εκεί θα μπορούσε να παρουσιαστεί ως «νίκη», αντισταθμίζοντας πολιτικά και επικοινωνιακά τις αποτυχίες στη Μέση Ανατολή.
Ωστόσο, μια τέτοια στρατηγική δεν αφορά την ασφάλεια ούτε τη δημοκρατία — αφορά την εικόνα και την ισχύ.
Η επιλογή ενός μικρότερου και πιο ευάλωτου στόχου για να καλυφθεί μια προηγούμενη αποτυχία αποκαλύπτει μια επικίνδυνη λογική επίδειξης δύναμης, όπου οι ανθρώπινες συνέπειες περνούν σε δεύτερη μοίρα.
Αν αυτή η ανάγνωση επιβεβαιωθεί, τότε η πιθανή επέμβαση στην Κούβα δεν θα αποτελεί απλώς ένα ακόμη επεισόδιο αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής, αλλά ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα του πώς οι γεωπολιτικές ήττες μπορούν να οδηγήσουν σε νέες, ακόμη πιο επικίνδυνες συγκρούσεις.

Από την ήττα στην επιθετικότητα

Η επιλογή ενός τέτοιου στόχου δεν είναι τυχαία.
Σε αντίθεση με το Ιράν, η Κούβα δεν διαθέτει την ίδια περιφερειακή επιρροή, ούτε ένα δίκτυο συμμάχων που θα μπορούσε να κλιμακώσει τη σύγκρουση σε ευρύτερο επίπεδο.
Αυτό δημιουργεί την ψευδαίσθηση ενός «ασφαλούς πολέμου» — μιας στρατιωτικής επιχείρησης χαμηλού ρίσκου αλλά υψηλής συμβολικής αξίας.
Μια επιτυχία στην Κούβα θα μπορούσε να παρουσιαστεί εσωτερικά ως απόδειξη ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες παραμένουν κυρίαρχη δύναμη.
Σε μια προεκλογική περίοδο, αυτό αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία, καθώς η εξωτερική πολιτική μετατρέπεται σε εργαλείο εσωτερικής πολιτικής νομιμοποίησης.
Ωστόσο, αυτή η στρατηγική αποκαλύπτει κάτι βαθύτερο: μια μετάβαση από την αποτυχία στην επιθετικότητα.
Αντί για αναστοχασμό και αναπροσαρμογή, η αποτυχία στο Ιράν φαίνεται να οδηγεί σε μια προσπάθεια αντιστάθμισης μέσω νέας σύγκρουσης.
Αυτό δεν είναι απλώς πολιτικά προβληματικό — είναι και εξαιρετικά επικίνδυνο.
Η αναζήτηση «εύκολων νικών» συχνά οδηγεί σε υποτίμηση των συνεπειών.
Η ιστορία των αμερικανικών επεμβάσεων δείχνει ότι ακόμη και οι φαινομενικά απλές επιχειρήσεις μπορούν να εξελιχθούν σε μακροχρόνιες κρίσεις.

Ο ρόλος της εικόνας και της επικοινωνίας

Στη σύγχρονη γεωπολιτική, η εικόνα έχει σχεδόν την ίδια σημασία με την πραγματικότητα.
Η διοίκηση του Donald Trump έχει επανειλημμένα δείξει ότι δίνει προτεραιότητα στη διαμόρφωση εντυπώσεων.
Μια στρατιωτική επιχείρηση στην Κούβα θα μπορούσε να παρουσιαστεί ως «αποφασιστική δράση», ανεξάρτητα από το πραγματικό της κόστος.
Αυτό ενισχύει την άποψη ότι η πιθανή επέμβαση δεν σχετίζεται τόσο με τη στρατηγική αναγκαιότητα όσο με την ανάγκη ελέγχου της πολιτικής αφήγησης — τόσο στο εσωτερικό όσο και διεθνώς.
Αν η Κούβα μετατραπεί σε πεδίο «αποκατάστασης γοήτρου», τότε δημιουργείται ένα επικίνδυνο προηγούμενο: ότι οι γεωπολιτικές ήττες μπορούν να «διορθώνονται» μέσω νέων στρατιωτικών περιπετειών σε πιο αδύναμους στόχους.
Μια τέτοια λογική δεν οδηγεί σε σταθερότητα, αλλά σε διαρκή αναπαραγωγή συγκρούσεων.
Και το τίμημα, όπως δείχνει η ιστορία, δεν το πληρώνουν οι κυβερνήσεις που λαμβάνουν τις αποφάσεις, αλλά οι λαοί που βρίσκονται στο επίκεντρο αυτών των επιλογών.
Στο τέλος, το ερώτημα δεν είναι αν μια τέτοια επέμβαση θα μπορούσε να επιτύχει στρατιωτικά.
Το πραγματικό ερώτημα είναι αν ένας κόσμος όπου οι μεγάλες δυνάμεις επιχειρούν να αποκαθιστούν το κύρος τους μέσω πολέμων μπορεί ποτέ να είναι σταθερός ή ασφαλής.

www.bankingnews.gr