Μετά το Ιράν, το Ισραήλ ανοίγει «φάκελο» Τουρκία...

 Η γεωπολιτική σκακιέρα στην Ανατολική Μεσόγειο φλέγεται και η Αθήνα δεν μπορεί πλέον να εθελοτυφλεί μπροστά σε μια σύγκρουση που πλησιάζει με ταχύτητα τσουνάμι.
Τα πράγματα είναι σοβαρά. Το Ισραήλ, έχοντας ολοκληρώσει την «πρόβα» με το Ιράν, έχει ήδη ενεργοποιήσει τον επιχειρησιακό

φάκελο «Τουρκία», μετατρέποντας τη ρητορική αντιπαράθεση σε μια στρατηγική εξουδετέρωσης της Άγκυρας που δεν έχει προηγούμενο.
Αυτό που διακυβεύεται δεν είναι απλώς μια διπλωματική κρίση, αλλά μια δομική αναδιάταξη ισχύος στην οποία η Ελλάδα και η Κύπρος βρίσκονται στο επίκεντρο.
Οι Έλληνες πρέπει να ξέρουν: Η χώρα μας δεν είναι απλός θεατής.
Η ένταξη της Ελλάδας σε αυτή την πολεμική αρχιτεκτονική την καθιστά μέρος μιας εξίσωσης που η Τουρκία θεωρεί υπαρξιακή απειλή.
Το «επιχειρησιακό παράθυρο» κλείνει και οι εξελίξεις που ακολουθούν θα καθορίσουν την επιβίωση του ελληνισμού στην περιοχή για τις επόμενες δεκαετίες.
Μπορεί να χυθεί… αίμα, ελληνικό αίμα.

Πέπλο ανησυχίας

Πυκνό πέπλο ανησυχίας απλώνεται πάνω από τη Μέση Ανατολή και την Ανατολική Μεσόγειο, καθώς οι εξελίξεις γύρω από τη στρατιωτική συνεργασία Ισραήλ – Ελλάδας – Κύπρου και η ολοένα πιο επιθετική στάση της Άγκυρας δημιουργούν ένα εκρηκτικό σκηνικό με απρόβλεπτες συνέπειες.
Σύμφωνα με τον υπουργό Εξωτερικών της Τουρκίας, Hakan Fidan, οι μουσουλμανικές χώρες της περιοχής παρακολουθούν με δυσφορία τη διαρκώς ενισχυόμενη στρατιωτική σύμπραξη μεταξύ Ισραήλ, Ελλάδας και Κύπρου.
Όπως υποστήριξε, η ένταξη της Ελλάδας σε αυτό το σχήμα, παρά το γεγονός ότι αποτελεί μέλος του ΝΑΤΟ, εγείρει εύλογα ερωτήματα και καχυποψία.
Μιλώντας στο Φόρουμ Διπλωματίας της Αττάλειας, ο Fidan ήταν σαφής: «Κανείς δεν μας έχει διαβεβαιώσει ότι αυτή η πρωτοβουλία δεν στρέφεται εναντίον μας».
Μάλιστα, παρέπεμψε σε δηλώσεις του Ισραηλινού πρωθυπουργού Benjamin Netanyahu, ο οποίος, κατά τη διάρκεια τριμερούς συνόδου με την Ελλάδα και την Κύπρο, είχε στείλει αιχμηρό μήνυμα προς την Άγκυρα, προειδοποιώντας όσους «φαντασιώνονται αυτοκρατορίες» να εγκαταλείψουν τέτοιες σκέψεις.
Η τριμερής συνεργασία, που οικοδομείται από τις αρχές της δεκαετίας του 2010, περιλαμβάνει κοινές στρατιωτικές ασκήσεις, ανταλλαγή πληροφοριών και στενή αμυντική συνεργασία.
Για την Άγκυρα, όμως, πρόκειται για κάτι πολύ πιο σκοτεινό: μια στρατηγική «περικύκλωσης» από τον Νότο, που, όπως προειδοποίησε ο Fidan, «οδηγεί σε πόλεμο».
Η Αθήνα, φυσικά, απορρίπτει κατηγορηματικά τις αιτιάσεις, επιμένοντας ότι η συνεργασία έχει καθαρά ειρηνικό χαρακτήρα.
Ωστόσο, ο Τούρκος ΥΠΕΞ επανέρχεται: «Η εικόνα είναι ξεκάθαρη. Δεν υπάρχει άλλη χώρα στην Ευρώπη που να έχει προχωρήσει σε τέτοια στρατιωτική σύμπραξη».
Παράλληλα, η Τουρκία επιχειρεί να οικοδομήσει το δικό της περιφερειακό δίκτυο διαλόγου με χώρες όπως η Σαουδική Αραβία, η Αίγυπτος και το Πακιστάν, επιχειρώντας να εμφανιστεί ως δύναμη σταθερότητας.
Όμως η ρητορική του Fidan είναι αποκαλυπτική: κατηγορεί ευθέως το Ισραήλ ότι συγκροτεί στρατιωτικό μέτωπο «εναντίον των μουσουλμανικών χωρών».
Την ίδια στιγμή, στο παρασκήνιο επικρατεί νευρικότητα.
Διαρροές περί δημιουργίας κοινής στρατιωτικής ταξιαρχίας Ισραήλ – Ελλάδας – Κύπρου προκάλεσαν έντονη ανησυχία στη Λευκωσία, αν και διαψεύστηκαν τόσο από τον Κύπριο υπουργό Άμυνας Βασίλη Πάλμα όσο και από Έλληνες αξιωματούχους.

Κλιμάκωση χωρίς επιστροφή

Η ένταση, όμως, δεν περιορίζεται στη ρητορική. Σύμφωνα με τον αναλυτή Cinan Ciddi, η Τουρκία έχει ήδη περάσει σε ένα νέο, πιο επικίνδυνο επίπεδο αντιπαράθεσης με το Ισραήλ.
Η απόφαση δικαστηρίου της Κωνσταντινούπολης να ζητήσει την καταδίκη του Netanyahu και 34 Ισραηλινών αξιωματούχων, με ποινές που φτάνουν έως και τα 4.596 χρόνια, για «γενοκτονία» και «εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας» δεν αποτελεί νομική κίνηση, αλλά πολιτικό μήνυμα υψηλής έντασης.
Υπό τον Πρόεδρο Recep Tayyip Erdogan, η Άγκυρα ακολουθεί μια στρατηγική που, σύμφωνα με τον Ciddi, δεν είναι συγκυριακή.
Οι ρίζες της φτάνουν πίσω στο 2008, όταν άρχισε η συστηματική αποδόμηση των σχέσεων με το Ισραήλ.
Η σύγκρουση κορυφώθηκε το 2009 στο Νταβός, όταν ο Erdogan επιτέθηκε λεκτικά στον τότε Πρόεδρο του Ισραήλ Shimon Peres.
Έκτοτε, η σχέση μετατράπηκε σε ανοιχτή εχθρότητα.
Η στήριξη της Τουρκίας προς τη Hamas, η εμπλοκή της σε συγκρούσεις όπως στη Συρία και η ευθυγράμμισή της με ισλαμιστικά κινήματα συνθέτουν μια στρατηγική που, κατά τον Ciddi, δεν στοχεύει στην ειρήνη αλλά στην ενίσχυση της αντιπαράθεσης.
Μετά τις επιθέσεις της 7ης Οκτωβρίου, η ρητορική της Άγκυρας έγινε ακόμη πιο επιθετική. Μέσα ενημέρωσης που πρόσκεινται στην κυβέρνηση προωθούν ακόμη και σενάρια εξάλειψης του Ισραήλ, ενώ το τουρκικό ΥΠΕΞ έφτασε στο σημείο να συγκρίνει τον Netanyahu με τον Hitler.
Η κατάσταση αποκτά ακόμη πιο ανησυχητική διάσταση με τις δηλώσεις Erdogan το 2024, όταν άφησε να εννοηθεί ότι η Τουρκία θα μπορούσε να αναλάβει στρατιωτική δράση κατά του Ισραήλ – όπως έκανε στη Λιβύη και στο Nagorno-Karabakh.
Παράλληλα, η ανάπτυξη βαλλιστικών πυραύλων όπως οι Tayfun και Bora, με εμβέλεια έως και 3.000 χιλιόμετρα, μετατρέπει την Ανατολική Μεσόγειο σε πεδίο στρατηγικής αντιπαράθεσης μεγάλης κλίμακας.

«Το Ιράν ήταν η πρόβα. Ο τουρκικός φάκελος έχει ανοίξει»

Εντύπωση ωστόσο προκαλεί άρθρο του γνωστού ισραηλινού αναλυτή στην εφημερίδα Shay Gal…
Το Ιράν λειτούργησε ως πρόβα.
Ο τουρκικός φάκελος έχει ήδη ανοίξει και, σύμφωνα με τον Shay Gal, βρίσκεται πλέον σε επιχειρησιακή φάση.
Και όπως φαίνεται από το άρθρο, δεν πρόκειται για μια αποσπασματική απειλή, αλλά για μια συνεκτική αρχιτεκτονική που περιλαμβάνει τον πυρηνικό σταθμό στο Akkuyu, τα αναπτυσσόμενα πυραυλικά συστήματα, τις υποδομές εκτόξευσης, τη στρατιωτική παρουσία στο βόρειο τμήμα της Κύπρου υπό τουρκική κατοχή, τη δραστηριότητα στη Σομαλία, καθώς και τη στήριξη προς τη Hamas μέσω καταφυγίου και χρηματοδότησης.
Σε αυτά προστίθενται η ενισχυμένη αμυντική βιομηχανία και μια πολιτική ηγεσία που κανονικοποιεί την κλιμάκωση, ευθυγραμμίζοντας θεσμούς και στρατηγική.
Το κρίσιμο στοιχείο δεν είναι τα επιμέρους μέρη, αλλά η ενσωμάτωσή τους σε ένα ενιαίο σύστημα.
Ο ισραηλινός σχεδιασμός φαίνεται να ακολουθεί τη λογική της εκτέλεσης.
Οι μέθοδοι που εφαρμόστηκαν στον ιρανικό φάκελο, με επιχειρήσεις κατά πυρηνικών υποδομών και δικτύων τρομοκρατικής διοίκησης, έχουν ήδη ενεργοποιηθεί σε πολλαπλά θέατρα, συμπεριλαμβανομένων ενεργειών κατά στελεχών της Hamas στο Κατάρ το φθινόπωρο του 2025.
Το ίδιο επιχειρησιακό υπόδειγμα μεταφέρεται πλέον και στον τουρκικό φάκελο, όπου η ρητορική, τα προηγούμενα και ο χρονισμός του Erdogan ενσωματώνονται ως κρίσιμες μεταβλητές.
Ιδιαίτερο βάρος αποκτά ο πυρηνικός σταθμός Akkuyu.
Πρόκειται για την πρώτη πυρηνική εγκατάσταση της Τουρκίας, κατασκευασμένη και ελεγχόμενη από τη ρωσική Rosatom, με τέσσερις μονάδες VVER-1200 που προορίζονται να καλύψουν περίπου το ένα δέκατο των ενεργειακών αναγκών της χώρας.
Η εξάρτηση από ρωσική τεχνολογία, καύσιμα και διαδικασίες αποξήλωσης δημιουργεί μια δομική ευαλωτότητα, ενώ η επιδίωξη του Erdogan για εγχώριο εμπλουτισμό καυσίμου σηματοδοτεί μετάβαση σε μεγαλύτερη αυτονομία και ταυτόχρονα σε αυξημένο στρατηγικό ρίσκο.
Το ισραηλινό δόγμα δείχνει ότι τέτοιες υποδομές δεν χρειάζεται να πληγούν άμεσα για να καταστούν ανενεργές.
Μέσω ρυθμιστικής πίεσης, περιορισμών στην εφοδιαστική αλυσίδα και πολιτικο-οικονομικών κυρώσεων, ένα πρόγραμμα μπορεί να καθυστερήσει, να αποδυναμωθεί και τελικά να καταστεί βάρος.
Οι κυβερνοεπιχειρήσεις, όπως εκείνες που συνδέθηκαν με τα εργαλεία Stuxnet, Flame και Duqu, κατέδειξαν ότι η υποβάθμιση μπορεί να επιτευχθεί σε επίπεδο συστήματος, χωρίς ανοιχτή στρατιωτική σύγκρουση.
Το διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο θέτει υψηλό όριο για την προσβολή πυρηνικών εγκαταστάσεων, ιδίως όταν υπάρχει κίνδυνος για αμάχους.
Ωστόσο, η στρατιωτικοποίηση μιας τέτοιας υποδομής μπορεί να άρει αυτή την προστασία, εφόσον πληρούνται συγκεκριμένα κριτήρια: άμεση στρατιωτική χρήση, πρόκληση ζημιών και αποτυχία μη κινητικών μέτρων.
Σε αυτή την περίπτωση, η εξουδετέρωση ξεκινά με διακοπή λειτουργίας, ροής και διασύνδεσης.
Το Akkuyu δεν εντάσσεται στον μηχανισμό συλλογικής άμυνας του Άρθρου 5 του ΝΑΤΟ.
Αντιθέτως, θεωρείται δομική ευαλωτότητα εντός της συμμαχίας.
Εάν η λειτουργία του μετατοπιστεί προς επιχειρησιακή υποστήριξη, μια ενέργεια εναντίον του μπορεί να θεωρηθεί αντίδραση και όχι επίθεση.
Δεδομένου ότι η ενεργοποίηση του Άρθρου 5 απαιτεί συναίνεση, μια τέτοια συναίνεση καθίσταται δύσκολη όταν η εγκατάσταση συμβάλλει σε αρχιτεκτονική απειλής.
Παράλληλα, η ανάπτυξη βαλλιστικών συστημάτων από την Τουρκία εντείνει τις ανησυχίες, λέει ο Shay Gal.
Με πυραύλους όπως ο Bora, ο Tayfun και η υπό ανάπτυξη γραμμή Cenk, η Άγκυρα επεκτείνει την εμβέλεια από τα 1.000 έως τα 3.000 χιλιόμετρα, αξιοποιώντας ακόμη και διαδρόμους δοκιμών στον Ινδικό Ωκεανό μέσω της παρουσίας της στη Σομαλία.
Οι δυνατότητες αυτές, σε συνδυασμό με τη διαστημική της δραστηριότητα, συγκροτούν ένα ενιαίο τεχνολογικό υπόβαθρο που συνδέει εκτοξευτικά οχήματα και βαλλιστικούς πυραύλους.
Η γεωγραφία διαμορφώνει ένα ενιαίο επιχειρησιακό τόξο από την Ανατολία έως το Κέρας της Αφρικής, με κομβικά σημεία το βόρειο τμήμα της Κύπρου και τη Σομαλία. Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσεται και το σχέδιο «Οργή του Ποσειδώνα», το οποίο προβλέπει, υπό συγκεκριμένες συνθήκες, συντονισμένη στρατιωτική δράση για την απομάκρυνση των τουρκικών δυνάμεων από το βόρειο τμήμα της Κύπρου και την αποκατάσταση της αναγνωρισμένης κυριαρχίας.
Το κρίσιμο όριο δεν καθορίζεται από τη ρητορική, αλλά από τη συμπεριφορά.
Η φιλοξενία και χρηματοδότηση της Hamas από την Τουρκία δημιουργεί, υπό το διεθνές δίκαιο, συνθήκες ευθύνης.
Εάν ένα κράτος επιτρέπει τη χρήση του εδάφους του για ένοπλες επιχειρήσεις και δεν παρεμβαίνει, η αρχή της αυτοάμυνας επεκτείνεται, επιτρέποντας την εξουδετέρωση στόχων εντός της επικράτειάς του.
Σε αυτό το πλαίσιο, το Άρθρο 5 του ΝΑΤΟ μετατρέπεται από ασπίδα σε σημείο κρίσης, σύμφωνα με τον Shay Gal.
Η έλλειψη συναίνεσης μπορεί να οδηγήσει σε διάσπαση της συμμαχίας, ιδιαίτερα εάν η κατάσταση πλαισιωθεί ως απομάκρυνση κατοχικής δύναμης από έδαφος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, βάσει του Άρθρου 42(7) της Συνθήκης της ΕΕ.
Στην Ιερουσαλήμ, η πραγματικότητα αυτή φαίνεται να είναι πλήρως κατανοητή.
Το Ισραήλ δεν επιδιώκει πόλεμο με την Τουρκία, αλλά προετοιμάζεται για αυτόν.
Η εμπειρία από το Ιράν λειτουργεί ως πρότυπο: πολυεπίπεδη άμυνα, στοχευμένες επιχειρήσεις κάτω από το όριο της πλήρους κλιμάκωσης και αξιοποίηση του νομικού πλαισίου.
Όπως συνοψίζει ο Shay Gal: «Το τεχνικό πρόβλημα είναι επιλύσιμο. Το πολιτικό πρόβλημα είναι διαχειρίσιμο. Το νομικό πρόβλημα είναι εφαρμόσιμο. Το επιχειρησιακό παράθυρο κλείνει».
Μένει να πούμε το εξής: Τα πράγματα είναι σοβαρά...

Chevalier Noir
www.bankingnews.gr