Οι ΗΠΑ καίγονται να απεμπλακούν από τον πόλεμο στο Ιράν με κάλπικη νίκη...

 Σε μια δραματική επίδειξη στρατιωτικής ισχύος και στρατηγικής επιτακτικότητας, οι ΗΠΑ, μαζί με τον περιφερειακό τους σύμμαχο Ισραήλ, έχουν αυξήσει ταχύτατα τις επιχειρήσεις κατά του Ιράν υποδεικνύοντας τόσο μια αποφασιστική προσέγγιση για την

εξουδετέρωση των δυνατοτήτων της Τεχεράνης όσο και μια αδιαμφισβήτητη επιθυμία για ταχεία ολοκλήρωση της σύγκρουσης.
Οι δηλώσεις του υπουργού Άμυνας των ΗΠΑ Pete Hegseth στο Πεντάγωνο τόνισαν την απόλυτη αεροπορική υπεροχή των ΗΠΑ και του Ισραήλ, σημειώνοντας πως οι επιχειρήσεις—με κωδικούς «Επική Οργή» και «Βρυχηθμός Λιονταριού» —σηματοδοτούν μια πρωτοφανή φάση στον έλεγχο του εναέριου χώρου και των στρατιωτικών υποδομών του Ιράν.
Κατά τη διάρκεια της ενημέρωσης της Τετάρτης (4/3/2026), ο Hegseth ανακοίνωσε ότι εντός μιας εβδομάδας, οι αεροπορίες των ΗΠΑ (USAF) και το Ισραήλ (IDF) θα επιτύχουν πλήρη «ανεξέλεγκτο» έλεγχο του ιρανικού εναέριου χώρου.
«Σε λιγότερο από μια εβδομάδα, οι δύο πιο ισχυρές αεροπορίες του κόσμου θα έχουν πλήρη έλεγχο του ιρανικού ουρανού», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Αυτή η κυριαρχία δεν είναι απλώς συμβολική, αλλά και επιχειρησιακά κρίσιμη: επιτρέπει συνεχή επιτήρηση και στοχευμένες επιθέσεις κατά των πυραυλικών εγκαταστάσεων, των αμυντικών βιομηχανικών υποδομών και της ηγεσίας του Ιράν.

Pete Hegseth

Αντιστροφή της πραγματικότητας

Οι Ηνωμένες Πολιτείες κερδίζουν ξεκάθαρα τη σύγκρουση με το Ιράν, τόνισε. «Σήμερα, σας απευθύνομαι με μια κατηγορηματική δήλωση σχετικά με την επιχείρηση Επική Οργή .Η Αμερική νικά. Αποφασιστικά, καταλυτικά και ανελέητα, σημείωσε.
Ο Hegseth περιέγραψε την εκστρατεία ως ασταμάτητη και συνεχή: «Θα πετάμε όλη μέρα, όλη νύχτα, εντοπίζοντας, στοχεύοντας και εξουδετερώνοντας τους πυραύλους και την αμυντική βιομηχανία του ιρανικού στρατού, βρίσκοντας και εξουδετερώνοντας τους ηγέτες τους και τους στρατιωτικούς τους επικεφαλής».
Από τα βομβαρδιστικά stealth B-2 έως τα B-52 και B-1, τα drones Predator και τα μαχητικά αεροσκάφη, οι συνδυασμένες δυνατότητες ΗΠΑ και Ισραήλ έχουν στόχο να κατακλύσουν το πεδίο μάχης με συντριπτική ισχύ πυρός.

Ο ίδιος περιέγραψε μια κατάσταση σχεδόν απόλυτης στρατιωτικής κυριαρχίας στον ουρανό του Ιράν μιλώντας για «ανεξέλεγκτο έλεγχο του εναέριου χώρου», για συνεχή πλήγματα κατά της ιρανικής στρατιωτικής υποδομής.
Ωστόσο, πίσω από την επιθετική ρητορική και τη δραματική περιγραφή της στρατιωτικής υπεροχής, διακρίνεται μια διαφορετική πραγματικότητα: η έντονη ανάγκη της Ουάσινγκτον να τερματίσει γρήγορα τη σύγκρουση, να κηρύξει μια μορφή νίκης και να αποχωρήσει από έναν πόλεμο που δείχνει να γίνεται όλο και πιο δύσκολο να ελεγχθεί.
Η ένταση των δηλώσεων του Hegseth, η επιμονή στη στρατιωτική υπεροχή και η ανάγκη να παρουσιαστεί μια εικόνα ολοκληρωτικής επιτυχίας αποκαλύπτουν περισσότερο την πολιτική ανάγκη της κυβέρνησης του Donald Trump να αποδείξει ότι πέτυχε τους στόχους της παρά μια πραγματικά ξεκάθαρη στρατηγική επικράτηση στο πεδίο.


Οι ΗΠΑ θέλουν να απεμπλακούν

Η επείγουσα επιδίωξη των ΗΠΑ να ολοκληρώσουν τον πόλεμο αντικατοπτρίζεται στην έμφαση του Hegseth στην ταχεία εξασθένιση των στρατιωτικών δυνατοτήτων του Ιράν.
Οι ΗΠΑ και το Ισραήλ πολεμούν ενάντια στο χρόνο και στο στρατηγικό ρίσκο: μια παρατεταμένη σύγκρουση θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο τους περιφερειακούς συμμάχους, να διαταράξει τις ροές πετρελαίου και να δώσει στο Ιράν ευκαιρίες προσαρμογής.
Οι ΗΠΑ δεν έχουν επιτύχει κανένα από τους βασικούς τους στόχους και διακρίνουν τον κίνδυνο εμπλοκής σε μία απρόβλεπτη και ανεξέλεγκτη σύγκρουση με επιχειρησιακές και πολιτικές συνέπειες για τις ίδιες.
Ούτε αλλαγή καθεστώτος, ούτε αποστρατιωτικοποίηση, ούτε έλεγχο έχουν επιτύχει στο Ιράν.
Αντιθέτως έχουν σημαντικές απώλειες σε ανθρώπινο δυναμικό και στρατιωτικά μέσα.
Το αεροπλανοφόρο Ford αποχώρησε από την περιοχή μετά τα ιρανικά πλήγματα ενώ έχασαν άλλα υπερπολύτιμα 2 συστήματα αεράμυνας THAAD.
Εξάλλου πηγή του υπουργείου Πληροφοριών του Ιράν ανέφερε στο Tasnim ότι το δημοσίευμα των New York Times σχετικά με τη φερόμενη προθυμία των ιρανικών υπηρεσιών πληροφοριών να διαπραγματευτούν με τη CIA είναι απολύτως ψευδές.
Η πηγή χαρακτήρισε το δημοσίευμα ως ψυχολογική επιχείρηση πολέμου, υπογραμμίζοντας ότι το Ιράν δεν αμφιβάλλει για την τιμωρία των εχθρών του.
Παράλληλα, το γεγονός αυτό αποτυπώνει, σύμφωνα με την ίδια, τη μεγαλύτερη αίσθηση απογοήτευσης των Αμερικανών στο πεδίο των στρατιωτικών επιχειρήσεων.
Το περιστατικό δείχνει τη σημασία της κριτικής προσέγγισης των ειδήσεων σε περιόδους πολέμου και τις προσπάθειες παραπληροφόρησης που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για ψυχολογικό πόλεμο.

Όταν η υπερβολική αυτοπεποίθηση κρύβει πολιτική πίεση

Παρά την εικόνα απόλυτης κυριαρχίας που επιχειρεί να προβάλλει η Ουάσιγκτον, η πραγματικότητα της σύγκρουσης δείχνει πιο σύνθετη.
Η ίδια η ομιλία του Hegseth αποκαλύπτει στοιχεία που υποδηλώνουν ότι ο πόλεμος δεν εξελίσσεται τόσο εύκολα όσο παρουσιάζεται.
Πρώτον, παραδέχθηκε ότι ιρανικοί πύραυλοι κατάφεραν να πλήξουν στόχους, προκαλώντας τον θάνατο Αμερικανών στρατιωτών.
Παρά την ισχυρή αντιαεροπορική άμυνα, ορισμένα πλήγματα πέρασαν.
Δεύτερον, ο ίδιος αναγνώρισε ότι το Ιράν εξακολουθεί να έχει τη δυνατότητα να εκτοξεύει πυραύλους και drones κατά πολιτικών στόχων, καθώς και να ενεργοποιεί δίκτυα συμμάχων και παραστρατιωτικών οργανώσεων στη Μέση Ανατολή.
Αυτό σημαίνει ότι, παρά τις αεροπορικές επιδρομές, η στρατιωτική ικανότητα του Ιράν δεν έχει καταρρεύσει.
Τρίτον, η ανάγκη να διαβεβαιωθεί ότι οι ΗΠΑ «μπορούν να συνεχίσουν τον πόλεμο όσο χρειαστεί» αποτελεί από μόνη της ένδειξη ότι στο εσωτερικό της αμερικανικής πολιτικής σκηνής υπάρχουν σοβαρές ανησυχίες για το πόσο μπορεί να διαρκέσει αυτή η σύγκρουση.

Η θαλάσσια διάσταση του πολέμου

Η πραγματική στρατηγική δυσκολία για τις ΗΠΑ εμφανίζεται στον Περσικό Κόλπο και στα Στενά του Hormuz, ένα από τα σημαντικότερα ενεργειακά περάσματα στον κόσμο.

Το στενό αυτό διαχειρίζεται περίπου:

• το ένα τρίτο του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου πετρελαίου
• το ένα πέμπτο των εξαγωγών LNG

Μετά τις αμερικανικές και ισραηλινές επιθέσεις, το Ιράν απάντησε στοχεύοντας δεξαμενόπλοια και ενεργειακές υποδομές στην περιοχή.
Τουλάχιστον έξι δεξαμενόπλοια έχουν δεχθεί επιθέσεις, ενώ η ναυσιπλοΐα έχει σχεδόν παγώσει.
Η Τεχεράνη έχει προειδοποιήσει εμπορικά πλοία να αποφεύγουν τη διέλευση από το στενό, ενώ επιθέσεις έχουν καταγραφεί κοντά σε λιμάνια του Ομάν, του Κατάρ και της Σαουδικής Αραβίας.
Η κατάσταση θυμίζει έντονα τον λεγόμενο «Πόλεμο των Τάνκερ» της δεκαετίας του 1980, όταν το Ιράν και το Ιράκ επιτίθεντο σε δεξαμενόπλοια στον Περσικό Κόλπο.

Το σχέδιο Trump για συνοδεία δεξαμενόπλοιων

Μπροστά σε αυτή την κρίση, ο Trump ανακοίνωσε ότι το Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ θα μπορούσε να συνοδεύει εμπορικά δεξαμενόπλοια με εγγυήσεις μέσα από τα Στενά του Hormuz.
Ωστόσο, στρατιωτικοί αναλυτές αντιμετώπισαν το σχέδιο με έντονο σκεπτικισμό.
Η Helima Croft, πρώην αναλύτρια της CIA έκανε λόγο για μία γενική ιδέα παρά ένα έτοιμο επιχειρησιακό σχέδιο.
Ο Joshua Tallis από το Center for Naval Analyses εκτίμησε ότι το Πολεμικό Ναυτικό δεν θα μπορούσε να προστατεύσει εμπορικά πλοία τουλάχιστον για τις επόμενες επτά έως δέκα ημέρες.
Ο Mark Montgomery, πρώην διοικητής αμερικανικής ομάδας κρούσης αεροπλανοφόρου, υπολόγισε ότι θα χρειάζονταν έως και δύο εβδομάδες για να δημιουργηθούν οι κατάλληλες συνθήκες.
Και αυτό με ένα σημαντικό κόστος: η προστασία των δεξαμενόπλοιων θα περιόριζε τον αριθμό των αεροπορικών επιθέσεων κατά του Ιράν.


Η στρατηγική του Ιράν στη θάλασσα

Το Ιράν δεν χρειάζεται να κλείσει πλήρως τα Στενά του Hormuz για να δημιουργήσει κρίση.
Αρκεί να καταστήσει τον πλου επικίνδυνο.
Η ιρανική στρατηγική περιλαμβάνει ταχύπλοα σκάφη με ρουκέτες, drones, μη επανδρωμένα επιφανειακά σκάφη, πυραύλους κατά πλοίων C-802, νάρκες και μικρά υποβρύχια ρωσικής και βορειοκορεατικής προέλευσης
Σύμφωνα με τον Jim Lamson, πρώην αναλυτή της CIA, το Ιράν διαθέτει χιλιάδες πυραύλους κατά πλοίων και εκατοντάδες εκτοξευτές.
Ακόμη και λίγες νάρκες θα μπορούσαν να παραλύσουν την κυκλοφορία.
Η ναρκοθέτηση μάλιστα μπορεί να γίνει με απλά εμπορικά πλοιάρια, γνωστά ως dhows, κάτι που καθιστά δύσκολο τον εντοπισμό της.

Η ενεργειακή πίεση

Η ένταση στον Περσικό Κόλπο έχει ήδη επηρεάσει τις αγορές.
Τα ναύλα για δεξαμενόπλοια έχουν εκτοξευθεί, ενώ οι ασφαλιστικές εταιρείες στο Λονδίνο αύξησαν δραματικά τις τιμές ασφάλισης.
Η ζώνη υψηλού κινδύνου επεκτάθηκε ώστε να περιλαμβάνει Μπαχρέιν, Τζιμπουτί, Κουβέιτ, Ομάν και Κατάρ.
Το κόστος μεταφοράς πετρελαίου από τον Περσικό Κόλπο έχει ήδη διπλασιαστεί σε ορισμένες περιπτώσεις.

Ο εφιάλτης μίας μακράς σύγκρουσης

Για τις ΗΠΑ, το μεγαλύτερο πρόβλημα δεν είναι η στρατιωτική σύγκρουση καθαυτή, αλλά η διάρκεια της.
Η αμερικανική στρατηγική βασίζεται σε γρήγορες, συντριπτικές επιχειρήσεις — κάτι που συνέβη στον πόλεμο του Ιράκ το 2003 με την επιχείρηση Σοκ και Δέος.
Αλλά το Ιράν είναι μια εντελώς διαφορετική περίπτωση.
Είναι γεωγραφικά τεράστιο, στρατιωτικά αποκεντρωμένο και με πολλαπλά δίκτυα συμμάχων στη Μέση Ανατολή
Ακόμη και αν η αεροπορία του έχει υποστεί ζημιές, το Ιράν μπορεί να συνεχίσει να προκαλεί ασύμμετρη πίεση.

Η ανάγκη για γρήγορη «νίκη»

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, οι δηλώσεις του Hegseth αποκτούν διαφορετική σημασία.
Η έντονη ρητορική περί «απόλυτης κυριαρχίας», «ιστορικών αποτελεσμάτων» και «καταστροφής του εχθρού» φαίνεται να εξυπηρετεί έναν πολιτικό στόχο: να δημιουργηθεί η εντύπωση ότι οι στρατιωτικοί στόχοι έχουν ήδη επιτευχθεί.
Αν η Ουάσιγκτον καταφέρει να παρουσιάσει ότι η ιρανική πυραυλική υποδομή έχει πληγεί, η ηγεσία έχει αποδυναμωθεί, το πυρηνικό πρόγραμμα έχει καθυστερήσει τότε μπορεί να κηρύξει επιτυχία και να μειώσει τη στρατιωτική παρουσία της.
Με άλλα λόγια, η αφήγηση της συντριπτικής νίκης μπορεί να λειτουργήσει ως πολιτικό εργαλείο απεμπλοκής.

Οι Αμερικανοί ζητούν πιεστικές και πειστικές εξηγήσεις από Trump για τους στόχους του πολέμου στο Ιράν

Σε αντίθεση με την εισβολή στο Ιράκ το 2003, όταν η κυβέρνηση προσπαθούσε εβδομάδες να πείσει το αμερικανικό κοινό για την ανάγκη στρατιωτικής δράσης –παρά τα αναληθή επιχειρήματα– η απόφαση του προέδρου Donald Trump να επιτεθεί στο Ιράν ανακοινώθηκε μονομερώς, χωρίς δημόσια συζήτηση, μέσω ενός προηχογραφημένου μηνύματος στις πρώτες πρωινές ώρες.
Η διαφορά είναι εμφανής: ενώ τότε υπήρχε μια προσπάθεια πειθούς και δημόσιας αντιπαράθεσης, σήμερα η αμερικανική κοινή γνώμη δεν έχει την ευκαιρία να ακούσει επιχειρήματα ή να συμμετάσχει σε διάλογο.
Οι ανακοινώσεις της διοίκησης επικεντρώνονται αποκλειστικά στους στρατιωτικούς στόχους, αλλά παραμένει ασαφές ποιο είναι το τελικό επιδιωκόμενο αποτέλεσμα και πότε η κυβέρνηση θεωρεί ότι οι στόχοι έχουν επιτευχθεί.
Αυτή η έλλειψη πληροφόρησης δημιουργεί κενό στην κατανόηση της στρατηγικής και των σκοπών της αμερικανικής δράσης κατά του Ιράν.

www.bankingnews.gr