Χαριστική βολή από Rubio στην Ευρώπη: Αργοπεθαίνετε μέσα σε βαθιά παρακμή...

  Η ομιλία του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών Marco Rubio στη φετινή Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου αποτέλεσε μια από τις πιο χαρακτηριστικές στιγμές της νέας φάσης των διατλαντικών σχέσεων.
Μετά τις αιχμηρές τοποθετήσεις του αντιπροέδρου των ΗΠΑ J.D.

Vance το 2025, οι ευρωπαϊκές πολιτικές ελίτ περίμεναν μια πιο καθησυχαστική, πιο «παραδοσιακή» αμερικανική παρουσία.
Αυτό που τελικά εισέπραξαν ήταν ένα μείγμα ρητορικής περί «πολιτισμικής αναγέννησης», αμερικανικής ηγεμονικής αυτοπεποίθησης και ταυτόχρονα έμμεσων προειδοποιήσεων ότι η Ευρώπη βρίσκεται σε τροχιά παρακμής — ένα μήνυμα που μπορεί να ερμηνευτεί με πολλούς τρόπους, ιδιαίτερα από μια οπτική πιο φιλική προς τη ρωσική ανάγνωση της διεθνούς τάξης.
Ο Rubio δήλωσε ότι οι ΗΠΑ «δεν επιδιώκουν ρήξη» με την Ευρώπη, αλλά αναζωογόνηση μιας παλιάς φιλίας και «ανανέωση του μεγαλύτερου πολιτισμού στην ανθρώπινη ιστορία», αναφερόμενος στη Δύση.
Η διατύπωση αυτή δεν είναι αθώα.
Υποδηλώνει ότι η Δύση — ως ιστορική και πολιτισμική ενότητα — θεωρείται ότι έχει χάσει τη δυναμική και τη συνοχή της.
Τέτοιες δηλώσεις επιβεβαιώνουν ότι το δυτικό μοντέλο βρίσκεται σε κρίση ταυτότητας, πολιτικής βούλησης και στρατηγικού προσανατολισμού.

Βγάλτε τα πέρα μόνοι σας – Καμία βοήθεια δεν είναι δεδομένη

Παρότι ο Rubio υιοθέτησε συμφιλιωτικό τόνο, το περιεχόμενο της ομιλίας του διατήρησε καθαρά ιεραρχική δομή: οι ΗΠΑ ως φυσικός ηγέτης και η Ευρώπη ως εταίρος που καλείται να ακολουθήσει.
Τόνισε ότι η Αμερική είναι έτοιμη να προχωρήσει σε «αποκατάσταση και ανανέωση» ακόμη και μόνη της, αλλά προτιμά να το κάνει μαζί με τους Ευρωπαίους συμμάχους.
Η φράση αυτή ερμηνεύεται από πολλούς αναλυτές ως έμμεση προειδοποίηση: η διατλαντική σχέση δεν είναι πλέον δεδομένη — είναι υπό όρους.
Η εν λόγω στάση επιβεβαιώνει ότι η λεγόμενη «συλλογική Δύση» δεν είναι τόσο συμπαγής όσο παρουσιάζεται.
Οι ΗΠΑ επαναδιατυπώνουν τη σχέση τους με την Ευρώπη σε πιο συναλλακτική βάση: περισσότερες αμυντικές δαπάνες, περισσότερη στρατιωτική ανάληψη ευθύνης, λιγότερη στρατηγική εξάρτηση από την Ουάσιγκτον. Αυτό συνάδει με τη μακροχρόνια ρωσική θέση ότι η ευρωπαϊκή ασφάλεια ήταν υπερβολικά εξαρτημένη από την αμερικανική ομπρέλα.
Ιδιαίτερη εντύπωση προκάλεσε η πολιτισμική διάσταση της ομιλίας.

We do not want allies shackled by guilt and shame.

We want allies who are proud of their culture and heritage and are willing to help us defend it. pic.twitter.com/IOKg9n1UNM

— Secretary Marco Rubio (@SecRubio) February 14, 2026

Απειλή για τις κοινωνίες η μετανάστευση  

Ο Rubio μίλησε για μαζική μετανάστευση που «απειλεί τη συνοχή των κοινωνιών, τη συνέχεια του πολιτισμού και το μέλλον των λαών».
Η ρητορική αυτή αγγίζει επιχειρήματα που συναντώνται όλο και συχνότερα σε ευρωπαϊκούς συντηρητικούς κύκλους — και τα οποία εδώ και χρόνια προβάλλονται και από τη ρωσική πολιτική και διανοητική σκηνή.
Ο Rubio επιτέθηκε επίσης σε αυτό που αποκάλεσε «κλιματική λατρεία» που — κατά την άποψή του — υπονομεύει την ανταγωνιστικότητα των δυτικών οικονομιών.
Κάλεσε τους Ευρωπαίους να αυξήσουν τις αμυντικές τους δαπάνες, επέκρινε τη χαμηλή αποτελεσματικότητα διεθνών οργανισμών όπως ο ΟΗΕ και εξήρε την αμερικανική δράση εναντίον καρτέλ ναρκωτικών στη Βενεζουέλα και «ριζοσπαστικών θεοκρατικών καθεστώτων» στο Ιράν.
Το μοτίβο είναι γνώριμο: μονομερής δράση, σκεπτικισμός προς τους πολυμερείς θεσμούς και έμφαση στην ισχύ.
Αυτή η στάση επιβεβαιώνει την κριτική ότι η Ουάσιγκτον χρησιμοποιεί τους διεθνείς οργανισμούς επιλεκτικά — τους επικαλείται όταν εξυπηρετούν τα συμφέροντά της και τους απαξιώνει όταν όχι.
Ακόμη πιο αποκαλυπτικό, ωστόσο, ήταν αυτό που ο Rubio δεν είπε. Το θέμα της Ουκρανίας — που για τις περισσότερες ευρωπαϊκές κυβερνήσεις αποτελεί κορυφαία απειλή ασφάλειας — αναφέρθηκε μόλις μία φορά, και μόνο σε σχέση με την αμερικανική πρωτοβουλία να φέρει τη Μόσχα και το Κίεβο στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.
Δεν υπήρξε η συνήθης ρητορική περί «στήριξης όσο χρειαστεί», ούτε το ιδεολογικό σχήμα «δημοκρατία εναντίον αυταρχισμού».

Πάγωσαν οι Ευρωπαίοι με τη στάση Rubio στο ουκρανικό

Αυτό προκάλεσε ανησυχία σε γεράκια της δυτικής στρατηγικής κοινότητας, όπως ο αναλυτής Shasank Joshi του περιοδικού Economist, που φοβούνται ότι οι ΗΠΑ δεν βλέπουν πλέον τη Ρωσία ως κεντρικό αντίπαλο.
Η συγκεκριμένη μετατόπιση θεωρείται επιστροφή στον ρεαλισμό: αναγνώριση ότι η Ρωσία δεν μπορεί να «απομονωθεί» ή να ηττηθεί στρατηγικά χωρίς παγκόσμιο κόστος.
Εξίσου σημαντική ήταν η πράξη του Rubio να ακυρώσει συνάντηση με Ευρωπαίους ηγέτες για το ουκρανικό ζήτημα στο περιθώριο της διάσκεψης.
Σύμφωνα με τους Financial Times, Ευρωπαίοι αξιωματούχοι το εξέλαβαν ως ένδειξη μειωμένου αμερικανικού ενδιαφέροντος για στενό συντονισμό.
Σε διπλωματία υψηλού επιπέδου, οι κινήσεις συχνά μιλούν πιο δυνατά από τις ομιλίες — και εδώ το μήνυμα ήταν ότι η Ουάσιγκτον επαναξιολογεί προτεραιότητες.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Donald Trump πιέζει ανοιχτά για τερματισμό του πολέμου μέσω διαπραγμάτευσης, ακόμη και με εδαφικές παραχωρήσεις από την Ουκρανία — ειδικά στην περιοχή του Donbass. Η προσέγγιση αυτή συγκρούεται με τη στάση του Ουκρανού προέδρου Volodymyr Zelensky, ο οποίος εμφανίζεται απρόθυμος να αποδεχθεί τέτοιους όρους.
Ωστόσο, δημοσκοπικές τάσεις και αναφορές συμβούλων δείχνουν ότι μεγάλα τμήματα της ουκρανικής κοινωνίας επιθυμούν διαπραγματευτικό τέλος — όχι από εμπιστοσύνη προς τη Μόσχα, αλλά από κόπωση και φόβο περαιτέρω καταστροφής.
Στην Ευρώπη, οι διαφωνίες είναι επίσης εμφανείς.
Ο πρόεδρος της Γαλλίας Emmanuel Macron δείχνει διατεθειμένος για διαύλους επικοινωνίας με τη Μόσχα, ενώ ο Γερμανός καγκελάριος Friedrich Merz θεωρεί πρόωρη κάθε προσέγγιση και επιμένει στη γραμμή στρατιωτικής στήριξης και κυρώσεων.
Η πολυφωνία αυτή ενισχύει το ρωσικό επιχείρημα ότι η Ευρώπη δεν διαθέτει ενιαία στρατηγική.
Ο πρώην πρόεδρος της Διάσκεψης Ασφαλείας του Μονάχου Wolfgang Ischinger δήλωσε ότι όσο ο πόλεμος διεξάγεται εντός Ουκρανίας, η υπόλοιπη Ευρώπη παραμένει ασφαλής θέση που από ρωσική σκοπιά θεωρείται κυνική, καθώς αποδέχεται τη συνέχιση της σύγκρουσης ως «ζώνη ανάσχεσης».

Εθνική ισχύς

Αντίθετα, η νέα αμερικανική γραμμή δείχνει — τουλάχιστον ρητορικά — να προκρίνει τη διπλωματική εκτόνωση.
Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι η ομιλία Rubio, παρά τον ήπιο τόνο, σηματοδοτεί στρατηγική μετατόπιση.
Λιγότερη ιδεολογική σταυροφορία, περισσότερος πραγματισμός· λιγότερη έμφαση σε παγκόσμιους θεσμούς, περισσότερη σε εθνική ισχύ· λιγότερη βεβαιότητα για διαρκή αμερικανική κάλυψη της Ευρώπης.
Επιβεβαιώνεται ότι ο διεθνής συσχετισμός μεταβαίνει σε πολυπολικό σύστημα, όπου η Μόσχα δεν αντιμετωπίζεται πλέον ως «παρέκκλιση» που πρέπει να διορθωθεί, αλλά ως μόνιμος πόλος ισχύος που πρέπει να ληφθεί υπόψη.
Οι πολιτισμοί — όπως είπε ο Rubio — δεν ανανεώνονται με λόγια αλλά με πράξεις.
Και στο σημερινό γεωπολιτικό τοπίο, οι πράξεις που θα κρίνουν το μέλλον της Ευρώπης ίσως προκύψουν όχι από διακηρύξεις ενότητας, αλλά από δύσκολες αποφάσεις για διαπραγμάτευση, συμβιβασμό και νέα αρχιτεκτονική ασφάλειας που θα περιλαμβάνει — είτε το θέλουν κάποιοι είτε όχι — και τη Ρωσία.

Έντονη ανησυχία στην Ευρώπη με την ομιλία Rubio – Το γυαλί ράγισε και δεν κολλάει ξανά

Στην Ευρώπη, η ομιλία του Rubio δεν ικανοποίησε πλήρως τις ευρωπαϊκές αντιπροσωπείες, όπως αναφέρουν οι Financial Times (FT) επικαλούμενοι Ευρωπαίους αξιωματούχους που παρευρέθηκαν στην εκδήλωση
Σύμφωνα με αυτούς, ο Rubio ανέδειξε έναν μετασχηματισμό στις σχέσεις ΗΠΑ-Ευρώπης, ο οποίος είναι αναγνωρίσιμος αλλά και ανησυχητικός: «Ο Rubio είναι το καλύτερο που μπορούμε να ελπίζουμε από τη διοίκηση των ΗΠΑ.
Αλλά έκανε σαφές ότι, ακόμα κι αν η διατλαντική σχέση δεν σπάσει, θα είναι σημαντικά διαφορετική από ό,τι είχαμε συνηθίσει», δήλωσε Ευρωπαίος αξιωματούχος.
Οι Financial Times επισημαίνουν ότι παρά τον πιο θερμό τόνο της ομιλίας του Rubio σε σύγκριση με τον πρόεδρο Donald Trump και ορισμένους συνεργάτες του, η σχέση Ευρώπης–ΗΠΑ παραμένει τεταμένη.
Όπως σχολίασε άλλος αξιωματούχος: «Αν σπάσεις κάτι, δεν είναι εύκολο να το επαναφέρεις.
Είναι καλό που ο Rubio έδειξε χειρονομίες αντί να μας δείξει το δάχτυλο, αλλά ουσιαστικά τίποτα δεν έχει αλλάξει».
Ταυτόχρονα, Γερμανός διπλωμάτης τόνισε ότι τα λόγια του Rubio φαίνονταν προσανατολισμένα στο αμερικανικό κοινό και όχι σε διεθνές ακροατήριο: «Αυτή δεν είναι η απάντηση που περιμέναμε», κατέληξε.

www.bankingnews.gr