Ο Γερμανός Καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς
απηύθυνε την Παρασκευή 13/02 έκκληση για μια ισχυρότερη Ευρώπη που θα
επανακαθορίσει τους δεσμούς της με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Ο Μερτς ζήτησε από την Ουάσιγκτον να «αποκαταστήσει και να
αναζωογονήσει την εμπιστοσύνη» σε μια επικίνδυνη νέα εποχή ανταγωνισμού των μεγάλων δυνάμεων, την ώρα που η παλαιά παγκόσμια τάξη καταρρέει.Στην ομιλία του για την έναρξη της Διάσκεψης Ασφαλείας του Μονάχου, ο Μερτς προειδοποίησε ότι οι ΗΠΑ δεν μπορούν να πορευτούν μόνες τους, τονίζοντας παράλληλα ότι η Ευρώπη οφείλει να ενισχύσει τη δική της άμυνα.
Μάλιστα, έκανε αναφορά σε εμπιστευτικές συνομιλίες με τη Γαλλία σχετικά με την πυρηνική αποτροπή.
Η ομιλία υπογράμμισε τον τρόπο με τον οποίο οι Ευρωπαίοι ηγέτες επιδιώκουν όλο και περισσότερο να χαράξουν μια ανεξάρτητη πορεία μετά από μια χρονιά άνευ προηγουμένου αναταραχών στις διατλαντικές σχέσεις, προσπαθώντας ταυτόχρονα να διατηρήσουν τη συμμαχία τους με την Ουάσιγκτον.
Υιοθετώντας τις προειδοποιήσεις όσων βλέπουν τη διεθνή τάξη πραγμάτων -που βασίζεται σε κανόνες- να οδηγείται στην καταστροφή, ο Μερτς δήλωσε:
«Φοβάμαι ότι πρέπει να το πούμε ακόμη πιο ωμά:
»Αυτή η τάξη, όσο ατελής κι αν ήταν ακόμη και στις καλύτερες στιγμές της, δεν υφίσταται πλέον με αυτή τη μορφή».
Ολοκληρώνοντας την ομιλία του στα αγγλικά, ο Μερτς σημείωσε:
«Στην εποχή του ανταγωνισμού των μεγάλων δυνάμεων, ούτε οι Ηνωμένες Πολιτείες θα είναι αρκετά ισχυρές ώστε να προχωρήσουν μόνες τους.
»Αγαπητοί φίλοι, η συμμετοχή στο ΝΑΤΟ δεν αποτελεί μόνο ανταγωνιστικό πλεονέκτημα της Ευρώπης· είναι επίσης ανταγωνιστικό πλεονέκτημα των Ηνωμένων Πολιτειών».
«Ας αποκαταστήσουμε και ας αναζωογονήσουμε μαζί τη διατλαντική εμπιστοσύνη», πρόσθεσε.
Έναν χρόνο μετά την επίθεση Βανς, ο Ρούμπιο υιοθετεί ηπιότερους τόνους
Ο Υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, δήλωσε επίσης ότι οι διατλαντικοί δεσμοί βρίσκονται σε μια «καθοριστική στιγμή» σε έναν ταχέως μεταβαλλόμενο κόσμο, ωστόσο εμφανίστηκε πιο συνδιαλλακτικός, σε πλήρη αντίθεση με τις δηλώσεις του Αντιπροέδρου Τζέι Ντι Βανς το 2025.
Στην ίδια συγκέντρωση αξιωματούχων ασφαλείας πέρυσι, ο Βανς είχε επιτεθεί στους Ευρωπαίους συμμάχους, σε μια ομιλία που σηματοδότησε την έναρξη μιας σειράς αντιπαραθέσεων με τους εταίρους της Ουάσιγκτον, οι οποίοι είναι αντιμέτωποι με πληθώρα απειλών – από τον πόλεμο της Ρωσίας στην Ουκρανία έως τις τεράστιες αναταράξεις στο παγκόσμιο εμπόριο.
«Πιστεύω ότι βρισκόμαστε σε μια καθοριστική στιγμή… ο κόσμος αλλάζει πολύ γρήγορα μπροστά στα μάτια μας», δήλωσε ο Ρούμπιο πριν αναχωρήσει για το Μόναχο.
«Ο Παλαιός Κόσμος έχει χαθεί, ειλικρινά, ο κόσμος στον οποίο μεγάλωσα.
»Ζούμε σε μια νέα εποχή γεωπολιτικής και αυτό θα απαιτήσει από όλους μας να επανεξετάσουμε πώς μοιάζει αυτή η εποχή και ποιος θα είναι ο ρόλος μας», είπε χαρακτηριστικά.
«Οι ΗΠΑ είναι βαθιά συνδεδεμένες με την Ευρώπη.
»Τα μέλλοντά μας ήταν πάντα αλληλένδετα και θα παραμείνουν», δήλωσε ο Ρούμπιο, ο οποίος θεωρείται πιθανός αντίπαλος του Βανς για το χρίσμα των Προεδρικών εκλογών του 2028.
«Πρέπει, λοιπόν, απλώς να συζητήσουμε για το πώς θα είναι αυτό το μέλλον».
Ο Μερτς απορρίπτει τη ρητορική του Βανς
Η φετινή συνάντηση διεξάγεται στη σκιά πολλαπλών συγκρούσεων, συμπεριλαμβανομένων των πολέμων στην Ουκρανία, τη Γάζα και το Σουδάν.
Οι διατλαντικοί δεσμοί αποτελούσαν ανέκαθεν τον πυρήνα της Διάσκεψης Ασφαλείας του Μονάχου, η οποία ξεκίνησε ως ένα φόρουμ του Ψυχρού Πολέμου για την αμυντική συζήτηση της Δύσης.
Ωστόσο, η δεδομένη παραδοχή της συνεργασίας που τη στήριζε έχει πλέον ανατραπεί.
Ενδεικτική της ζημιάς είναι η δημοσκόπηση της YouGov που δημοσιεύθηκε την Παρασκευή 13/02 στις έξι μεγαλύτερες ευρωπαϊκές χώρες, η οποία δείχνει ότι η δημοτικότητα των ΗΠΑ στην Ευρώπη βρίσκεται στο χαμηλότερο επίπεδο από το 2016, οπότε και ξεκίνησε η καταγραφή των στοιχείων.
Σύμφωνα με τη YouGov, τα πρόσφατα μεγέθη είναι συγκρίσιμα —και σε ορισμένες περιπτώσεις υψηλότερα— με την αντιλαμβανόμενη απειλή από την Κίνα, το Ιράν ή τη Βόρεια Κορέα, αν και παραμένουν χαμηλότερα από εκείνη της Ρωσίας.
Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ έχει ανατρέψει τον ηγέτη της Βενεζουέλας, έχει απειλήσει άλλες χώρες της Λατινικής Αμερικής με παρόμοια στρατιωτική δράση, έχει επιβάλει δασμούς σε φίλους και εχθρούς και έχει μιλήσει ανοιχτά για την προσάρτηση της Γροιλανδίας από τη Δανία -σύμμαχο στο ΝΑΤΟ- μια κίνηση που θα μπορούσε ουσιαστικά να τερματίσει τη Συμμαχία.
«Κανείς στην Ευρώπη ή στις Ηνωμένες Πολιτείες δεν κερδίζει από οποιοδήποτε είδος σύγκρουσης μεταξύ παλαιών συμμάχων», δήλωσε η Πρωθυπουργός της Δανίας, Μέτε Φρεντέρικσεν, η οποία ανέφερε ότι θα συναντηθεί με τον Ρούμπιο στο Μόναχο.
«Πρέπει λοιπόν να κάνουμε ό,τι μπορούμε για να κρατήσουμε τους Αμερικανούς κοντά μας, αλλά αυτή είναι μια νέα παγκόσμια αταξία στην οποία ζούμε».
Ο Μερτς δήλωσε ότι διεξάγει συνομιλίες με τον Γάλλο Πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν για τη δημιουργία μιας κοινής ευρωπαϊκής πυρηνικής αποτροπής, χωρίς ωστόσο να επεκταθεί σε λεπτομέρειες.
Στην περσινή του ομιλία, ο Βανς είχε κατηγορήσει τους Ευρωπαίους ηγέτες για λογοκρισία στην ελευθερία του λόγου και αποτυχία στον έλεγχο της μετανάστευσης, ισχυρισμούς τους οποίους ο Μερτς απέρριψε ρητά.
«Ένα χάσμα έχει ανοίξει μεταξύ Ευρώπης και Ηνωμένων Πολιτειών.
»Ο Αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς το είπε πολύ ανοιχτά εδώ στο Μόναχο πριν από έναν χρόνο», είπε ο Μερτς.
«Είχε δίκιο. Ο πολιτισμικός πόλεμος του κινήματος MAGA δεν είναι δικός μας.
»Η ελευθερία του λόγου σταματά σε εμάς όταν ο λόγος αυτός στρέφεται κατά της ανθρώπινης αξιοπρέπειας και του Συντάγματος.
»Δεν πιστεύουμε στους δασμούς και τον προστατευτισμό, αλλά στο ελεύθερο εμπόριο», κατέληξε, προκαλώντας το χειροκρότημα των παρευρισκομένων.
