Ο πρώην πρόεδρος της τράπεζας Πειραιώς και καθηγητής Μιχάλης Σάλλας δημοσιεύεις ένα άρθρο που πραγματικά γκρεμίζει τον Μητσοτακισμό σε όλες του τις εκφάνσεις. Κάνει λόγο για διαταραγμένο ναρκισσισμό της ελίτ, ακόμα και για πολέμους που στήνονται για να θησαυρίσουν πολυεθνικές των ελίτ!
Ο καθρέφτης της ελίτ: Από τον Epstein στην παρακμή της Δύσης
Ο σύγχρονος δυτικός κόσμος κυβερνάται τυπικά από θεσμούς και νόμους, ουσιαστικά όμως διαμορφώνεται από μια κλειστή ελίτ οικονομικής, πολιτικής και επικοινωνιακής ισχύος. Δεν πρόκειται για μια αφηρημένη κατηγορία. Πρόκειται για πρόσωπα, οργανισμούς και δίκτυα που δρουν ονομαστικά, συνειδητά και με κοινά χαρακτηριστικά. Αχαλίνωτη απληστία πλούτου, αποσιώπηση της διαφθοράς, ολιγαρχικός αυταρχισμός, πλουτοκρατικός εκφυλισμός, διαταραγμένος ναρκισσισμός και ένας μηδενισμός που διαπερνά το σύστημα από πάνω προς τα κάτω.
Η υπόθεση του Jeffrey Epstein είναι καθρέφτης αυτού του κόσμου. Ένας άνθρωπος χωρίς θεσμική θέση αλλά με απεριόριστη πρόσβαση σε πολιτικούς, επιχειρηματίες, ολιγάρχες, γαλαζοαίματους, διπλωμάτες, πανεπιστήμια και μέσα ενημέρωσης, λειτούργησε για χρόνια μέσα σε ένα καθεστώς γνώσης και σιωπής. Εμπορίας γυναικών, παιδοφιλίας, απληστίας χρήματος και ελέγχου, κυριαρχίας και ατιμωρησίας. Το γεγονός ότι δεκάδες ή και εκατοντάδες ισχυροί συμμετείχαν ή γνώριζαν και σιωπούσαν, δείχνει ότι η διαφθορά δεν είναι απόκλιση, αλλά εσωτερικός μηχανισμός προστασίας της ελίτ.
Πώς όμως δημιουργήθηκαν και πως αποκτήθηκαν οι τεράστιες περιουσίες της νέας ελίτ στις Η.Π.Α.; Σε μεγάλο βαθμό οι κρίσιμες τεχνολογίες που άλλαξαν το σύγχρονο κόσμο γεννήθηκαν μέσα από στρατιωτικές έρευνες δεκαετιών του αμερικανικού Πενταγώνου και της NASA. Το διαδίκτυο (από DARPA), το GPS, η ασύρματη επικοινωνία, η ψηφιακή ασφάλεια, οι υπολογιστές, τα ολοκληρωμένα κυκλώματα – όλα αυτά ιδιωτικοποιήθηκαν και κατέληξαν στα χέρια λίγων επιχειρηματιών. Παρόμοια με τη Ρωσία της δεκαετίας του 1990, αλλά σε ασύγκριτα μεγαλύτερη κλίμακα και παγκόσμια επιρροή.
Αυτό το πλέγμα ολιγαρχών της τεχνολογίας και πολιτικής ελίτ συνδιαμορφώνει και ουσιαστικά διευθύνει τη σημερινή Δύση, σε σύμπλευση με πολιτικούς από τον Κλίντον μέχρι τον Τράμπ και αντίστοιχους μηχανισμούς σε άλλες χώρες.
Η αναγνώριση της διαπλοκής συνοδεύεται από άμεση αποσιώπηση. Σκάνδαλα τραπεζών, πρόστιμα που θεωρούνται «κόστος λειτουργίας», αποκαλύψεις που γρήγορα ξεχνιούνται ή μετατρέπονται σε τεχνικές λεπτομέρειες.
Ο ολιγαρχικός αυταρχισμός εκδηλώνεται όταν η οικονομική ισχύς γίνεται πολιτική επιβολή χωρίς δημοκρατικό έλεγχο. Funds και επενδυτικά σχήματα επηρεάζουν κυβερνήσεις και κοινωνικές προτεραιότητες χωρίς λογοδοσία.
Ο πλουτοκρατικός εκφυλισμός φαίνεται στη σχέση της ελίτ με τον πόλεμο: οι συγκρούσεις αντιμετωπίζονται ως επενδυτικές ευκαιρίες, ενώ τα ΜΜΕ κανονικοποιούν τις οικονομικές διασυνδέσεις αντί να τις ερευνούν.
Τα διεθνή μέσα ενημέρωσης έχουν εξαγοραστεί σε μεγάλο βαθμό. Η είδηση δεν είναι πλέον πληροφορία, αλλά εργαλείο. Επιλογή θεμάτων, τόνου και σιωπής κατασκευάζει συναίνεση χωρίς ανάγκη ωμής λογοκρισίας.
Ο διαταραγμένος ναρκισσισμός της ελίτ εκφράζεται στην πεποίθηση ότι βρίσκεται υπεράνω νόμων και ηθικών ορίων – φιλανθρωπία στην βιτρίνα, κυνισμός και αντιδημοκρατικές πρακτικές στην ουσία.
Όλα αυτά συγκροτούν έναν μηδενιστικό συστημικό πυρήνα: δεν υπάρχει κοινό καλό, μόνο διατήρηση εξουσίας. Ένα τέτοιο σύστημα δεν μεταρρυθμίζεται – εκφυλίζεται.
Η περίπτωση Trump δεν είναι ανωμαλία, αλλά προϊόν υπεροψίας και ελιτισμού (κυρίως του Δημοκρατικού Κόμματος και της woke agenda). Ωστόσο ο ίδιος μετέφερε ανοιχτά στην πολιτική τη λογική του επιχειρηματικού ναρκισσισμού, της ύβρεως, της απαξίωσης θεσμών και αλήθειας. Δεν αλλοιώνει απλώς το δυτικό μοντέλο – το εκθέτει χωρίς προσχήματα.
Το μέλλον της Δύσης είναι βαθιά επισφαλές. Η ατιμωρησία, η αποσύνδεση εξουσίας από ευθύνη και η συστηματική αποδόμηση της αλήθειας φθείρουν εσωτερικά το σύστημα. Η μεγαλύτερη απειλή δεν είναι εξωτερική, αλλά η διάρρηξη του κοινωνικού συμβολαίου και η απώλεια εμπιστοσύνης των κοινωνιών στους θεσμούς και τις ηγεσίες τους.
Η Δύση απομακρύνεται από τα πολιτισμικά χαρακτηριστικά που την ξεχώριζαν. Αν δεν υπάρξει επαναφορά του μέτρου, του ελέγχου της εξουσίας και της πραγματικής λογοδοσίας, το δυτικό μοντέλο θα γίνει κέλυφος εξουσίας χωρίς αξίες – η δημοκρατία λέξη κενή περιεχομένου και η παρακμή κανονικότητα.
Να θυμόμαστε ότι η «Αλεξάνδρεια» του Καβάφη δεν ήταν μόνο τόπος. Ήταν συνύπαρξη γνώσης, ισχύος και μέτρου – ένας πολιτισμός που πίστευε (έστω και ατελώς) ότι η δύναμη όφειλε να συνοδεύεται από ευθύνη, λόγο και όρια. Σήμερα, η Δύση μοιάζει να αποχαιρετά αυτή την Αλεξάνδρεια, αν δεν την έχει ήδη αποχαιρετίσει.
