Σε περιόδους κρίσης, πολλοί άνθρωποι επενδύουν στο χρυσό.
Κεντρικές τράπεζες και κυβερνήσεις επίσης διατηρούν χρυσό ως αποθεματικό.
Η
Γερμανία, για παράδειγμα, έχει τα δεύτερα μεγαλύτερα αποθέματα χρυσού
στον κόσμο, μετά τις ΗΠΑ, συνολικού ύψους περίπου 3.550 τόνων.
Από αυτά, 1.710 τόνοι φυλάσσονται στη Φρανκφούρτη. Το υπόλοιπο βρίσκεται στο εξωτερικό.
Συγκεκριμένα: 405 τόνοι στην Bank of England στο Λονδίνο και 1.236 τόνοι στη Federal Reserve Bank (Fed) στη Νέα Υόρκη. Αυτό σημαίνει ότι πάνω από το ένα τρίτο των γερμανικών αποθεμάτων χρυσού, δηλαδή το 37%, βρίσκεται στις ΗΠΑ.
Η ανεξαρτησία της Federal Reserve
Εκεί, ο χρυσός θεωρούνταν ασφαλής για χρόνια.
Αυτό συμβαίνει επειδή οι κεντρικές τράπεζες είναι συνήθως ανεξάρτητες και έχουν μεγάλη εμπιστοσύνη μεταξύ τους.
Αλλά ο Πρόεδρος των ΗΠΑ, Donald Trump, προσπαθεί να αλλάξει αυτό.
Τους τελευταίους μήνες έχει εξαπολύσει όλο και περισσότερες επιθέσεις με στόχο να υπονομεύσει την ανεξαρτησία της Fed.
Πρόσφατα,
απείλησε τον πρόεδρο της Federal Reserve, Jerome Powell, με κατηγορίες
σχετικά με την ανακαίνιση κτιρίων της Fed. Ο Powell θεωρεί ότι αυτό
είναι απλώς πρόσχημα για άσκηση πίεσης.
Προηγουμένως, ο Trump είχε ήδη προσπαθήσει να απολύσει τη Fed Governor Lisa Cook.
Η υπόθεση βρίσκεται αυτή τη στιγμή στο Ανώτατο Δικαστήριο. Για
μήνες ο Trump ζητούσε από τον Powell να μειώσει τα επιτόκια πιο γρήγορα
και πιο εκτεταμένα, συχνά με προσβλητικές αναρτήσεις στην πλατφόρμα του
Truth Social.
“Φυσικά, όσο περισσότερες κεντρικές
τράπεζες δέχονται πολιτική πίεση — και αυτό το βιώνουμε αυτήν τη στιγμή
στις ΗΠΑ — τόσο πιο δύσκολο θα είναι να διατηρηθεί αυτή η βάση
εμπιστοσύνης,” είπε ο ειδικός στο χρυσό Wolfgang
Wrzesniok-Roßbach της Fragold στη Φρανκφούρτη. Πρέπει να παρακολουθούμε
στενά πώς θα συνεχίσει ο Trump να αντιμετωπίζει τη Fed και πόσο
ανεξάρτητη θα είναι στο μέλλον.
Διεθνείς νομισματικοί φορείς ανησυχούν, καθώς αυξάνεται ο παράγοντας του ρίσκου
Η εκτόξευση του ρίσκου
Η αποθήκευση χρυσού στις ΗΠΑ μπορεί επομένως να γίνει πρόβλημα για τη Γερμανία.
Πρέπει να φοβόμαστε για την ασφάλεια αυτού του αποθέματος χρυσού; “Τα
αποθέματα χρυσού είναι αυτήν τη στιγμή ασφαλή στις ΗΠΑ. Αλλά αύριο
μπορεί ξαφνικά η αμερικανική κυβέρνηση να πει: ‘Τώρα κρατάμε τα
αποθέματα χρυσού ως μοχλό πίεσης’,” λέει ο Wrzesniok-Roßbach.
Ο παράγοντας ρίσκου Donald Trump είναι μεγάλος.
Αυτήν
τη στιγμή οι ΗΠΑ δεν είναι αξιόπιστος εταίρος της ΕΕ, είπε στο Reuters ο
πρόεδρος του Centre for European Economic Research (ZEW), Achim
Wambach.
“Υπό την κυβέρνηση Trump, ο γερμανικός χρυσός δεν είναι πλέον ασφαλής στις ΗΠΑ,”
λέει ο Stefan Riße, capital market strategist στην ACATIS Investment.
“Υπό τον Donald Trump, η Αμερική δεν είναι πλέον προβλέψιμη.
Απλά
βλέπουμε ότι έχει απέναντί του την Ευρώπη και ειδικά τη Γερμανία. «Δεν
υπάρχουν αξιόπιστοι κανόνες, σύμφωνα με τον Riße: “Αν κοιτάξεις τι
συμβαίνει με τη Γροιλανδία, πρέπει να αναρωτηθείς αν ισχύουν ακόμα οι
παλιές κανόνες για την κυβέρνηση Trump.».
Θα πρέπει να επαναπατριστεί ο χρυσός στη Γερμανία;
Ειδικοί προτείνουν να μεταφερθεί ο χρυσός από τη Νέα Υόρκη στη Γερμανία.
«Η αναλογία ρίσκου-απόδοσης μιλά σίγουρα υπέρ της μεταφοράς των αποθεμάτων χρυσού στη Γερμανία,» λέει ο Riße.
Αν ο χρυσός ήταν στη Γερμανία, τότε δεν θα υπήρχε κανένα ρίσκο. Όσο είναι στις ΗΠΑ, υπάρχει ρίσκο.
Μέχρι τώρα αυτό το ρίσκο θεωρούνταν τόσο μικρό που η προσπάθεια να μεταφερθεί ο χρυσός στη Γερμανία φαινόταν υπερβολικά μεγάλη.
«Υπό τον Donald Trump, πρέπει να το δεις διαφορετικά και να επαναξιολογήσεις τους κινδύνους», επισημαίνει.
Ωστόσο, σύμφωνα με πολλούς ειδικούς, είναι επίσης σημαντικό να περιμένουμε την κατάλληλη στιγμή.
Στην τρέχουσα κατάσταση, ο πρόεδρος του Ifo, Clemens Fuest, προειδοποιεί να μην γίνει βιαστικός ή επαναπατρισμός των γερμανικών αποθεμάτων χρυσού από τις ΗΠΑ.
«Στην τρέχουσα κατάσταση, αυτό θα έβαζε μόνο περισσότερο λάδι στη φωτιά, και θα πρέπει να το αποφύγουμε», είπε ο Fuest.
«Αυτό θα πρέπει να αντιμετωπιστεί όταν δεν υπάρχει οξεία κατάσταση σύγκρουσης».
Γιατί ο χρυσός είναι στο εξωτερικό;
Παρεμπιπτόντως, το γεγονός ότι ο χρυσός βρίσκεται στο εξωτερικό οφείλεται κυρίως σε ιστορικούς λόγους. «Τα αποθέματα δεν έχουν μεταφερθεί στο εξωτερικό. Αυτό είναι που πολλοί πιστεύουν και μετά μιλούν για την επιστροφή τους.
Στην
πραγματικότητα, δεν ήταν ποτέ εδώ πριν, είπε ο ειδικός στο χρυσό
Wrzesniok-Roßbach. Μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, η Γερμανία είχε γρήγορα
μεγάλα εμπορικά πλεονάσματα και άρα ξένο συνάλλαγμα, ειδικά δολάρια.
«Αυτά τα νομίσματα ανταλλάχθηκαν με χρυσό με τη βοήθεια του συστήματος Bretton Woods λέει ο Wrzesniok-Roßbach.
Στη Διάσκεψη του Bretton Woods το 1944, το δολάριο κηρύχθηκε παγκόσμιο αποθεματικό νόμισμα και η αξία του συνδέθηκε με τον χρυσό.
Αλλά υπήρχαν και λόγοι ασφάλειας.
«Τότε
δεν ήθελαν να αποθηκεύσουν χρυσό στη Γερμανία. Διότι σε περίπτωση
ενδεχόμενου πολέμου, υπήρχε κίνδυνος ο χρυσός να πέσει στα χέρια
εχθρού».
Με τα χρόνια, κάποια ποσότητα χρυσούς επαναπατρίστηκε στη Γερμανία.
Μεταξύ 2013 και 2017, η Bundesbank μείωσε τα ξένα αποθέματά της.
Συνολικά 300 τόνοι μεταφέρθηκαν από τη Νέα Υόρκη στη Γερμανία.
Οι 374 τόνοι που προηγουμένως φυλάσσονταν στο Παρίσι έχουν μεταφερθεί πλήρως.
Η κατάσχεση του χρυσού
Το 1933, σε μια από τις πιο δραματικές στιγμές της παγκόσμιας οικονομίας, η κυβέρνηση
των Ηνωμένων Πολιτειών κατέσχεσε τον χρυσό από τους πολίτες της μέσω
του Εκτελεστικού Διατάγματος 6102 του Προέδρου Roosvelt το οποίο
απηχούσε την εκ μέρους του επίκληση έκτακτων προεδρικών εξουσιών..
Αυτό το πρωτοφανές γεγονός είχε τεράστιο αντίκτυπο στην παγκόσμια αγορά χρυσού, ενώ παράλληλα δημιούργησε ένα σημαντικό προηγούμενο για το πώς οι κυβερνήσεις μπορούν να ελέγχουν τον χρυσό σε περιόδους κρίσης.
Η Μεγάλη Ύφεση της δεκαετίας του 1930 προκάλεσε οικονομικό πανικό στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Οι
πολίτες έχαναν την εμπιστοσύνη στο τραπεζικό σύστημα και άρχισαν να
αποσύρουν τον χρυσό τους από τις τράπεζες, φυλάσσοντάς τον σε προσωπικά
θησαυροφυλάκια.
Αυτό δημιούργησε σοβαρό πρόβλημα στη ρευστότητα των τραπεζών, καθώς η οικονομία λειτουργούσε ακόμα με βάση τον κανόνα του χρυσού (Gold Standard).
Η Απόφαση του Franklin Roosvelt
Στις 5 Απριλίου 1933, ο Πρόεδρος Franklin Roosvelt υπέγραψε το Διάταγμα 6102, το οποίο υποχρέωνε όλους τους πολίτες και τις επιχειρήσεις να παραδώσουν τον χρυσό τους στην κυβέρνηση των ΗΠΑ.
Ποιοι ήταν οι όροι του Διατάγματος:
•
Οι πολίτες είχαν μόλις 25 ημέρες για να καταθέσουν όλα τα χρυσά
νομίσματα, τις ράβδους και τα χρυσά πιστοποιητικά στην Ομοσπονδιακή
Τράπεζα.
• Ο χρυσός παραδιδόταν με αντάλλαγμα 20,67 δολάρια ανά ουγγιά (η επίσημη τιμή εκείνης της εποχής).
• Η κατοχή χρυσού πάνω από 5 ουγγιές γινόταν παράνομη, με ποινές φυλάκισης έως 10 χρόνια και πρόστιμο 10.000 δολάρια.
Ποιοι εξαιρέθηκαν:
• Οι κοσμηματοποιοί και οι βιομηχανίες που χρησιμοποιούσαν χρυσό για παραγωγή.
• Τα συλλεκτικά χρυσά νομίσματα (αν και αυτή η εξαίρεση δεν ήταν ξεκάθαρη αρχικά).
Λίγους μήνες μετά την εφαρμογή του διατάγματος, ο Roosevelt ανατίμησε την επίσημη τιμή του χρυσού από 20,67 σε 35 δολάρια ανά ουγγιά μέσω του Gold Reserve Act (1934).
Αποτέλεσμα:
• Όσοι είχαν ήδη παραδώσει τον χρυσό τους στη χαμηλότερη τιμή είχαν τεράστια απώλεια, ενώ η κυβέρνηση είχε άμεσο κέρδος 69% από την ανατίμηση.
• Το δολάριο αποδυναμώθηκε σε σχέση με τον χρυσό, αλλά αυτό βοήθησε την οικονομία των ΗΠΑ να ανακάμψει μέσω εξαγωγών.
Η απόφαση της αμερικανικής κυβέρνησης σηματοδότησε την αρχή του τέλους για τον Κανόνα του Χρυσού (Gold Standard), καθώς η ισοτιμία του δολαρίου με τον χρυσό δεν ήταν πλέον σταθερή.
Από το 1933 μέχρι το 1974, η ιδιωτική κατοχή χρυσού από Αμερικανούς πολίτες ήταν παράνομη.
Tα σχέδια της Bundesbank
Η Bundesbank αυτή τη στιγμή δεν έχει σχέδια επαναπατρισμού των αποθεμάτων.
Σύμφωνα με δηλώσεις αξιωματούχων της, προς το παρόν αποκλείεται η μεταφορά των γερμανικών αποθεμάτων χρυσού από τις ΗΠΑ.
Καθοριστικό για την στάθμιση των αποθεμάτων χρυσού είναι πάνω από όλα οι στόχοι ασφάλειας και εμπορευσιμότητας, ώστε να μπορεί να πουλήσει χρυσό ή να τον ανταλλάξει με ξένο συνάλλαγμα αν χρειαστεί.
“Η
Bundesbank αξιολογεί τακτικά τις θέσεις αποθήκευσης των αποθεμάτων
χρυσού με βάση αυτά τα κριτήρια. Σε αυτό το πλαίσιο, η New York Fed
είναι και θα παραμείνει σημαντική αποθήκη για τον χρυσό μας,” είπε η
Deutsche Bundesbank στο ARD.
Η Bundesbank δεν έχει αμφιβολία ότι ο χρυσός είναι ασφαλής με την αμερικανική Fed - μέχτι πότε να δούμε...
www.bankingnews.gr
