Σε μια κίνηση που χαρακτηρίζεται από διπλωματικούς και στρατιωτικούς κύκλους ως πρωτοφανής κλιμάκωση, το τουρκικό υπουργείο Άμυνας προχώρησε σε δηλώσεις που προκαλούν έντονη ανησυχία και αναταράξεις στο Αιγαίο. Κατά την επίσημη ενημέρωση της Πέμπτης, η Άγκυρα ανακοίνωσε ουσιαστικά ότι οι τουρκικές Navtex δεν έχουν πλέον χρονικό όριο, μετατρέποντάς τες σε καθεστώς αόριστης διάρκειας.

Σύμφωνα με όσα μεταδόθηκαν από την Κωνσταντινούπολη, η τουρκική πλευρά υποστήριξε ότι τα λεγόμενα «διαβήματα τεχνικού χαρακτήρα» δεν δεσμεύονται από ημερομηνίες λήξης, αλλά παραμένουν σε ισχύ επ’ αόριστον. Πρόκειται για μια θέση που έρχεται σε ευθεία σύγκρουση με τη διεθνή πρακτική και εντείνει το ήδη τεταμένο κλίμα στο Αιγαίο.

Η δήλωση αποκτά ακόμη πιο βαριά πολιτική και στρατηγική διάσταση, καθώς συνοδεύτηκε από τον ισχυρισμό ότι κάθε ελληνική ερευνητική ή άλλη δραστηριότητα «εντός των περιοχών θαλάσσιας δικαιοδοσίας μας», όπως τις ορίζει μονομερώς η Άγκυρα, θα πρέπει να γίνεται μόνο κατόπιν συντονισμού με την Τουρκία. Στην ίδια τοποθέτηση, γίνεται σαφής αναφορά και στην υφαλοκρηπίδα του Αιγαίου, την οποία η τουρκική πλευρά εμφανίζει ως πεδίο τουρκικής αρμοδιότητας.

Η εξέλιξη αυτή εκλαμβάνεται ως ευθεία αμφισβήτηση των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων και ως προσπάθεια επιβολής ενός νέου, de facto καθεστώτος στο Αιγαίο, όπου η Τουρκία επιχειρεί να εμφανιστεί ως ρυθμιστής κάθε δραστηριότητας. Διπλωματικές πηγές εκτιμούν ότι πρόκειται για μια κίνηση υψηλού ρίσκου, που ανεβάζει επικίνδυνα το θερμόμετρο και επαναφέρει στο προσκήνιο σενάρια έντασης, σε μια περίοδο που η περιοχή βρίσκεται ήδη υπό γεωπολιτική πίεση.

Το μήνυμα της Άγκυρας είναι σαφές, αλλά εξίσου ανησυχητικό: το Αιγαίο αντιμετωπίζεται όχι ως χώρος διεθνούς δικαίου και ισορροπιών, αλλά ως πεδίο επιβολής μονομερών αξιώσεων, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τη σταθερότητα και την ασφάλεια στην περιοχή.

Τι αναφέρουν οι Τούρκοι

Σύμφωνα με το τουρκικό πρακτορείο ειδήσεων, το τουρκικό ΥΠΕΘΑ δήλωσε σε δελτίο Τύπου που εξέδωσε: «Οι ειδοποιήσεις ναυσιπλοΐας μας, οι οποίες έχουν τη φύση τεχνικών αντιρρήσεων σχετικά με τις δραστηριότητες της Ελλάδας στο Αιγαίο Πέλαγος που παραβιάζουν το διεθνές δίκαιο, είναι αόριστης διάρκειας, όχι διετούς διάρκειας όπως ισχυρίζεται».

Η ανακοίνωση συνεχίζει ως εξής: «Οι τουρκικές Ένοπλες Δυνάμεις θα συνεχίσουν να εξουδετερώνουν, στο πλαίσιο του διεθνούς δικαίου, μονομερείς δραστηριότητες και πρωτοβουλίες που αγνοούν τα δικαιώματα και τα συμφέροντα της χώρας μας που απορρέουν από τις περιοχές θαλάσσιας δικαιοδοσίας της».

Για να προσθέσει στη συνέχεια ο υποναύαρχος Ζεκί Ακτούρκ: «Με τις ειδοποιήσεις NAVTEX που δημοσιεύουμε, τονίζουμε ότι όλες οι ερευνητικές δραστηριότητες εντός των περιοχών θαλάσσιας δικαιοδοσίας μας, συμπεριλαμβανομένης της υφαλοκρηπίδας στο Αιγαίο Πέλαγος, πρέπει να συντονίζονται με τη χώρα μας, λαμβάνοντας υπόψη την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας. Τονίζουμε επίσης ότι η διεξαγωγή στρατιωτικών δραστηριοτήτων που θα μπορούσαν να θέσουν σε κίνδυνο την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας σε περιοχές που περιλαμβάνουν τα χωρικά ύδατα των “Νήσων Μη Στρατιωτικού Καθεστώτος (NMS)” είναι αντίθετη με τις διεθνείς συμφωνίες».